{"id":1789,"date":"2020-05-27T10:16:47","date_gmt":"2020-05-27T10:16:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dodoqazeti.rf-studio.net\/2020\/05\/27\/amerika-sirk%c9%99tl%c9%99ri-oz-q%c9%99rarlarini-r%c9%99smi-abs-hokum%c9%99ti-il%c9%99-koordinasiya-etmirl%c9%99r\/"},"modified":"2020-05-27T10:16:47","modified_gmt":"2020-05-27T10:16:47","slug":"amerika-sirk%c9%99tl%c9%99ri-oz-q%c9%99rarlarini-r%c9%99smi-abs-hokum%c9%99ti-il%c9%99-koordinasiya-etmirl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2020\/05\/27\/amerika-sirk%c9%99tl%c9%99ri-oz-q%c9%99rarlarini-r%c9%99smi-abs-hokum%c9%99ti-il%c9%99-koordinasiya-etmirl%c9%99r\/","title":{"rendered":"&#8220;Amerika \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00f6z q\u0259rarlar\u0131n\u0131 r\u0259smi AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 koordinasiya etmirl\u0259r&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" data-src=\"https:\/\/qaynarinfo.az\/file\/pic\/xeber\/2020-05\/1590574695_untitled-1.jpg\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" \/><\/p>\n<div id=\"\"><meta itemprop=\"inLanguage\" content=\"az\"\/><meta itemprop=\"author\" content=\"Qaynar.info\"\/><meta itemprop=\"datePublished\" content=\"2020-27-05\"\/><meta itemprop=\"dateModified\" content=\"2020-27-05\"\/><meta itemprop=\"mainEntityOfPage\" content=\"https:https:\/\/qaynarinfo.az\/az\/ekspert-amerika-sirketleri-z-qerarlarini-resmi-abs-hkumeti-ile-koordinasiya-etmirler\/\"\/><meta itemprop=\"headline\" content=\"https:https:\/\/qaynarinfo.az\/az\/ekspert-amerika-sirketleri-z-qerarlarini-resmi-abs-hkumeti-ile-koordinasiya-etmirler\/\"\/>\t\t\t\t<\/p>\n<p><span style=\"letter-spacing: 0px; word-spacing: 0.1em; font-weight: bold;\">AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 &#8220;Exxon Mobil\u201d, bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259, AB\u015e-\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki s\u0259firlikl\u0259ri il\u0259 m\u0259saf\u0259 saxlay\u0131rlar v\u0259 AB\u015e-\u0131n r\u0259smi siyasi x\u0259tti il\u0259 \u00f6zl\u0259rinin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini ist\u0259mirl\u0259r. AB\u015e neft \u015firk\u0259tl\u0259ri he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus olmay\u0131blar. AB\u015e-\u0131n federal v\u0259 yaxud \u015ftat h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri he\u00e7 vaxt onlarda hans\u0131sa pay sahibi olmay\u0131blar. \u018fks\u0259riyy\u0259ti \u0259z\u0259ld\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri olan v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus olan v\u0259 sonralar \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdiril\u0259n Avropa neft v\u0259 qaz \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, AB\u015e neft \u015firk\u0259tl\u0259ri tamamil\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr inki\u015faf etmi\u015fl\u0259r. Avropa v\u0259 Asiyada, \u0259ksin\u0259, bir \u00e7ox neft \u015firk\u0259tl\u0259ri, Amerika \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, \u00f6z m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 malikdirl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Bunu Trend-\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda AB\u015e-\u0131n Corctaun Universitetinin professoru, xarici siyas\u0259t v\u0259 energetika \u00fczr\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis Brenda \u015eaffer deyib.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8220;Amerikan\u0131n neft \u015firk\u0259tl\u0259ri xaricd\u0259ki investisiya strategiyalar\u0131nda kommersiya amill\u0259ri \u0259sas\u0131nda i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Az\u0259rbaycanda enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ixrac\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 Amerika siyas\u0259tinin tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan (BTC) boru k\u0259m\u0259ri layih\u0259sin\u0259 f\u0259al d\u0259st\u0259y\u0259 baxmayaraq, X\u0259z\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n Amerikan\u0131n iri neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu ixrac mar\u015frutunu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259yib. Amerika \u015firk\u0259tl\u0259ri layih\u0259d\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ik paylar \u0259ld\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son 10 il \u0259rzind\u0259 Amerika neft-qaz bumu n\u0259tic\u0259sind\u0259 AB\u015e-\u0131n neft-qaz \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti xarici investisiyalar\u0131n\u0131 azald\u0131b. Haz\u0131rda i\u015fl\u0259dilm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-da neft-qaz ehtiyatlar\u0131 \u00e7oxdur. Burada olan apar\u0131c\u0131 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin v\u0259 texniki m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin AB\u015e-da i\u015fl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yaratmaq, onlar\u0131 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259kd\u0259n xeyli asand\u0131r. Hal-haz\u0131rda AB\u015e-da layih\u0259l\u0259rin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 \u0259ks\u0259r dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n nisb\u0259t\u0259n daha ucuzdur. Bu &#8220;ev\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u201d siyas\u0259tinin bir hiss\u0259si kimi, t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil ki, ExxonMobil v\u0259 Chevron Az\u0259rbaycan kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki layih\u0259l\u0259rd\u0259n \u00f6z i\u015ftirak pay\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xard\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin m\u00f6vcud s\u0259rmay\u0259l\u0259rini m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015f bir praktikad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ki\u00e7ik paylar \u00f6z\u00fcn\u00fc he\u00e7 d\u0259 h\u0259r zaman ki\u00e7ik investisiyalarla do\u011frultmayan d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 idar\u0259etm\u0259 (menecmentlik) vaxt\u0131n\u0131n s\u0259rf olunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. B\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq neft \u015firk\u0259tl\u0259ri idar\u0259etm\u0259 x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tez-tez investisiyalar\u0131n\u0131n co\u011frafi \u0259hat\u0259 zonalar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdiril\u0259r. Bundan ba\u015fqa, \u015firk\u0259tl\u0259rin bir layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn investisiyalar\u0131n m\u0259nf\u0259\u0259tliliyi kifay\u0259t etmir. Bu investisiyalar alternativ imkanlardan daha \u00e7ox m\u0259nf\u0259\u0259t g\u0259tirm\u0259y\u0259 davam etm\u0259lidir. Bel\u0259likl\u0259, 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmu\u015f bir investisiya qoyulu\u015fu, bu \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259 onlar\u0131n investisiya portfelin\u0259 uy\u011fun olmaya da bil\u0259r. Bunun siyas\u0259tl\u0259 he\u00e7 bir ba\u011flant\u0131s\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#8220;Chevron\u201d v\u0259 &#8220;ExxonMobil\u201d 2018-ci ilin dekabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycandak\u0131 layih\u0259l\u0259rd\u0259ki paylar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xartmaq niyy\u0259tind\u0259 olduqlar\u0131n\u0131 elan edibl\u0259r. Bu q\u0259rarlar\u0131n AB\u015e v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmam\u0131\u015fd\u0131r. Sad\u0259c\u0259, qeyd etdiyim kimi, bu tip kommersiya q\u0259rarlar\u0131 AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131r.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Eyni zamanda, haz\u0131rda Va\u015finqton v\u0259 Bak\u0131 aras\u0131nda m\u00fck\u0259mm\u0259l siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u00d6t\u0259n h\u0259ft\u0259 AB\u015e prezidenti Donald Tramp Respublika G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev\u0259 t\u0259brik m\u0259ktubu g\u00f6nd\u0259rib. Bu t\u0259brik m\u0259ktubunda ifad\u0259 olunmu\u015f Amerikan\u0131n Az\u0259rbaycana d\u0259st\u0259yinin s\u0259viyy\u0259si dem\u0259k olar ki, presedentsiz olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>AB\u015e-\u0131n haz\u0131rk\u0131 administrasiyas\u0131 \u00e7ox praqmatik geosiyasi yana\u015fma s\u0259rgil\u0259yir v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Rusiya, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin episentrind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n m\u00fch\u00fcm strateji t\u0259r\u0259fda\u015f kimi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Energetika sah\u0259sind\u0259 AB\u015e h\u00f6kum\u0259ti C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sin\u0259 f\u0259al d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 davam edir v\u0259 onun bu il planla\u015fd\u0131r\u0131lan tamamlanmas\u0131na n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan vacib hadis\u0259 kimi, h\u0259tta Amerikan\u0131n xarici siyas\u0259tinin u\u011furu kimi bax\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 o qeyd edib&#8221;.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><script><\/p>\n<p>  window.fbAsyncInit = function() {\n    FB.init({\n      appId      : '126108928148726',\n      xfbml      : true,\n\t  cookie\t : true,\n      version    : 'v2.10' \n    });\t\n\tFB.Event.subscribe('comment.create', function(response) { \t\n\t\t$.get(\"https:\/\/graph.facebook.com\/?fields=og_object{id},share&id=\"+response.href, function (data) {\n\t\t\t$.get(getParam('sJsAjax')+'?'+getParam('sGlobalTokenName') + '[ajax]=true&' + getParam('sGlobalTokenName') + '[call]=xeber.FacebookGraph'+'&val[comment_count]='+data.share.comment_count+'&val[share_count]='+data.share.share_count+'&val[message]='+response.message+'&val[id]='+getParam('xid'), function (data) {});\n\t\t});\t\n\t});\n  };\n  (function(d, s, id){\n     var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];\n     if (d.getElementById(id)) {return;}\n     js = d.createElement(s); js.id = id;\n     js.src = \"https:\/\/connect.facebook.net\/az_AZ\/sdk.js\";\n     fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);\n   }(document, 'script', 'facebook-jssdk'));\n<\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e \u015firk\u0259tl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 &#8220;Exxon Mobil\u201d, bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259, AB\u015e-\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki s\u0259firlikl\u0259ri il\u0259 m\u0259saf\u0259 saxlay\u0131rlar v\u0259 AB\u015e-\u0131n r\u0259smi siyasi x\u0259tti il\u0259 \u00f6zl\u0259rinin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini ist\u0259mirl\u0259r. AB\u015e neft \u015firk\u0259tl\u0259ri he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus olmay\u0131blar. AB\u015e-\u0131n federal v\u0259 yaxud \u015ftat h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri he\u00e7 vaxt onlarda hans\u0131sa pay sahibi olmay\u0131blar. \u018fks\u0259riyy\u0259ti \u0259z\u0259ld\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri olan v\u0259 ya d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259xsus olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[67,70,73,72,66,71,68,69,26],"tags":[],"class_list":["post-1789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-elm-v-thsil","category-iqtisadiyyat","category-mdniyyt-xbrlr","category-olk","category-ordu","category-siyast","category-soubiznes","category-xbrlr"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1789"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1789\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}