{"id":5658,"date":"2020-09-30T00:37:30","date_gmt":"2020-09-29T20:37:30","guid":{"rendered":"http:\/\/dodoqezeti.az\/?p=5658"},"modified":"2020-09-30T00:37:58","modified_gmt":"2020-09-29T20:37:58","slug":"k%c9%99rimov-musfiq-tibb-uzr%c9%99-f%c9%99ls%c9%99f%c9%99-doktoru-boyuk-elmi-isci-ibn-b%c9%99zzaz-%c9%99rd%c9%99bilinin-s%c9%99fv%c9%99t-us-s%c9%99fa-%c9%99s%c9%99rind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2020\/09\/30\/k%c9%99rimov-musfiq-tibb-uzr%c9%99-f%c9%99ls%c9%99f%c9%99-doktoru-boyuk-elmi-isci-ibn-b%c9%99zzaz-%c9%99rd%c9%99bilinin-s%c9%99fv%c9%99t-us-s%c9%99fa-%c9%99s%c9%99rind%c9%99\/","title":{"rendered":"K\u0259rimov M\u00fc\u015ffiq\u00a0  Tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i  Ibn B\u0259zzaz \u018frd\u0259bilinin \u201cS\u0259fv\u0259t-\u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 Tal\u0131\u015f\u0131n orta \u0259sr co\u011frafiyas\u0131na aid m\u0259lumatlar"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-5659 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/kerimov_mushfiq_israfil-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/300;\" \/><\/p>\n<p>\u201cS\u0259vf\u0259t-\u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259ri S\u0259f\u0259vi xan\u0259dan\u0131n\u0131n \u0259cdadlar\u0131ndan biri, XII \u2013 XIV \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f sufi \u015feyxi, \u015eeyx Zahid Gilaninin m\u00fcridi, \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n 5-ci babas\u0131, s\u0259f\u0259viyy\u0259 t\u0259riq\u0259tinin banisi \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin \u0130shaq \u018frd\u0259bilinin h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f iri h\u0259cmli \u0259s\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>\u018fs\u0259r v\u0259 onun m\u00fc\u0259llifi haqq\u0131nda.<\/strong> \u00a0\u201cS\u0259vf\u0259t-\u00fcs-s\u0259fa\u201d v\u0259 ya \u201c\u018fss\u0259s \u00fcl-m\u0259vahib s\u00fcnniyy\u0259 fi m\u0259naqib \u0259s-s\u0259f\u0259viyy\u0259\u201d \u0259s\u0259ri \u0130bn B\u0259zzaz ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur d\u0259rvi\u015f T\u0259v\u0259kk\u00fcli bin \u0130smay\u0131l bin Hac\u0131 \u018frd\u0259bili t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifi \u0130bn B\u0259zzaz \u018frd\u0259bili \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin \u018frd\u0259bilinin o\u011flu \u015eeyx S\u0259dr\u0259ddin Musan\u0131n m\u00fcasiri olmu\u015fdur. O, bu kitab\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 yazm\u0131\u015f v\u0259 759 h.q., (miladi 1357) ild\u0259 bitirmi\u015fdir. \u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifi haqq\u0131nda \u00e7ox az m\u0259lumat vard\u0131r. Onun \u018frd\u0259billi olmas\u0131 v\u0259 \u0259s\u0259ri \u015eeyx S\u0259dr\u0259ddinin t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumdur.<\/p>\n<p><strong>\u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin haqq\u0131nda.<\/strong> \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli sufi alimi, Elxani h\u00f6kmdarlar\u0131ndan Olcaytu v\u0259 \u018fbu S\u0259idin m\u00fcasiri olmu\u015fdur. O, h.q.650-ci ild\u0259 \u018frd\u0259bil yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 K\u0259lxuran k\u0259ndind\u0259 \u015eeyx \u018fmin\u0259ddin C\u0259brailin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f, h.q.675-ci ild\u0259 \u015eeyx Zahid Gilaninin yan\u0131nda m\u00fcridliy\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 25 il \u015eeyx Zahid Gilaninin yan\u0131nda m\u00fcridlik etmi\u015f, onun q\u0131z\u0131 Bibi Fatim\u0259 il\u0259 evl\u0259nmi\u015f v\u0259 \u015eeyx Zahidin v\u0259fat\u0131ndan sonra \u018frd\u0259bil\u0259 qay\u0131daraq, m\u00fcr\u015fidlik etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. H.q. 735-ci ild\u0259 \u018frd\u0259bild\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>\u201cS\u0259fv\u0259t \u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259rinin n\u00fcsx\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda<\/strong>. Kitab\u0131n ilk n\u00fcsx\u0259l\u0259ri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7atmam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fs\u0259rin haz\u0131rda \u0259ld\u0259 olan \u0259n q\u0259dim n\u00fcsx\u0259si \u0130stanbulda Aya Sofiya kitabxanas\u0131nda saxlan\u0131lan v\u0259 yaz\u0131lma tarixi h.q. 896 il\u0259 aid n\u00fcsx\u0259dir. \u018fs\u0259rin sonrak\u0131 n\u00fcsx\u0259l\u0259ri S\u0259f\u0259vi \u015feyxl\u0259rinin \u0259mri il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259hrifl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259hrifl\u0259r ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 S\u0259f\u0259vi n\u0259slin\u0259 saxta seyidlik s\u0259n\u0259dinin d\u00fcz\u0259ldilm\u0259si v\u0259 \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin s\u00fcnni m\u0259zh\u0259bin\u0259 aid olmas\u0131 haqq\u0131ndak\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Bel\u0259 t\u0259hrifl\u0259rd\u0259n birinin m\u00fc\u0259llifi, \u015eah T\u0259hmasibin \u0259mri il\u0259 bu i\u015fi g\u00f6r\u0259n Mir \u018fb\u00fclf\u0259th H\u00fcseyni \u0259s\u0259ri \u201ct\u0259shih \u00a0etm\u0259k\u201d \u0259mrinin s\u0259b\u0259bini m\u00fc\u0259llifin (\u0130bn B\u0259zzaz\u0131n) s\u00fcnni t\u0259riq\u0259tin\u0259 m\u0259nsub olmas\u0131 il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131r. \u015eah \u0130smay\u0131l v\u0259 onun x\u0259l\u0259fl\u0259ri t\u0259hrifl\u0259rin izini gizl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259s\u0259rin b\u00fct\u00fcn q\u0259dim n\u00fcsx\u0259l\u0259rinn yox etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsalar da, \u0259s\u0259rin bir ne\u00e7\u0259 n\u00fcsx\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Aya Sofiya n\u00fcsx\u0259si daha az t\u0259hrifl\u0259rl\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min n\u00fcsx\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0130ran alimi Qulamrza T\u0259bat\u0259bai M\u0259cd t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k dig\u0259r n\u00fcsx\u0259l\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq \u015f\u0259rti il\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 T\u0259brizd\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Haz\u0131rk\u0131 m\u0259qal\u0259 \u0130bn B\u0259zzaz \u018frd\u0259bilinin \u0259s\u0259rinin h\u0259min \u00e7ap n\u00fcsx\u0259si \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259s\u0259rd\u0259 orta \u0259sr Tal\u0131\u015f\u0131na aid qiym\u0259tli co\u011frafi, tarixi v\u0259 etnoqrafik m\u0259lumatlar vard\u0131r. Bunlara bir \u00e7ox yer adlar\u0131, \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130randa v\u0259 Tal\u0131\u015fda h\u00f6kmranl\u0131q ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u0259zi linqvistik v\u0259 etnoqrafik m\u0259lumatlar aiddir. Bununla yana\u015f\u0131 \u0259s\u0259rd\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n m\u0259qamlardan biri \u201c<strong>tal\u0131\u015f\u201d<\/strong> istilah\u0131n\u0131n \u00e7ox az i\u015fl\u0259nm\u0259sidir. Tal\u0131\u015f\u0131n co\u011frafiyas\u0131na aid dan\u0131\u015fark\u0259n m\u00fc\u0259llif birm\u0259nal\u0131 olaraq yaln\u0131z Gilan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 istifad\u0259 edir. H\u0259tta linqvistik materiallarda bel\u0259 m\u00fc\u0259llif tal\u0131\u015f s\u00f6zl\u0259rini qeyd ed\u0259rk\u0259n onlardan Gilan dili (<em>be z\u0259ban-e gilani<\/em>) kimi b\u0259hs edir. Tal\u0131\u015f s\u00f6z\u00fc bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yaln\u0131z etnik m\u0259nsubiyy\u0259ti bildirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da \u201cS\u0259fv\u0259t \u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n, Tal\u0131\u015fa v\u0259 ya ona qon\u015fu olan yerl\u0259r\u0259 aid q\u0131sa m\u0259lumat verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131<\/strong> \u2013 \u018fs\u0259rd\u0259 \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin m\u00fcr\u015fid axtar\u0131\u015f\u0131nda olark\u0259n ona \u015eeyx Zahidin yeri bel\u0259 ni\u015fan verilir: \u201c\u018fmir Abdullah dedi:-\u015eeyx Zahidin yeri \u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131ndad\u0131r&#8230;O Gilan ki sizin vilay\u0259t\u0259 (\u018frd\u0259bil\u0259) yax\u0131nd\u0131r. Onun x\u0259lv\u0259ti d\u0259niz k\u0259nar\u0131nda&#8230;\u015f\u0259rqd\u0259n a\u00e7\u0131qd\u0131r&#8230;g\u00fcn\u0259\u015f t\u00fclu ed\u0259rk\u0259n \u015f\u00fcas\u0131 ora d\u00fc\u015f\u00fcr&#8230;\u201d \u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131n\u0131n v\u0259 onun hakimi M\u0259lik \u018fhm\u0259din ad\u0131 (b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 <em>pad\u015fah<\/em> titulu il\u0259) \u201cS\u0259fv\u0259t-\u00fcs-s\u0259fada\u201d d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0259kilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130sf\u0259hbod \u0259yal\u0259ti\u00a0 \u015eimali Tal\u0131\u015fda orta \u0259srl\u0259rd\u0259 geni\u015f tarixi vilay\u0259t olmu\u015f v\u0259 Tal\u0131\u015f\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda olan hiss\u0259sinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini, \u0130ran Astaras\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131n\u0131 v\u0259 indiki \u018frd\u0259bil ostan\u0131n\u0131n Gilana yax\u0131n hiss\u0259sini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. \u0130sf\u0259hbod hakiminin (pad\u015fah\u0131n\u0131n) oturdu\u011fu yer haz\u0131rda Astara rayonunun \u0130ranla s\u0259rh\u0259d zonas\u0131nda qalan \u015eindan qalas\u0131 olmu\u015fdur. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 bu yerin ad\u0131 \u0130sf\u0259hbod, Sep\u0259hbod kimi qeyd olunmu\u015fdur. Orta \u0259sr m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri, Tarix-e Olcaytu\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi \u018fb\u00fclqasim Ka\u015fani Gilan\u0131n \u0259razisini t\u0259svir ed\u0259rk\u0259n qeyd edir: \u201c&#8230;Ruds\u0259rd\u0259n \u015eindana, y\u0259ni Sepahbod m\u0259ml\u0259k\u0259tinin pad\u015fah\u0131n\u0131n m\u0259qam\u0131na q\u0259d\u0259r ki, oran\u0131n eni v\u0259 uzunlu\u011fu iki g\u00fcnl\u00fck yoldur. &#8230;bu t\u0259r\u0259fd\u0259 Muqan Gilana s\u0259rh\u0259ddir&#8230; Sepahbod m\u0259ml\u0259k\u0259ti v\u0259 vilay\u0259tind\u0259 ki, oran\u0131 Gilan \u0259hlinin ad\u0259ti il\u0259 Siyah Gilan adland\u0131r\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p>H\u0259mdullah Q\u0259zvininin \u201cN\u00fczh\u0259t \u0259l-q\u00fclub\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 Cilan (Gilan) \u0259razisi t\u0259svir edil\u0259rk\u0259n \u0130s\u0259fboddan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc iqlimd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc, \u00e7oxlu nahiy\u0259y\u0259 v\u0259 y\u00fcz\u0259 yax\u0131n k\u0259nd\u0259 malik \u015f\u0259h\u0259r (vilay\u0259t) kimi s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Tal\u0131\u015f \u015feyxl\u0259rinin \u015f\u0259rhi-hal\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f \u201cM\u0259qalat-i Seyyid Niki\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u0130sf\u0259hbod hakiml\u0259ri Astara pad\u015fah\u0131 kimi t\u0259qdim olunur, lakin oturdu\u011fu yer \u015eindan, titulu is\u0259 \u018fspar, yaxud \u018fsbar (\u015fimal dialektind\u0259 \u201c<em>aspo<\/em>\u201d) kimi qeyd olunur (\u018fsbar M\u0259h\u0259mm\u0259d, \u018fsbar Salar v\u0259 s.).<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong>Xanbili<\/strong> \u2013 \u201cXanb-li Gilanda nahiy\u0259dir ki, orada Hely\u0259k\u0259ran v\u0259 Siyav\u0259rrud k\u0259ndl\u0259ri yerl\u0259\u015fir\u201d. Xanbili \u015eimali Tal\u0131\u015f\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Ad\u0131 ilk d\u0259f\u0259 X \u0259sr\u0259 aid farsdilli anonim \u201cH\u00fcdud \u0259l-al\u0259m\u201d \u0259lyazmas\u0131nda (\u201cXanb-li\u201d kimi) \u00e7\u0259kilir. Tal\u0131\u015f \u015feyxl\u0259rinin \u015f\u0259rhi-hal\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f \u201cM\u0259qalat-i Seyyid Niki\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 ad\u0131 Xanbili v\u0259 ya Xunbili \u015f\u0259klind\u0259 qeyd olunur. Haz\u0131rda L\u0259nk\u0259ran rayonununda Xolmili ad\u0131nda k\u0259nd vard\u0131r. \u201cS\u0259fv\u0259t-\u00fcs-s\u0259fada\u201d qeyd edildiyi kimi, d\u0259niz\u0259 yax\u0131n oldu\u011funa v\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Siyav\u0259r k\u0259ndinin indi d\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz s\u00f6hb\u0259t Xolmilid\u0259n gedir.<\/li>\n<li><strong>Siyav\u0259rrud<\/strong> (m\u0259tnd\u0259 b\u0259z\u0259n Savrud, Siyahrud, Siyav\u0259rd) \u2013 Xanbili nahiy\u0259sind\u0259, d\u0259niz k\u0259nar\u0131nda k\u0259nd. M\u0259tnd\u0259n bel\u0259 ayd\u0131n olur ki, burada g\u0259mi\u00e7ilik m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Hal-haz\u0131rda L\u0259nk\u0259ran rayonunda d\u0259niz k\u0259nar\u0131nda, Xolmili (Xanbili) k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Siyav\u0259r ad\u0131nda k\u0259nd vard\u0131r. Tal\u0131\u015fda bu adla bir ne\u00e7\u0259 k\u0259nd olsa da, deyil\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 yaln\u0131z h\u0259min k\u0259nd uy\u011fundur.<\/li>\n<li><strong>H\u0259ly\u0259k\u0259ran<\/strong> \u2013 Xanbili nahiy\u0259sind\u0259 k\u0259nd. Dig\u0259r n\u00fcsx\u0259l\u0259rd\u0259 bu ad H\u0259lb\u0259k\u0259ran v\u0259 s. kimi d\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. Bir \u00e7ox m\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259 bu haz\u0131rk\u0131 L\u0259nk\u0259ran rayonunun \u015e\u0131x\u0259k\u0259ran k\u0259ndidir. Haz\u0131rda h\u0259min k\u0259ndd\u0259 \u015eeyx Zahid Gilaninin m\u0259zar\u0131 oldu\u011fu g\u00fcman edil\u0259n ziyar\u0259tgah vard\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u015eendan (\u015eindan) <\/strong>\u2013 M\u0259tnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 Gilan yolunda a\u015f\u0131r\u0131m kimi ad\u0131 \u00e7\u0259kilir. Hal-haz\u0131rda Astara rayonunun \u0130ran il\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259 da\u011fda \u015eindan qalas\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131 m\u00f6vcuddur. \u201cN\u00fczh\u0259t \u0259l-q\u00fcluba\u201d g\u00f6r\u0259 \u015eindan qalas\u0131 Bab\u0259kin istehkamlar\u0131ndan biri olmu\u015fdur. Dig\u0259r tarixi m\u0259nb\u0259, \u201cTarix-e Olcaytu\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u015eindan orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Esf\u0259hbod Gilan\u0131n\u0131n pad\u015fah\u0131n\u0131n oturdu\u011fu yer kimi qeyd olunur.<\/li>\n<li><strong>But\u0259s\u0259r<\/strong> \u2013 Gilanda, Malavan k\u0259ndind\u0259 m\u0259qam. But\u0259s\u0259rin ad\u0131 \u0259s\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259, \u0259sas\u0259n Seyid C\u0259mal\u0259ddinin m\u00fcridl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n \u00e7\u0259kilir. But\u0259s\u0259r\u00a0 (Put\u0259s\u0259r) ad\u0131 indiki Pens\u0259r k\u0259nd\u0259inin q\u0259dim ad\u0131d\u0131r. M\u0259tnd\u0259n \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin vaxt\u0131nda But\u0259s\u0259rin iri ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin m\u00fcridl\u0259ri aras\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 but\u0259s\u0259rli \u015f\u0259xs (But\u0259s\u0259r Gilani nisb\u0259si il\u0259) qeyd olunmu\u015fdur. XIX \u0259sr \u2013 XX \u0259srin \u0259vv\u0259li Rusiya x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 Pens\u0259r k\u0259ndinin yerind\u0259 But\u0259s\u0259r (\u0411\u0443\u0442\u0430\u0441\u0430\u0440\u044a, \u041f\u0443\u0442\u0430\u0441\u0430\u0440\u044a) qeyd edilmi\u015fdir.<\/li>\n<li><strong>Malavan<\/strong> \u2013 Xanbili nahiy\u0259sind\u0259 Seyid \u0421\u0259mal\u0259ddinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259nd (<em>diyeh<\/em>). S\u0259fv\u0259t-\u00fcs-s\u0259fan\u0131n na\u015firi Qulamrza T\u0259bat\u0259bai M\u0259cd izahlarda h\u0259min yerin R\u0259\u015ft yax\u0131nl\u0131\u011fndak\u0131 Malavan k\u0259ndi oldu\u011funu qeyd edir, lakin bu co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n But\u0259s\u0259r\u0259 xeyli uzaq oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259ntiqsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Astara rayonunun \u015eiy\u0259k\u0259ran k\u0259ndinin a\u011fsaqqallar\u0131n\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u0259ndin \u0259sil ad\u0131 <strong>Mol\u0259von<\/strong> (fars t\u0259biri il\u0259 Mal\u0259van) olmu\u015fdur. \u015e\u00fcbh\u0259siz bu h\u0259qiq\u0259t\u0259 daha yax\u0131nd\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u018fstarabad-e Gilan<\/strong> \u2013 Astara \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 i\u015far\u0259dir. M\u0259tnd\u0259 \u018fstarabad, \u018fstar\u0259 v\u0259 ya \u018fst\u0259rabad kimi getmi\u015fdir. \u018fstarabad-e Gilan \u015f\u0259klind\u0259 yazilmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi y\u0259qin ki, G\u00fcrgandak\u0131 \u018fst\u0259rabad (Est\u0259rabad) \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k olmu\u015fdur.<\/li>\n<li><strong>Hiran<\/strong> \u2013 Gilanda da\u011f a\u015f\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 yolu. Hal-haz\u0131rda \u018frd\u0259bill\u0259 Astara aras\u0131nda Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131ndak\u0131 a\u015f\u0131r\u0131m Heyran adlan\u0131r v\u0259 yax\u0131nl\u0131qda eyni adl\u0131 k\u0259nd vard\u0131r. Dig\u0259r orta \u0259sr m\u0259nb\u0259sind\u0259 (\u201cM\u0259qalat- Seyyid Niki\u201d) bu a\u0131\u015f\u0131r\u0131m <strong>Heran<\/strong> \u015f\u0259klind\u0259 yaz\u0131l\u0131b v\u0259 dumanl\u0131 yer oldu\u011fu qeyd olunur (tal\u0131\u015fca <strong>h\u0131r<\/strong>, c\u0259mi <strong>h\u0131ron <\/strong>\u201cdumanlar\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 verir). G\u00fcman ki, ilk ad h\u0259qiq\u0259t\u0259n H\u0131ron olmu\u015f v\u0259 fars \u00fcslubu il\u0259 Heran, Hiran kimi yaz\u0131lm\u0131\u015f, daha sonralar is\u0259 bu ad\u0131n yaz\u0131l\u015f\u0131 \u0259r\u0259bl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k t\u0259hrif edilmi\u015fdir.<\/li>\n<li><strong>K\u0259k\u0259las<\/strong> \u2013 Gilanda k\u0259nd, m\u0259tnd\u0259 bir d\u0259f\u0259, \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin Siyav\u0259rruddan K\u0259lxurana ged\u0259rk\u0259n g\u0259mi il\u0259 Siyav\u0259rruddan K\u0259k\u0259lasa q\u0259d\u0259r, oradan quru yolu il\u0259 getm\u0259si qeyd olunur. M\u00fc\u0259llif eyni zamanda Siyav\u0259rrud il\u0259 K\u0259k\u0259las aras\u0131nda m\u0259saf\u0259nin az olmas\u0131n\u0131 da qeyd edir (<em>m\u0259saf\u0259t b\u0259s \u0259nd\u0259k bud<\/em>). K\u0259k\u0259las ad\u0131na \u201c\u018fxbarnam\u0259d\u0259\u201d d\u0259 rast g\u0259linir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu m\u00fcasir Astara rayonununun <strong>Kakalos<\/strong> k\u0259ndin\u0259 i\u015far\u0259dir. Maraql\u0131 buras\u0131d\u0131r ki, haz\u0131rda Kakalos k\u0259ndi d\u0259niz sahilind\u0259n uzaqd\u0131r. Amma XIII \u0259srd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259viyy\u0259sinin b\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259 5 m y\u00fcks\u0259lm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq Kakalosda g\u0259mi\u00e7iliyin m\u00f6vcud olmas\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259 qalm\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Deri\u011f<\/strong> \u2013 Tal\u0131\u015fda mahal, \u015eeyx Zahidin zaman\u0131nda bu mahal\u0131n hakimi \u018fhm\u0259d Dehxodayan (Dehxoda) imi\u015f, \u0259s\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131n\u0131n hakimi M\u0259lik R\u00fckn\u0259ddin \u018fhm\u0259d il\u0259 konflikti qeyd edilir, v\u0259 Deri\u011f hakiminin daha z\u0259if q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olmas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Deyil\u0259nl\u0259rd\u0259n Deri\u011fin \u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131na tabe olmas\u0131, yaxud m\u00fcst\u0259qil nahiy\u0259 olmas\u0131 ayd\u0131n olmur. Lakin F\u0259zlullah R\u0259\u015fid\u0259ddinin \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin s\u0259ma m\u0259clisi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259val\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259yi g\u00f6st\u0259ri\u015f verdiyi m\u0259ktubunda Deri\u011f Astaradan ayr\u0131 qeyd olunur. Deri\u011f sonralar yaranm\u0131\u015f Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Deri\u011f mahal\u0131na uy\u011fun g\u0259lir. \u018frazisi haz\u0131rda \u0259sas\u0259n Lerik rayonuna, qism\u0259n is\u0259 L\u0259nk\u0259ran rayonuna Haz\u0131rda <strong>D\u0131r\u0131\u011f<\/strong>, tal\u0131\u015fca <strong>De\u011f<\/strong>, \u0259halisi <strong>de\u011f\u0131j<\/strong> adlan\u0131r.<\/li>\n<li><strong>L\u0259ng\u0259rk\u00fcnan<\/strong> \u2013 Gilanda \u015f\u0259h\u0259r. \u0130ndiki L\u0259nk\u0259ran \u015f\u0259h\u0259rinin fars \u00fcslubu il\u0259 ad\u0131. M\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015eeyx Zahidin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 burada g\u0259mi\u00e7ilik m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u201cS\u0259fv\u0259t \u2013\u00fcs-s\u0259fada\u201d ad\u0131 bir d\u0259f\u0259, \u015eeyx Zahidin son g\u00fcnl\u0259rind\u0259 v\u0259siyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 G\u00fc\u015ftasfid\u0259n (Sur\u0259 M\u0259rv\u0259 adl\u0131 yerd\u0259n) Siyav\u0259rruda g\u0259tiril\u0259n zaman g\u0259mid\u0259n L\u0259ng\u0259rk\u00fcnanda enm\u0259si qeyd olunur. L\u0259nk\u0259ran \u015f\u0259h\u0259rinin ad\u0131 ba\u015fqa orta \u0259sr m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 L\u0259ng\u0259rk\u00fcnan \u015f\u0259klind\u0259 qeyd olunmu\u015fdur. \u201cM\u0259qalat- Seyyid Nikid\u0259\u201d sufi \u015feyxi Baba Hac\u0131 L\u0259ng\u0259rk\u00fcnaninin k\u0259ram\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunur.<\/li>\n<li><strong>B\u0259hr \u0259lal\u0259<\/strong> &#8211; ? Gilanda da\u011fl\u0131q m\u0259nt\u0259q\u0259. \u015eeyx Zahidin atas\u0131n\u0131n orada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<\/li>\n<li><strong>S\u0259rdabs\u0259r<\/strong> &#8211; ? Gilanda Xanbili yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda da\u011fl\u0131q nahiy\u0259. M\u0259tnd\u0259ki hekay\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015eeyx Zahidin oldu\u011fu yer\u0259 yax\u0131n olmu\u015fdur. Yerini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/li>\n<li><strong>A\u015fi\u011f\u0259 hir<\/strong> \u2013 Siyav\u0259rrudda \u015eeyx Zahidin bicar yerinin (<em>berenczar<\/em>) ad\u0131. Hekay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, orada i\u015fl\u0259rin bir qismini insanlar, qalan\u0131n\u0131 p\u0259ril\u0259r v\u0259 cinl\u0259r g\u00f6r\u0259rdi. Tal\u0131\u015f dilind\u0259 <strong>hi<\/strong> (hir) \u0259kin sah\u0259sin\u0259 deyilir.<\/li>\n<li><strong>Dirk\u0259di<\/strong> \u2013 Gilanda yer, nam\u0259lum<\/li>\n<li><strong>Miyan\u015f\u0259hr-e Gilan<\/strong> \u2013 Gilan\u0131n Tal\u0131\u015f hiss\u0259sind\u0259 orta \u0259sr \u015f\u0259h\u0259ri. \u018fs\u0259rd\u0259 \u015eeyx Zahidin pamb\u0131\u011f\u0131 d\u00fcy\u00fcy\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn But\u0259s\u0259rd\u0259n ora getdiyi qeyd olunur. Hal-haz\u0131rk\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd olunmur. Lakin son orta \u0259sr Avropa x\u0259rit\u0259l\u0259rind\u0259 Lisar il\u0259 G\u0259sk\u0259r aras\u0131nda Miyan\u015f\u0259hr adl\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259 qeyd edilir.<\/li>\n<li><strong>Nou\u015f\u0259hr-e D\u0259\u015ftav\u0259nd<\/strong> (ba\u015fqa bir yerd\u0259 <strong>\u018f\u015ftav\u0259nd<\/strong>) \u2013 Gilan v\u0259 Mu\u011fan aras\u0131nda m\u0259nt\u0259q\u0259. Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahallar\u0131ndan biri D\u0259\u015ftv\u0259nd adlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/li>\n<li><strong>S\u0259\u2019d\u0259k\u0259ran<\/strong> \u2013 Xanbili nahiy\u0259sind\u0259 k\u0259nd, r\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015eeyx Zahidin q\u0259bri olan yer (Siyav\u0259rud) solda S\u0259d\u0259k\u0259ran sa\u011fda But\u0259s\u0259rl\u0259 qon\u015fu imi\u015f. Haz\u0131rda L\u0259nk\u0259ran rayonunda Siyav\u0259rd\u0259n solda (y\u0259ni \u015fimalda) Seyd\u0259k\u0259ran k\u0259ndi m\u00f6vcuddur.<\/li>\n<li><strong>Siyahb\u0259l\u0259rin<\/strong> \u2013 M\u0259tnd\u0259 \u201c<em>Siyahb-l- rin<\/em>\u201d. Siyav\u0259ruddan yuxar\u0131 da\u011fda m\u0259nt\u0259q\u0259. \u018fs\u0259rd\u0259 bir hekay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259nizin suyu yuks\u0259lib \u015eeyx Zahidin q\u0259brin\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131ndan \u015eeyx Zahidin o\u011flu Hac\u0131 \u015e\u0259ms\u0259ddin v\u0259 \u015eeyx S\u0259dr\u0259ddin q\u0259bri daha y\u00fcks\u0259k yer\u0259, y\u0259ni Siyahb-l-rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259yi q\u0259rara al\u0131rlar. Lakin d\u0259nizin suyu q\u0259fl\u0259t\u0259n geri \u00e7\u0259kildiyind\u0259n bu fikir icra edilmir. L\u0259nk\u0259ran rayonunun Siyobili k\u0259ndin\u0259 i\u015far\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n<li><strong>Tul<\/strong> \u2013 Gilanda nahiy\u0259. \u018fs\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 ad\u0131 \u0259sas\u0259n Alariq mahal\u0131 il\u0259 davalarda ad\u0131 \u00e7\u0259kilir. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Tal\u0131\u015fda yar\u0131mm\u00fcst\u0259qil \u0259mirlikl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. \u018frazisi haz\u0131rda Tal\u0131\u015f \u015f\u0259hristan\u0131n\u0131n da\u011fl\u0131q nahiy\u0259sin\u0259 uy\u011fundur.<\/li>\n<li><strong>R\u0259ngin<\/strong> \u2013 Gilanda m\u0259nt\u0259q\u0259. \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n m\u00fc\u0259llif onun babalar\u0131ndan biri, Firuz\u015fah Z\u0259rrinkolah\u0131n Gilanda, R\u0259ngin adl\u0131 yerd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir. Haz\u0131rda \u0130ran Tal\u0131\u015f\u0131nda, da\u011fl\u0131q hiss\u0259d\u0259 <strong>R\u0259ngin\u0259 huni<\/strong> adl\u0131 yaylaq yeri m\u00f6vcuddur.<\/li>\n<li><strong>G\u0259sk\u0259r<\/strong> \u2013 M\u0259rk\u0259zi Tal\u0131\u015fda (Tal\u0131\u015fdolab nahiy\u0259sind\u0259) q\u0259dim yer. M\u0259tnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 bir n\u0259f\u0259r d\u0259rvi\u015fin Cilan G\u0259sk\u0259rind\u0259n \u018fst\u0259rabada ged\u0259rk\u0259n Lisar v\u0259 Camikuh aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259y\u0259 rast g\u0259lm\u0259sind\u0259n b\u0259hs edilir.<\/li>\n<li><strong>Lisar<\/strong> \u2013 M\u0259rk\u0259zi v\u0259 \u015eimali Tal\u0131\u015f aras\u0131nda q\u0259dim vilay\u0259t. Ad\u0131 birc\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259kilir. Hal-haz\u0131rdaGilan\u0131n\u00a0 Tal\u0131\u015f (H\u0259\u015ftp\u0259r) \u015f\u0259hristan\u0131na daxildir.<\/li>\n<li><strong>\u015eab\u0259k\u0259ran<\/strong> \u2013 d\u0259qiq yeri g\u00f6st\u0259rilmir.<\/li>\n<li><strong>G\u0259zind\u0259\u015ft<\/strong> \u2013 m\u0259tnd\u0259 K\u0259rbind\u0259\u015ft, ba\u015fqa n\u00fcsx\u0259l\u0259rd\u0259 K\u0259zind\u0259\u015ft kimi ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n yerin \u0130sf\u0259hbod Gilan\u0131nda (y\u0259ni Astara \u0259traf\u0131nda) oldu\u011fu qeyd edilir. Hal-haz\u0131rda bel\u0259 bir yer m\u00f6vcud deyil. \u201cM\u0259qalat-i Seyyid Niki\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259 \u015eeyx Baba \u018fli G\u0259zind\u0259\u015ftinin k\u0259ram\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilir. G\u0259z\u0259nda\u015ft adl\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s yer S\u0259id \u018fli Kaz\u0131mb\u0259yo\u011flunun \u201cC\u0259vahirnameyi-L\u0259nk\u0259ran\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259 qeyd olunur. Astara rayonunda \u018fr\u00e7ivan k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda G\u0259z\u0259nda\u015ft t\u00fcrb\u0259si adl\u0131 ziyar\u0259tgah vard\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Camekuh (Camikuh) <\/strong>\u2013 \u0130randa, Gilan ostan\u0131n\u0131n Tal\u0131\u015f (H\u0259\u015ftp\u0259r) \u015f\u0259h\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda da\u011fl\u0131q yer.<\/li>\n<li><strong>Vilkic<\/strong> \u2013 \u018frd\u0259bil yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, \u0259halisi tal\u0131\u015flardan ibar\u0259t m\u0259nt\u0259q\u0259. \u018fs\u0259rd\u0259 <em>V-lk-c<\/em> bar\u0259sind\u0259 \u018frd\u0259bil\u0259 ba\u011fl\u0131 nahiy\u0259 kimi b\u0259hs olunur. Vilgic mahal\u0131 Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nahiy\u0259l\u0259rind\u0259n biri olmu\u015f, Rusiya \u2013 \u0130ran m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259n sonra \u0130ran\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qalm\u0131\u015f, Tal\u0131\u015f xanlar\u0131n\u0131n \u00f6vladlar\u0131 t\u0259rfind\u0259n idar\u0259 olunmu\u015fdur. Haz\u0131rk\u0131 \u018frd\u0259bil ostan\u0131n\u0131n N\u0259min \u015f\u0259hristan\u0131na uy\u011fundur. \u018fhalisi s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259 tal\u0131\u015flardan ibar\u0259tdir.<\/li>\n<li><strong>Muqan<\/strong> \u2013 Tal\u0131\u015fa qon\u015fu \u0259razil\u0259rd\u0259n, m\u0259tnd\u0259 m\u0259hz Muqan kimi getmi\u015fdir.<\/li>\n<li><strong>G\u00fc\u015ftasfi<\/strong> \u2013 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi sahilind\u0259, K\u00fcr \u00e7ay\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda q\u0259dim vilay\u0259t. H\u0259mdullah Q\u0259zvini \u201cN\u00fczh\u0259t \u0259l-q\u00fclub\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 G\u00fc\u015ftasfinin \u0259sas\u0131n\u0131n G\u00fcstasp ibn Luhrasp t\u0259rfind\u0259n qoyuldu\u011funu v\u0259 \u0259halisinin Gilan\u0131n dilin\u0259 yax\u0131n p\u0259hl\u0259vi dialektind\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir.<\/li>\n<li><strong>Mahmudabad<\/strong> \u2013 G\u00fc\u015ftasfi vilay\u0259tind\u0259 \u015f\u0259h\u0259r. Elxani h\u00f6kmdar\u0131 Qazan xan\u0131n iqam\u0259tgahlar\u0131ndan biri. \u018fs\u0259rd\u0259 iki Mahmudabad\u0131n (k\u00f6hn\u0259 v\u0259 yeni) oldu\u011fu, k\u00f6hn\u0259sinin su alt\u0131nda qald\u0131\u011f\u0131 bildirilir. H.Q\u0259zvini Mahmudabad\u0131n d\u0259niz sahilind\u0259 Qavbari \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259 oldu\u011funu bildirir. Haz\u0131rda m\u00f6vcud deyil.<\/li>\n<li><strong>Bil\u0259s\u0259var<\/strong> \u2013 Mu\u011fanda nahiy\u0259, Bil\u0259suvar.<\/li>\n<li><strong>H\u0259ma\u015f\u0259hr\u0259 &#8211; <\/strong>Mu\u011fandak\u0131 nahiy\u0259l\u0259rd\u0259n biri. H\u0259mdullah M\u00fcst\u00f6vfinin\u201cN\u00fczh\u0259t \u0259l-q\u00fclub\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 ad\u0131 qeyd edilir. Haz\u0131rk\u0131 C\u0259lilabad rayonunun \u0259razisind\u0259 olmu\u015fdur. Ad\u0131 H\u0259m\u0259\u015f\u0259r\u0259 \u00e7ay\u0131nda (s\u0259hv\u0259n Mi\u015far\u00e7ay kimi qeyd edilir) saxlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/li>\n<li><strong>G\u0259rm\u0259kuh<\/strong> \u2013 G\u00fc\u015ftasfid\u0259 m\u0259nt\u0259q\u0259. \u015eeyx Zahidin o\u011flu Hac\u0131 \u015e\u0259ms\u0259ddinin m\u0259zar\u0131 orada olmu\u015fdur.<\/li>\n<li><strong>Alar\u0131q<\/strong> \u2013 m\u0259tn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u018frd\u0259bil nahiy\u0259sind\u0259 Gilana yax\u0131n m\u0259nt\u0259q\u0259. M\u0259tnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 Alariq camaat\u0131 il\u0259 Tul aras\u0131nda m\u00fcharib\u0259l\u0259r qeyd olunur.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u201cS\u0259fv\u0259t \u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 Tal\u0131\u015f haqq\u0131nda qiym\u0259tli m\u0259lumatlar bununla bitmir. \u018fs\u0259rd\u0259 az da olsa Tal\u0131\u015f\u0131n etnoqrafiyas\u0131 v\u0259 dilin\u0259 aid m\u0259lumatlar vard\u0131r. Bunlar\u0131 daha sonrak\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dimiz vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130stifad\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259biyyat:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>\u0130bn B\u0259zzaz \u018frd\u0259bili. \u201cS\u0259fv\u0259t \u00fcs-s\u0259fa\u201d. Na\u015fir Qulamrza T. M\u0259cd. T\u0259briz, 1994.<\/li>\n<li>Mirz\u0259 \u018fhm\u0259d Mirz\u0259 Xudaverdi o\u011flu. \u201c\u018fxbarnam\u0259\u201d. Bak\u0131, 2000.<\/li>\n<li>Xas\u0259ddin S\u0259labs\u0259rayi Navi Tal\u0131\u015fi. M\u0259qalat-i Seyyid Niki. Na\u015fir \u00a0\u015e.Azmud\u0259. Tal\u0131\u015f (H\u0259\u015ftp\u0259r), Gilan, 1378 (h.\u015f.).<\/li>\n<li>S\u0259id \u018fli Kaz\u0131mb\u0259yo\u011flu. C\u0259vahirnameyi-L\u0259nk\u0259ran. Bak\u0131, 2000.<\/li>\n<li>\u0425\u0430\u043c\u0434\u0430\u043b\u043b\u0430\u0445 \u041a\u0430\u0437\u0432\u0438\u043d\u0438. \u041d\u0443\u0437\u0445\u0430\u0442 \u0430\u043b\u044c-\u043a\u0443\u043b\u0443\u0431. \u0411\u0430\u043a\u0443, 1983.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u015e\u0259vn\u0131\u015ft 2006, 6-c\u0131 n\u00f6mr\u0259d\u0259 <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cS\u0259vf\u0259t-\u00fcs-s\u0259fa\u201d \u0259s\u0259ri S\u0259f\u0259vi xan\u0259dan\u0131n\u0131n \u0259cdadlar\u0131ndan biri, XII \u2013 XIV \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f sufi \u015feyxi, \u015eeyx Zahid Gilaninin m\u00fcridi, \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n 5-ci babas\u0131, s\u0259f\u0259viyy\u0259 t\u0259riq\u0259tinin banisi \u015eeyx S\u0259fi\u0259ddin \u0130shaq \u018frd\u0259bilinin h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f iri h\u0259cmli \u0259s\u0259rdir. \u018fs\u0259r v\u0259 onun m\u00fc\u0259llifi haqq\u0131nda. \u00a0\u201cS\u0259vf\u0259t-\u00fcs-s\u0259fa\u201d v\u0259 ya \u201c\u018fss\u0259s \u00fcl-m\u0259vahib s\u00fcnniyy\u0259 fi m\u0259naqib \u0259s-s\u0259f\u0259viyy\u0259\u201d \u0259s\u0259ri \u0130bn B\u0259zzaz ad\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70,34],"tags":[],"class_list":["post-5658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-elm-v-thsil","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5658"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5661,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5658\/revisions\/5661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}