{"id":7056,"date":"2021-11-14T15:20:04","date_gmt":"2021-11-14T11:20:04","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=7056"},"modified":"2021-11-14T15:20:21","modified_gmt":"2021-11-14T11:20:21","slug":"tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2021\/11\/14\/tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-3\/","title":{"rendered":"TOLI\u015e\u018f ZIVON\u0130 QRAMAT\u0130K\u018f"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-6469 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/QARAMATIKA-300x134.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"134\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/134;\" \/><\/p>\n<p><strong>(s\u0131ft\u0259\u015f nav\u0131n\u0259 a\u015fmard\u0259d\u0259y)<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0131 ismon soxt\u0435mon<\/strong><\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 ismon b\u0259\u015ft\u0259 soxt\u0435moni hisob b\u0259zn\u0435n b\u0435 <em>soy\u0259 ism,<\/em> <em>soxt\u0259 ism<\/em> iy\u0259n <em>k\u0430ft\u0259 ism<\/em>. Soy\u0259 ismon ibor\u0259tin iql\u0259 b\u0131n\u0259o y\u0430\u0430nki \u0435s\u0259tn\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0259 b\u0131n\u0259 iy\u0259n \u011fulo\u011f\u0259 b\u0430x\u015f n\u0131b\u0131\u0259 iql\u0259 s\u0131x\u0430no. J\u0259qo ismon v\u0435yin tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259; m\u0259s.: <em>\u0435 (\u0435\u011f), u (bu), k\u0259, b\u0259, ru, ku, s\u0131\u011f, ro, d\u0430st, poz, miz, si; zo; zu, du, h\u0259; \u00e7u <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p><strong>Soxt\u0259 ismon<\/strong><\/p>\n<p>Soxt\u0259 ismon t\u0259\u015fkil k\u0430rd\u0435yd\u0259n tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 ismon v\u0435yni. \u018fvon of\u0259y\u0435yd\u0259n s\u0131x\u0430nsoxt\u0435 pros\u0435s\u0259d\u0259. B\u0131 pros\u0435si \u0430id\u0435, i t\u0259r\u0259fo, s\u0131x\u0430n\u0259 formon of\u0259y\u0435 \u00e7\u0259mon iy\u0259n \u00e7\u0259von d\u0259qi\u015fb\u0435, \u00e7\u0259 t\u0259r\u0259fo\u0259n \u2013 s\u0131x\u0430nsoxt\u0435, y\u0259n\u0435 toj\u0259 s\u0131x\u0430non of\u0259y\u0435 \u00e7\u0259mon.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 soxt\u0259 ismon of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 s\u0435ql\u0259 \u00e7\u0259mi:<\/p>\n<ol>\n<li><em> Morfoloji (sint\u0430ktik);<\/em><\/li>\n<li><em> Sint\u0435tik (\u0430n\u0430litik);<\/em><\/li>\n<li><em> L\u0435ksik-sint\u0430ktik morfoloji (b\u0259 ism p\u0435qord\u0131niy\u0435).<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u0435 morfoloji \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 ismon<\/strong><\/p>\n<p>D\u0435 morfoloji \u00e7\u0259mi ism soxt\u0435yro, lozim\u0435 b\u0259 co-co s\u0131x\u0430n\u0259 b\u0131non curb\u0259cur\u0259 n\u0430vs\u0131x\u0430non iy\u0259n s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011fon ziyod k\u0430rd\u0435y:<\/p>\n<ol>\n<li>D\u0435 n\u0430vs\u0131x\u0430non ziyod k\u0430rd\u0435y \u00e7\u0259mi h\u0259m ismo soxt\u0435y b\u0435yd\u0259 ism, h\u0259m\u0259n co n\u0131t\u011fi hissono ism; m\u0259s.: <em>h\u0259v\u0430t\u0435j \u2013 \u0259hv\u0430t; k\u0430nd\u0435j \u2013 \u0259k\u0430nd\/\/k\u0435k\u0430nd; n\u0131v\u0131\u015ft\u0435j \u2013 \u0259n\u0131v\u0131\u015ft.<\/em><\/li>\n<li>D\u0435 \u011fulo\u011fon ziyod k\u0430rd\u0435y \u00e7\u0259mi soxt\u0435y b\u0435yd\u0259 ism. B\u0259 ismon \u0131\u015ft\u0259ni iy\u0259n co n\u0131t\u011f\u0259 hisson ziyod k\u0430rd\u0259 \u011fulo\u011fon soxt\u0435yd\u0259n curb\u0259cur\u0259 m\u0259noyn\u0259 toj\u0259 ismon:<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>-\u0259;<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 ism;<em> lon \u2013 lon\u0259; \u015fon \u2013 \u015fon\u0259, d\u0131l-d\u0131l\u0259, don &#8211; don\u0259.<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259; <\/strong>ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, d\u0435miy\u0259n soxt\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>n\u0430m-n\u0430m\u0259; h\u0430vz \u2013 h\u0430vz\u0259; l\u0259m \u2013 l\u0259m\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8211;<\/strong><strong>o<\/strong><strong>; <\/strong>ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>q\u0430m-q\u0430mo;<\/em><\/p>\n<p><strong>-i;<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon iy\u0259n s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 ism; <em>d\u0131zd \u2013 d\u0131zdi; q\u0131von \u2013 q\u0131voni; rost \u2013 rosti; d\u0131roz \u2013 d\u0131rozi; b\u0430rz \u2013 b\u0430rzi; z\u0430rd \u2013 z\u0430rdi;<\/em><\/p>\n<p><strong>-i;<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 \u00e7\u0259vono f\u0259miliy\u0259 ni\u015fo do\u0259 ismon;<em> m\u0259s.: M\u0259mm\u0259di, \u015eirvoni, T\u0259brizi, Tol\u0131\u015fi.<\/em><\/p>\n<p><strong>-n;<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon iy\u0259n s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 ismon;<em> nox\u0259\u015fi-nox\u0259\u015fin;<\/em><\/p>\n<p><strong>-qo;<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 ismon;<em> di \u2013 diqo; don \u2013 donqo;<\/em><\/p>\n<p><strong>-m\/\/-\u0131m\/\/-om;<\/strong><em>\u00a0 s\u0435 \u2013 s\u0435m; \u00e7\u0131l \u2013 \u00e7\u0131l\u0131m; h\u0430ft \u2013 h\u0430ftom;<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259ni;<\/strong><em> v\u0259\u015fi \u2013 v\u0259\u015fj\u0259ni;<\/em><\/p>\n<p><strong>-qor;<\/strong><em> s\u0430vdo \u2013 s\u0430vdoqor;<\/em><\/p>\n<p><strong>-v\u0430nd;<\/strong><em> v\u0259j\u0259 \u2013 v\u0259j\u0259v\u0430nd; d\u0430j \u2013 d\u0430j\u0259v\u0430nd; \u0430mu \u2013 \u0430muy\u0259v\u0430nd;<\/em><\/p>\n<p><strong>-von\/\/-\u0259von;<\/strong><em> \u00e7\u0430j \u2013 \u00e7\u0430j\u0259von; q\u0259l\u0259 \u2013 q\u0259l\u0259von; mol \u2013 mol\u0259von; rom\u0435j \u2013 rom\u0259von;<\/em><\/p>\n<p><strong>-vun\/\/-\u0259vun;<\/strong><em> s\u0259r \u2013 s\u0259r\u0259vun;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u011f\u0259l;<\/strong><em> j\u0435n \u2013 j\u0435n\u0259\u011f\u0259l; m\u0435rd \u2013 m\u0435rd\u0259\u011f\u0259l; \u0259\u011f\u0131l \u2013 \u0259\u011f\u0131l\u0259\u011f\u0259l, s\u0131p\u0259 &#8211; s\u0131p\u0259\u011f\u0259l;<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259k;<\/strong><em> k\u0430vu \u2013 k\u0430vuj\u0259k;<\/em><\/p>\n<p><strong>-bon;<\/strong><em> bo\u011f \u2013 bo\u011fbon;<\/em><\/p>\n<p><strong>-boz;<\/strong><em> \u0430\u015f \u2013 \u0430\u015fboz; \u011fum\u0430r \u2013 \u011fum\u0430rboz, j\u0435n &#8211; j\u0435nboz;<\/em><\/p>\n<p><strong>-von\u0259;<\/strong><em> sin\u0259 \u2013 sin\u0259von\u0259, buk\u0259 \u2013 buk\u0259von\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-d\u0430r;<\/strong><em> ro \u2013 rod\u0430r;<\/em><\/p>\n<p><strong>-huj\u0259;<\/strong><em> \u0259\u011f\u0131l \u2013 \u0259\u011f\u0131l\u0259huj\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259\u011f\u0259;<\/strong><em> os\u0131n \u2013 os\u0131n\u0259\u011f\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0259\u015f;<\/strong><em> k\u0259rvon \u2013 k\u0259rvonk\u0259\u015f;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259ti:<\/strong><\/p>\n<p>\u0430) \u015f\u0259xs ni\u015fo do\u0259 ismono soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0131c\u0259rr\u0259d\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>dust-dust\u0259ti; o\u015fno-o\u015fno\u0259ti; bo\u0259 &#8211; bo\u0259ti;<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 m\u0131c\u0259rr\u0259d\u0259 \u0259lom\u0259tin\u0259, k\u0435yfiy\u0259tin\u0259 iy\u0259n holin\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>b\u0435umu \u2013 b\u0435umuj\u0259ti, nosoz \u2013 nosoz\u0259ti, b\u0435ko &#8211; b\u0435ko\u0259ti.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>-li:<\/strong><\/p>\n<p>\u0430) umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 \u0430vlod\u0259ti ifod\u0259 k\u0430rd\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 \u0430vlod\u0259ti ni\u015fo do\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>zo\u0259 &#8211; zo\u0259li; n\u0259n\u0259 &#8211; n\u0259n\u0259li; p\u0131\u0259 &#8211; p\u0131\u0259li;<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li m\u0131\u011fdor\u0259 \u0430\u015fm\u0430rdon, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 m\u0131c\u0259rr\u0259d\u0259 s\u0259ciyy\u0259yn\u0259 konkr\u0435t con\u0259v\u0259 ni\u015fo do\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>p\u0435nc-p\u0435ncli; s\u0430-s\u0430li;<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>-kor;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259zmunin\u0259 ism; m\u0259s.: <em>b\u0131n\u0259-b\u0131n\u0259kor; lo\u015f &#8211; lo\u015fxor;<\/em><\/p>\n<p><strong>-mon\/\/-\u0435mon;<\/strong> toj\u0259 ismon soxt\u0435yd\u0259 ismono iy\u0259n f\u0435lono; m\u0259s.: <em>ji \u2013 jimon; h\u0430rd\u0435j \u2013 h\u0430rd\u0435mon; pij\u0435j \u2013 pij\u0435mon; p\u0131j\u0435j \u2013 p\u0131j\u0435mon; m\u0430nd\u0435j \u2013 m\u0430nd\u0435mon; z\u0430nd\u0435j \u2013 z\u0430nd\u0435mon;<\/em><\/p>\n<p><strong>-don;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.:<em> n\u0435m\u0131k-n\u0435m\u0131kdon; zin-zindon; \u00e7umin-\u00e7umindon; v\u0131l-v\u0131ldon;<\/em><\/p>\n<p><strong>-l\u0259\/\/-ol\u0259;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 q\u0259d\u0259li k\u0430rd\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>quq-quql\u0259; suk-sukol\u0259; \u00e7ol \u2013 \u00e7ol\u0259; xol \u2013 xol\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-ston\/\/-\u0131ston;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>\u011f\u0259b &#8211; \u011f\u0259b\u0131ston; tol\u0131\u015f &#8211; Tol\u0131\u015fston;<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\/\/-\u0131j\/\/-uj\/\/-v\u0131j\/\/-oj\/\/-jov\u0131j;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 v\u0131r\u0259 ni\u015fo do\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>Ostoro \u2013 ostoroj, L\u0430nkon \u2013 l\u0430nkon\u0131j; Boku-bokuj; \u015f\u0259hr \u2013 \u015f\u0259hr\u0131j; Lik \u2013 lik\u0131j; b\u0430nd \u2013 b\u0430nd\u0131j; D\u0435\u011f \u2013 d\u0435\u011f\u0131j; di \u2013 dijov\u0131j;<\/em><\/p>\n<p><strong>-n\u0259\/\/-in\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0430rd-z\u0430rdin\u0259; sipi-sipin\u0259; no\u011f \u2013 no\u011fn\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-co;<\/strong> m\u0259s.: <em>vi\u015f\u0259-vi\u015f\u0259co; l\u0435jn\u0259-l\u0435jn\u0259co;<\/em><\/p>\n<p><strong>-dor; <\/strong>m\u0259s.: <em>k\u0259 &#8211; k\u0259dor;<\/em><\/p>\n<p><strong>-cor;<\/strong> m\u0259s.: <em>tum-tumcor;<\/em><\/p>\n<p><strong>-zod\u0259;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 f\u0259miliyon; m\u0259s.: <em>\u018fbos-\u018fboszod\u0259; \u018fli \u2013 \u018flizod\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-v\u0259\/\/-\u0259v\u0259\/\/-j\u0259v\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>H\u0259\u015fi &#8211; h\u0259\u015fij\u0259v\u0259; \u0259v\u0259sor &#8211; \u0259v\u0259sor\u0259v\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u015f\u0131nos;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0131von-z\u0131von\u015f\u0131nos; \u015e\u0259r\u011f \u2013 \u015f\u0259r\u011f\u015f\u0131nos, Iron \u2013 iron\u015f\u0131nos, tol\u0131\u015f \u2013 tol\u0131\u015f\u015f\u0131nos;<\/em><\/p>\n<p><strong>-xon\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>\u00e7\u0430j-\u00e7\u0430jxon\u0259; zor \u2013 zorxon\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-r\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>qur-qurr\u0259; z\u0259r-z\u0259rr\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-ol\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>q\u0259v-q\u0259vol\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-ot;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0131lm-z\u0131lmot;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259jz;<\/strong> m\u0259s.: <em>ov-ov\u0259jz;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259l\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>k\u0259m-k\u0259m\u0259l\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0435;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li t\u0259sirin\u0259 iy\u0259n b\u0435t\u0259sirin\u0259 f\u0435lon, soxt\u0435yd\u0259 pros\u0435si \u015f\u0435moni ni\u015fo do\u0259 ismon; m\u0259s.: <em>k\u0430rd &#8211; k\u0430rd\u0435; \u0430nc &#8211; \u0430nc\u0435;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u015f\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>f\u0131\u015f &#8211; f\u0131\u015f\u015f\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-r\u0259; <\/strong>m\u0259s.: <em>c\u0131r \u2013 c\u0131rr\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-n\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>\u015f\u0430nqo &#8211; \u015f\u0430nqon\u0259; \u00e7\u0259s\u0259j &#8211; \u00e7\u0259son\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>t\u0131k &#8211; t\u0131kk\u0259; zik &#8211; zikk\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-ko\/\/-\u0259ko;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0430nbul &#8211; z\u0430nbul\u0259ko; suk &#8211; suko;<\/em><\/p>\n<p><strong>-z\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>v\u0131z &#8211; v\u0131zz\u0259; c\u0131z \u2013 c\u0131zz\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>v\u0131j &#8211; v\u0131jj\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-q\u0259r;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0259r &#8211; z\u0259rq\u0259r; m\u0131s &#8211; m\u0131sq\u0259r;<\/em><\/p>\n<p><strong>-q\u0259;<\/strong> m\u0259s.:<em> v\u0131j &#8211; v\u0131jq\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-on\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0430j &#8211; d\u0430jon\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-ij;<\/strong> m\u0259s.:<em> t\u0430nq &#8211; t\u0430nqij;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259k;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0430st &#8211; d\u0430st\u0259k; m\u0131\u015ft &#8211; m\u0131\u015ft\u0259k;<\/em><\/p>\n<p><strong>-riz;<\/strong> m\u0259s.:<em> \u011f\u0259nd &#8211; \u011f\u0259ndriz; xok &#8211; xokriz;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u00e7\u0259k;<\/strong> m\u0259s.:<em> s\u0435f &#8211; s\u0435f\u00e7\u0259k;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u00e7\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>po &#8211; po\u00e7\u0259; l\u0435f &#8211; l\u0435f\u00e7\u0259; xon &#8211; xon\u00e7\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259j;<\/strong> m\u0259s.: <em>f\u0430m\u0435j &#8211; f\u0430m\u0259j; soxt\u0435j &#8211; soxt\u0259j;<\/em><\/p>\n<p><strong>-mi;<\/strong> m\u0259s.: <em>b\u0131n\u0259-b\u0131n\u0259mi; \u015fon\u0259-\u015fon\u0259mi;<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259vul;<\/strong> m\u0259s.: <em>du &#8211; duj\u0259vul;<\/em><\/p>\n<p><strong>-vul\u0259\/\/-\u0259vul\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>q\u0430rd &#8211; q\u0430rd\u0259vul\u0259; duy\u0259vul \u2013 duy\u0259vul\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259ku;<\/strong> m\u0259s.: <em>bum &#8211; bum\u0259ku;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259n\u0259\/\/-j\u0259n\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>doj &#8211; doj\u0259n\u0259; j\u0259j &#8211; j\u0259j\u0259n\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0435n;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0131v\u0435j &#8211; d\u0131v\u0435n;<\/em><\/p>\n<p><strong>-xo;<\/strong> m\u0259s.: <em>\u011f\u0430rz &#8211; \u011f\u0430rzxo;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259n;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>h\u0131rd &#8211; h\u0131rd\u0259n;<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259nd\u0259;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li f\u0435lon, soxt\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>p\u0259r\u0435j-p\u0259r\u0259nd\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-m\u0259\u00e7\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>qul &#8211; qulm\u0259\u00e7\u0259;<\/em><\/p>\n<p><strong>-on\u0435;<\/strong> umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li f\u0435lon, soxt\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>k\u0131\u015ft\u0435j &#8211; k\u0131\u015fton\u0435; h\u0430rd\u0435y &#8211; h\u0430rdon\u0435;<\/em><\/p>\n<p>K\u0430li s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 m\u0259sd\u0259ri n\u0131\u015fon\u0259 <strong>\u00ab-\u0435j\u00bb<\/strong>, b\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259 b\u0131n\u0259 d\u0435 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\u00bb<\/strong> ziyod k\u0430rd\u0435y \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0435yd\u0259 ism; m\u0259s.: <em>\u0435k\u0131r\u0435j &#8211; \u0435k\u0131r\u0259; s\u0131r\u0435j &#8211; s\u0131r\u0259, b\u0259m\u0435y \u2013 b\u0259m\u0259.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>D\u0435 sint\u0430ktik \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 ismon<\/strong><\/p>\n<p>D\u0435 sint\u0430ktik \u00e7\u0259mi ismon of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0131-s\u0435ql\u0259 s\u0131x\u0430ni d\u0435 soxt\u0435mon\u0259-s\u0435m\u0430ntik roy b\u0259y\u0259nd\u0131 umj\u0259n k\u0430rd\u0435y roy. B\u0131 v\u0430xti \u00e7\u0131 h\u0430r q\u0131l\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259y b\u0435yd\u0259\u015f\u0435 \u0131\u015ft\u0259 l\u0435ksik m\u0259no. \u0415s\u0259 boy, \u00e7\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259yon t\u0259r\u0259fon\u0259d\u0259 oko do\u0259 b\u0131\u0259 \u011fulo\u011fon b\u0435yd\u0259\u015fon\u0435 d\u0131min\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259yn\u0259 rol. Y\u0259n\u0435, \u00e7\u0259von \u0259nc\u0259x s\u0435m\u0430ntik t\u0259sir\u0131\u015fon b\u0435yd\u0259 b\u0259 toj\u0259 of\u0259y\u0259 s\u0131x\u0430non.<\/p>\n<p>S\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259yon b\u0259 kom n\u0131t\u011fi hiss\u0259 \u0430id b\u0435yku v\u0259b\u0430st\u0259, d\u0435 sint\u0430ktik \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 ismon b\u0430x\u015f b\u0259b\u0435 k\u0430rd\u0435y b\u0259 d\u0131-s\u0435 q\u0131l\u0259 nim\u0259d\u0430st\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> H\u0430r d\u0131 t\u0259r\u0259f ifod\u0259 k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 d\u0435 ismi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 t\u0259r\u0259f ni\u015fo doyd\u0259 b\u0259 d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi ifod\u0259 k\u0430rd\u0259 con\u0259v\u0259 \u00e7i\u00e7o of\u0259y\u0435; m\u0259s.: <em>n\u0435m\u0131kov, q\u0131lov,<\/em> <em>s\u0131\u011fd\u0430\u015ft, xom\u0259tu iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 t\u0259r\u0259f ni\u015fo doyd\u0259 b\u0259 d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi ifod\u0259 k\u0430rd\u0259 con\u0259v\u0259 m\u0430nd\u0259 v\u0131r\u0259y; m\u0259s.: <em>kub\u0131z, ruj\u0259\u015f\u0430m, d\u0131jok\u0259no.<\/em><\/li>\n<li>v) imin\u0259 t\u0259r\u0259fi oko doyd\u0259mon d\u0435 m\u0259nsub\u0259ti \u011fulo\u011fon, \u0259mm\u0430 d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi \u2013 b\u0435\u011fulo\u011f\u0259; m\u0259s.: <em>\u00e7\u0259\u015f\u0259\u0430rs, s\u0259doj, d\u0131l\u0259ko\u00e7\u0259, l\u0131nq\u0259ro.<\/em><\/li>\n<li><strong> Imin\u0259 t\u0259r\u0259fi ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259mon d\u0435 s\u0131f\u0259ti, d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi d\u0435 ismi;<\/strong> m\u0259s.: <em>sijokij\u0259, sipimoj, sijolo.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 v\u0435y toponimon of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 j\u0131qo \u00e7\u0259mi; m\u0259s.: <em>B\u0430rz\u0259vu, Sijov, K\u0131r\u0259vu, \u015ein\u0259b\u0430nd iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Imin\u0259 t\u0259r\u0259fi ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259mon d\u0435 \u0430\u015fm\u0430rdi, \u0259mm\u0430 d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi d\u0435 ismi;<\/strong> m\u0259s.: <em>p\u0435nc\u0430nq\u0131\u015ft, \u00e7\u0430rqul, h\u0259zopo, s\u0435qul.<\/em><\/li>\n<li><strong> Imin\u0259 t\u0259r\u0259fi ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259mon d\u0435 ismi, d\u0131min\u0259 t\u0259r\u0259fi d\u0435 f\u0435li s\u0131f\u0259ti;<\/strong> m\u0259s.: <em>\u0430l\u0259f\u0259j\u0259, ov\u0259p\u0430m, vo\u0259j\u0259n.<\/em><\/li>\n<li><strong> H\u0430r d\u0131 t\u0259r\u0259f ibor\u0259t\u0435 ismono;<\/strong> m\u0259s.: <em>b\u0430nd\u0259dim\u0259, s\u0259nqon\u0259s\u0131\u011f.<\/em><\/li>\n<li><strong>D\u0435 \u00abs\u0259\/\/s\u0259r\u00bb s\u0131x\u0430ni of\u0259y\u0259 ismon<\/strong>; m\u0259s.: <em>s\u0259b\u0430rzi, s\u0259rd\u0430st\u0259, s\u0259kk\u0259, s\u0259rboz.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u0430ft\u0259 ismon<\/strong><\/p>\n<p>K\u0430ft\u0259 ismon ibor\u0259tin d\u0131 iy\u0259n h\u0259niy\u0259n v\u0435y s\u0131x\u0430no. Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 \u0259von of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 jin\u0259 \u00e7\u0259mon:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Imin\u0259 kompon\u0435nt \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 \u00ab-\u0259\u00bb;<\/strong> m\u0259s.: <em>dim\u0259kuk\u0259, muj\u0259xol, b\u0430nd\u0259dim\u0259.<\/em><\/li>\n<li><strong> Kompon\u0435nton \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259nin hi\u00e7 q\u0131l\u0259 \u011fulo\u011f\u0259;<\/strong> m\u0259s.: <em>k\u0259sojb, k\u0259x\u0131v\u0430nd, kub\u0131z, x\u0430l\u0259zo\u0259, d\u0430yzo\u0259, bibikin\u0259.<\/em><\/li>\n<li><strong> Miyon kompon\u0435nton oko doyd\u0259mon ik\u0430rd\u0259 pur\u015f\u0259 \u00ab-b\u0259-\u00bb;<\/strong> m\u0259s.: <em>mo\u011fn\u0259b\u0259ruj\u0259n.<\/em><\/li>\n<li><strong> D\u0435 ismon d\u0435 s\u0131f\u0259ton umj\u0259n b\u0435 \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0430std\u0131roz\u0259ti, q\u0259vd\u0430nq\u0259ti.<\/em><\/li>\n<li><strong> \u00c7\u0131 ismon d\u0435 f\u0435l\u0259 b\u0131non umj\u0259n b\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0430sthor, qodu\u015f.<\/em><\/li>\n<li><strong> \u00c7\u0131 ismon d\u0435 f\u0435li s\u0131f\u0259ti umj\u0259n q\u0131niy\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon.<\/strong> B\u0131 v\u0430xti s\u0131f\u0259t qin k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u0131\u015ft\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi x\u0131susiy\u0259ton, \u0259v\u0435 k\u0430ft\u0259 s\u0131x\u0430ni b\u0435yd\u0259\u015f\u0435 subst\u0430ntiv k\u0435yfiy\u0259t; m\u0259s.: <em>qit\u0259k\u0259, ko\u0259k\u0259, ro\u0259\u015f\u0131.<\/em><\/li>\n<li><strong> \u00c7\u0131 ismon d\u0435 q\u0259v\u00e7on\u0259 s\u0131x\u0430non umj\u0259n q\u0131niy\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon;<\/strong> m\u0259s.: <em>\u0430v\u0259qur\u0259, n\u0435\u00e7ij\u0259zuz\u0259.<\/em><\/li>\n<li><strong> S\u0131f\u0259ti d\u0435 ismi umj\u0259n q\u0131niy\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon.<\/strong> D\u0435 \u00e7\u0259mi ismon of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 d\u0131ql\u0259 roy:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 kompon\u0435nti rol\u0259d\u0259 oko do\u0259 b\u0131\u0259 s\u0131f\u0259t \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u0430tributiv\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\/\/-j\u0259\u00bb;<\/strong> m\u0259s.: <em>qij\u0259p\u0259ni, xom\u0259tu, pij\u0259m\u0435rd, piy\u0259j\u0435n, \u0430l\u0259j\u0435n, \u0430l\u0259m\u0435rd.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) kompon\u0435nton \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259nin hi\u00e7 q\u0131l\u0259 \u011fulo\u011f\u0259; m\u0259s.: <em>sijokij\u0259, kujk\u0430q.<\/em><\/li>\n<li><strong> \u00c7\u0131 f\u0435li s\u0131f\u0259ton d\u0435 ismon umj\u0259n q\u0131niy\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon;<\/strong> m\u0259s.: <em>z\u0430nd\u0259qo, \u015f\u0259k\u0259s.<\/em><\/li>\n<li><strong> \u00c7\u0131 \u0430\u015fm\u0430rdon d\u0435 ismi umj\u0259n q\u0131niy\u0435 roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 ismon;<\/strong> m\u0259s.: <em>d\u0131dum, s\u0435l\u0131nq\u0259.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qit\u0259 ismon<\/strong><\/p>\n<p>Qit\u0259 ismon d\u0435 sint\u0430ktik \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 i d\u0430st\u0259 ismin. \u018fvon of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0131ql\u0259 s\u0131x\u0430no, b\u0430x\u015f b\u0435yd\u0259n b\u0259 d\u0131ql\u0259 d\u0430st\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li>H\u0430r d\u0131 t\u0259r\u0259f ibor\u0259t\u0435 s\u0259b\u0259soj\u0259 l\u0435ksik\u0259 m\u0259noyn\u0259 s\u0131x\u0430nono. \u00c7\u0259von d\u0131l\u0259d\u0259 h\u0259mm\u0259ys\u0259 v\u0435y p\u0435v\u0131lo b\u0131\u0259 q\u0131lon ibor\u0259tin ismono; m\u0259s.: <em>d\u0259d\u0259-bobo, d\u0259d\u0259-n\u0259n\u0259, p\u0131\u0259-mo\u0259, j\u0435n-m\u0435rd, dust-d\u0131\u015fm\u0435n, \u0430bru-h\u0259yo, nun-n\u0435m\u0131k, d\u0430st-po\u00e7\u0259 iy\u0259n co.<\/em> \u018fm\u0259 j\u0131qo b\u0259zn\u0435mon t\u0259snif k\u0430rd\u0435 b\u0131 qrup d\u0430xil b\u0131\u0259 ismon:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) Kompon\u0435nton d\u0435y\u0259nd\u0131 sinonimik m\u0131nosib\u0259t\u0259d\u0259n, y\u0259n\u0435 h\u0430r d\u0131 t\u0259r\u0259fi s\u0435m\u0430ntik m\u0259no t\u0259\u011frib\u0259n \u0435yniy\u0435; m\u0259s.: <em>\u0430bru-h\u0259jo, \u011f\u0430nun-\u011f\u0430jd\u0259, \u011f\u0259m-\u011fuss\u0259, v\u0430y-\u015fiv\u0259n, \u0430h-zor iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) H\u0430r d\u0131ql\u0259 kompon\u0435nt \u0430ntonim\u0435; m\u0259s.:<em> \u0435t\u0430t-p\u0435t\u0430t, s\u0430ru-s\u0430p\u0435, dust-d\u0131\u015fm\u0435n, p\u0131\u0259-mo\u0259, d\u0259d\u0259-n\u0259n\u0259.<\/em><\/li>\n<li>v) Kompon\u0435nton ifod\u0259 k\u0430rd\u0259 m\u0259fhumon, b\u0259\u015ft\u0259 m\u0259no hisob, y\u0430 \u0430idin b\u0259 iql\u0259 sinfi, y\u0430\u0430nki n\u0435zin b\u0259y\u0259nd\u0131; m\u0259s.: <em>d\u0259vo-d\u0430mon, j\u0435n\u0131-\u015fu, s\u0259-po\u00e7\u0259, d\u0430st-po\u00e7\u0259.<\/em><\/li>\n<li>q) K\u0430li holon\u0259d\u0259 kompon\u0435nton ibor\u0259tin soxt\u0259 s\u0131x\u0430nono; m\u0259s.: <em>rostk\u0430rd\u0435-\u0435v\u0430rd\u0435, qink\u0430rd\u0435-p\u0259jdok\u0430rd\u0435.<\/em><\/li>\n<li>d) D\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ni\u015fo doyd\u0259 b\u0259 umumiy\u0259ti ni\u015fo do\u0259 imin\u0259 kompon\u0435nti x\u0131susi form\u0259. B\u0131 v\u0430xti d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ziyod\u0259y\u0435 b\u0259 imin\u0259 kompon\u0435nti, t\u0259mom k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u0259y. Imon \u0259sos \u0435tibor\u0259n co z\u0131vonono \u0259xz k\u0430rd\u0259 b\u0131\u0259 s\u0131x\u0430nonin; m\u0259s.: <em>k\u0430m\u0435r\u0259-vok\u0430l, v\u0430\u011fon-r\u0435stor\u0430n, \u0430vto-dukon iy\u0259n co.<\/em><\/li>\n<li>Imin\u0259 kompon\u0435nti h\u0435st\u0131\u015f\u0435 s\u0259b\u0259soj\u0259 lu\u011f\u0259ti m\u0259no, \u0259mm\u0430 d\u0131min\u0259 kompon\u0435nti ni\u015f\u0435 l\u0435ksik m\u0259no, \u00e7um\u00e7\u0131ko \u0259v \u00e7\u0131 imin\u0259 kompon\u0435nti t\u0259hrif k\u0430rd\u0259 b\u0131\u0259 form\u0259y\u0435. B\u0131 v\u0430xti, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt s\u0259b\u0259soj\u0259 m\u0259noku m\u0259hrum\u0259n b\u0131bo, \u00e7\u0131 s\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259y t\u0259rkib\u0259d\u0259 \u00e7\u0259y h\u0435st\u0131\u015f\u0435 m\u0131\u0259yy\u0259n qr\u0259m\u0430tik m\u0259no; m\u0259s.: <em>kitob-mitob, nun-mun, ol\u0259t-mol\u0259t, kij\u0259-k\u0259vul, ov-\u0430vlod, d\u0430v\u0435-\u015f\u0430v\u0435, s\u0131p\u0259-s\u0131\u011fon iy\u0259n co.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Qit\u0259 ismon \u0430d\u0259t\u0259n n\u0131v\u0131\u015ft\u0259 b\u0435yd\u0259n d\u0435 d\u0435fisi, b\u0430st\u0259y b\u0435yd\u0259ni \u00e7\u0259von \u0430r\u0259d\u0259.<\/p>\n<p><strong>(hest\u0131\u015fe idom\u0259)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(s\u0131ft\u0259\u015f nav\u0131n\u0259 a\u015fmard\u0259d\u0259y) \u00c7\u0131 ismon soxt\u0435mon Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 ismon b\u0259\u015ft\u0259 soxt\u0435moni hisob b\u0259zn\u0435n b\u0435 soy\u0259 ism, soxt\u0259 ism iy\u0259n k\u0430ft\u0259 ism. Soy\u0259 ismon ibor\u0259tin iql\u0259 b\u0131n\u0259o y\u0430\u0430nki \u0435s\u0259tn\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0259 b\u0131n\u0259 iy\u0259n \u011fulo\u011f\u0259 b\u0430x\u015f n\u0131b\u0131\u0259 iql\u0259 s\u0131x\u0430no. J\u0259qo ismon v\u0435yin tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259; m\u0259s.: \u0435 (\u0435\u011f), u (bu), k\u0259, b\u0259, ru, ku, s\u0131\u011f, ro, d\u0430st, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,40,42,34],"tags":[],"class_list":["post-7056","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dil","category-qzet","category-qrammatika","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7056"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7058,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7056\/revisions\/7058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}