{"id":3184,"date":"2020-06-15T23:15:27","date_gmt":"2020-06-15T19:15:27","guid":{"rendered":"http:\/\/dodoqezeti.az\/?p=3184"},"modified":"2020-06-15T23:16:35","modified_gmt":"2020-06-15T19:16:35","slug":"kamil-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2020\/06\/15\/kamil-i\/","title":{"rendered":"\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 KAM\u0130L \u0130NSAN"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3185 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/MIRKazim-173x300.jpg\" alt=\"\" width=\"173\" height=\"300\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 173px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 173\/300;\" \/>Bizd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 var odlu g\u00f6zl\u0259ri M\u0259nalar i\u00e7ind\u0259 m\u0259nalar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim d\u0259 var ki, cans\u0131z s\u00f6zl\u0259ri \u00dcr\u0259k buland\u0131r\u0131r dodaq b\u00fczd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u00f6\u011frudur, Mirtohid a\u011fa ali t\u0259hsil almas\u0131 haqda diplom almam\u0131\u015fd\u0131. \u00d6z sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 diplom ala da bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki onun ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsil qeyri leqal yolla qada\u011fan olmu\u015f \u201cm\u0259kt\u0259bl\u0259r\u201d d\u0259, \u0259ks\u0259riyy\u0259tl\u0259 repressiyaya u\u011fram\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n verilirdi. Onun t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131, unsiyy\u0259td\u0259 olub, oturub-durdu\u011fu aliml\u0259rd\u0259n bir ne\u00e7\u0259sini yada sal\u0131ram. L\u0259nk\u0259ran \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur alim say\u0131lan, \u0130mam axund l\u0259q\u0259bil\u0259 adland\u0131r\u0131lan Mirz\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d H\u00fcseyn axund, C\u0259lilabadda \u015eeyx Q\u00fcdr\u0259t, Masall\u0131da \u015eeyx \u018fs\u0259dullah, Bilasuvarda Molla H\u00fcseyn, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck alim Seyid h\u00fcseyn a\u011fa, Ma\u015fta\u011fada Mir \u018fbd\u00fcl Xaliq a\u011fa v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri. Bunlar s\u00f6z\u00fcn \u0259sil m\u0259nas\u0131nda aliml\u0259r idi. Onlar Xorasanda, N\u0259c\u0259f\u00fcl-\u018f\u015fr\u0259fd\u0259, Misird\u0259 g\u00f6rk\u0259mli, y\u00fcks\u0259k elmi potensial\u0131 olan elm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131lar. Onlar elm \u00f6yr\u0259tm\u0259k iqtidar\u0131nda idil\u0259r. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, ke\u00e7\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n sonra bizim respublikam\u0131zda o aliml\u0259rd\u0259n qalmad\u0131. Do\u011frudur, indi nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, harada a\u015f orada ba\u015f olan mollalar\u0131n say\u0131 \u00e7oxdur. H\u0259r yerind\u0259n duran bisavad \u00f6z\u00fcn\u00fc molla adland\u0131r\u0131b m\u0259clisl\u0259rd\u0259, c\u0259miyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda moiz\u0259l\u0259r etm\u0259k ist\u0259yir. H\u0259tta \u00f6z\u00fcn\u00fc pey\u011f\u0259mb\u0259r adland\u0131ran, \u00f6z\u00fcn\u0259 ekstrasens ad\u0131 qoyub qeybd\u0259n x\u0259b\u0259r ver\u0259nl\u0259r d\u0259 peyda olubdur. Lakin bel\u0259 mollalar a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b iki k\u0259lm\u0259 dan\u0131\u015fan kimi savads\u0131zl\u0131qlar\u0131, \u00f6zl\u0259rinin m\u0259nas\u0131z v\u0259 m\u0259ntiqsiz dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 a\u015fkar olur. M\u0259clis \u0259hli onlara qulaq asm\u0131r. \u0130ki-bir, \u00fc\u00e7-bir \u00f6z aralar\u0131nda s\u00f6hb\u0259t edirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259clisl\u0259r \u00f6z m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ram\u0131n\u0131 itirir. M\u0259clis t\u0259rav\u0259tini itir\u0259r\u0259k bazara \u00e7evrilir. Bunu g\u00f6r\u0259n k\u0259msavad mollalar deyirl\u0259r ki, camaat dinsizdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 qulaq asm\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259 mollalar\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq yuxar\u0131da sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z aliml\u0259r dini elml\u0259rd\u0259n ba\u015fqa, d\u00fcny\u0259vi elml\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l yiy\u0259l\u0259ndikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259r t\u0259r\u0259fli, ensiklopedik biliy\u0259 malik olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r, diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259nilir, onlar olan m\u0259clisl\u0259rd\u0259 \u0259n sad\u0259 adamlardan tutmu\u015f akademikl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r he\u00e7 k\u0259sin bir s\u00f6z dem\u0259y\u0259 bel\u0259 ehtiyac\u0131 qalm\u0131r v\u0259 h\u0259m\u00e7inin c\u0259sar\u0259ti \u00e7atm\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Mirtohid a\u011fa bel\u0259 aliml\u0259rd\u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. O \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259t qanunlar\u0131n\u0131n-fiqh elminin g\u00f6z\u0259l bilicisi idi. \u0130slam f\u0259ls\u0259f\u0259sini, islam tarixini, m\u0259ntiqi yax\u015f\u0131 bilirdi. Quran\u0131n bir \u00e7ox sur\u0259l\u0259rini \u0259zb\u0259r bilir v\u0259 onu y\u00fcks\u0259k savadl\u0131 bir dill\u0259 \u015f\u0259rh v\u0259 t\u0259bli\u011f edirdi. A\u011fada x\u00fcsusil\u0259 f\u0259sih natiqliq qabiliyy\u0259ti var idi. S\u0259lis, ayd\u0131n, m\u0259ntiqi, ard\u0131c\u0131l nitq\u0259 malik idi. Y\u00fcks\u0259k auditoriya m\u0259d\u0259niyy\u0259tini \u0259xz etmi\u015fdi. O dan\u0131\u015fark\u0259n m\u0259clisin t\u0259rkibini n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r, s\u00f6zl\u0259ri v\u0259 c\u00fcml\u0259l\u0259ri el\u0259 bir t\u0259rzd\u0259 ifad\u0259 edirdi ki, \u0259n sad\u0259 pe\u015f\u0259 sahibl\u0259rind\u0259n tutmu\u015f aliml\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r ham\u0131 onu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Ham\u0131n\u0131n \u00f6z pe\u015f\u0259sin\u0259 v\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 uy\u011fun cavablar verir v\u0259 arqumentl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k onlar\u0131 ba\u015fa sal\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Yad\u0131mdad\u0131r, 1959-cu ild\u0259 m\u0259n m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuyurdum. H\u0259y\u0259timizd\u0259 bir \u00e7arhovuz tikdirirdik. CCan\u0131\u015f adl\u0131 bir ki\u015fi suvaq\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. O, bir az da p\u0259lt\u0259k idi. H\u0259m dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 az ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr, h\u0259m d\u0259 a\u011f\u0131r e\u015fidirdi. Ancaq Allah\u0131 tan\u0131y\u0131r, ona ibad\u0259t edirdi. G\u00fcnorta bizim evd\u0259 namaz q\u0131l\u0131rd\u0131. Bir g\u00fcn atam v\u0259 anam g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki, Can\u0131\u015f namaz\u0131 yar\u0131m\u00e7\u0131q q\u0131l\u0131r. Y\u0259ni g\u00fcnorta namaz\u0131n\u0131 d\u00f6rd r\u0259k\u0259t deyil, iki r\u0259k\u0259t q\u0131l\u0131r. Dem\u0259k olar ki, g\u00fcnortadan ax\u015fama q\u0259d\u0259r Can\u0131\u015f\u0131 ba\u015fa sala bilmirl\u0259r ki, namaz\u0131 d\u00fcz q\u0131ls\u0131n. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Can\u0131\u015f s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnd\u0259 m\u00f6hk\u0259m durur ki, m\u0259n f\u0259hl\u0259y\u0259m. El\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131ld\u0131\u011f\u0131m Allah\u0131n b\u0259sidir. Allah\u0131n b\u0259sidir, dey\u0259-dey\u0259 atam\u0131 t\u0259ng\u0259 g\u0259tir\u0259n Can\u0131\u015f\u0131n bu inadkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ax\u015fam ev\u0259 g\u0259l\u0259n Mirtohid a\u011fa da e\u015fidir. S\u0259h\u0259r saat 4-5 rad\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00fcbh namaz\u0131n\u0131 q\u0131landan sonra h\u0259mi\u015f\u0259 a\u011fa yat\u0131b dinc\u0259l\u0259rdi. T\u0259qrib\u0259n saat 10<sup>00<\/sup>-da yuxudan ay\u0131l\u0131b h\u0259y\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n A\u011fa g\u00f6r\u00fcr ki, Can\u0131\u015f pal\u00e7\u0131q haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcz\u0259ltdiyi qum t\u0259p\u0259sin\u0259 sement \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir. Qumun h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 iki kis\u0259 sement qar\u0131\u015fd\u0131rmal\u0131 imi\u015f. Can\u0131\u015f kis\u0259nin birind\u0259n 2-3 \u00e7alov sementi qumun \u00fcst\u00fcn\u0259 t\u00f6kd\u00fckd\u0259n sonra A\u011fa ona deyir: :<\/p>\n<p>&#8211; Can\u0131\u015f daha b\u0259sdir, sementi az qat !<\/p>\n<p>Can\u0131\u015f etiraz ed\u0259r\u0259k &#8211; A\u011fa, qum \u00e7oxdur, sement \u00e7atmaz deyir. A\u011fa is\u0259 :<\/p>\n<p>Can\u0131\u015f qatd\u0131\u011f\u0131n sement qumun b\u0259sidir &#8211; dedi.<\/p>\n<p>A\u011fa, sement az olsa pal\u00e7\u0131q yax\u015f\u0131 olmaz.Suvaq ovulub t\u00f6k\u00fcl\u0259r &#8211; dey\u0259 Can\u0131\u015f a\u011fan\u0131 ba\u015fa salma\u011fa c\u0259hd edirdi. Bu zaman Mirtohid a\u011fa ona m\u00fcraci\u0259tl\u0259 :<\/p>\n<p>Can\u0131\u015f, s\u0259n d\u00fcz deyirs\u0259n. M\u0259n s\u0259ninl\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131ram. G\u0259r\u0259k s\u0259n d\u0259 m\u0259nl\u0259 raz\u0131la\u015fasan ki, namaz az olsa gedib Allaha \u00e7atmaz. Allah onu q\u0259bul etm\u0259z.<\/p>\n<p>Can\u0131\u015f x\u00fcsusi bir utancaql\u0131q hissi izhar ed\u0259r\u0259k A\u011fa il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131. Ondan sonra namaz\u0131 d\u00fcz q\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir misal. A\u011fa he\u00e7 vaxt elmi m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259z, veril\u0259n suallardan qorxub etiraz\u0131n\u0131 bildirm\u0259zdi. \u018fksin\u0259, o m\u0259clisl\u0259rd\u0259 xo\u015flay\u0131rd\u0131 ki, ona suallar versinl\u0259r ki, m\u0259clis \u0259hlinin arzu v\u0259 ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun s\u00f6hb\u0259t etsin, bilm\u0259dikl\u0259rini onlara ba\u015fa \u00e7als\u0131n. G\u00fcnl\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259t ets\u0259 d\u0259 t\u0259krar etm\u0259yi sevm\u0259zdi. Ard\u0131c\u0131l, m\u0259ntiqi t\u0259z\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r, m\u0259lumatlar dan\u0131\u015fard\u0131. 1970-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131n\u0131n N\u0259rimanov rayonunun s\u0259hiyy\u0259 \u015f\u00f6\u2019b\u0259sinin m\u00fcdiri b\u00f6y\u00fck bir faci\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r ail\u0259 \u00fczvi avtomobil q\u0259zas\u0131nda t\u0259l\u0259f olmu\u015fdular. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck qohum-\u0259qr\u0259baya malik, respublikada tan\u0131nm\u0131\u015f h\u00f6rm\u0259t v\u0259 n\u00fcfuzu olan ail\u0259 idi. Yas m\u0259rasimind\u0259n \u00f6tr\u00fc \u00e7ox b\u00f6y\u00fck bir m\u0259clis t\u0259\u015fkil olunm\u00fc\u015fdu. Mirtohid a\u011fan\u0131 rayondan o m\u0259clis\u0259 g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. M\u0259clis ziyal\u0131lardan ibar\u0259t idi. Respublikan\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn r\u0259hb\u0259r i\u015f\u00e7il\u0259ri orada i\u015ftirak edirdi.<\/p>\n<p><strong>Mir Kaz\u0131m Kaz\u0131mi<\/strong><\/p>\n<p><strong>(ard\u0131 var)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bizd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 var odlu g\u00f6zl\u0259ri M\u0259nalar i\u00e7ind\u0259 m\u0259nalar g\u00f6r\u00fcr. M\u00fc\u0259llim d\u0259 var ki, cans\u0131z s\u00f6zl\u0259ri \u00dcr\u0259k buland\u0131r\u0131r dodaq b\u00fczd\u00fcr\u00fcr. D\u00f6\u011frudur, Mirtohid a\u011fa ali t\u0259hsil almas\u0131 haqda diplom almam\u0131\u015fd\u0131. \u00d6z sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 diplom ala da bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki onun ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsil qeyri leqal yolla qada\u011fan olmu\u015f \u201cm\u0259kt\u0259bl\u0259r\u201d d\u0259, \u0259ks\u0259riyy\u0259tl\u0259 repressiyaya u\u011fram\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n verilirdi. Onun t\u0259hsil [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3185,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,26,34],"tags":[],"class_list":["post-3184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-xbrlr","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3186,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184\/revisions\/3186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}