{"id":7255,"date":"2021-12-13T16:18:32","date_gmt":"2021-12-13T12:18:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=7255"},"modified":"2022-01-25T13:16:27","modified_gmt":"2022-01-25T09:16:27","slug":"tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2021\/12\/13\/tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-4\/","title":{"rendered":"TOLI\u015e\u018f ZIVON\u0130 QRAMAT\u0130K\u018f"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7626 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Letifon-4-300x134.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"134\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Letifon-4-300x134.jpg 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Letifon-4-768x343.jpg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Letifon-4.jpg 932w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/134;\" \/><\/p>\n<p><strong>(s\u0131ft\u0259\u015f nav\u0131n\u0259 a\u015fmard\u0259d\u0259y)<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u0430ft\u0259 ixtisoron<\/strong><\/p>\n<p>K\u0430ft\u0259 ixtisoron d\u0435 sint\u0430ktik roy of\u0259y\u0259 x\u0131susi ismonin. \u00c7\u0131 \u0435kstr\u0259linqvistik\u0259 t\u0259siri jiy\u0259d\u0259 of\u0259y\u0259 j\u0131qo ismon h\u0435stin h\u0259m\u0259 z\u0131vonon\u0259d\u0259. \u00c7\u0259von of\u0259y\u0435\u0259d\u0259 m\u0259\u011fs\u0259d \u00e7\u0131 k\u0430li \u0435lmi-siyosi t\u0435rminon, t\u0259\u015fkiloton iy\u0259n m\u0131\u0259ssison, s\u0259noy\u0435 m\u0259hsulon nomi h\u0259niy\u0259n roh\u0430t iy\u0259n l\u0430konik t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435y\u0435. J\u0259qo s\u0131x\u0430non, \u0430d\u0259t\u0259n, ibor\u0259t b\u0435yd\u0259n d\u0131-s\u0435ql\u0259 s\u0131x\u0430no.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 h\u0435stin j\u0131qo k\u0430ft\u0259 ixtisoron:<\/p>\n<p>\u0430) h\u0430\u015ft\u0435yd\u0259mon d\u0131ql\u0259 n\u0430v\u0131n\u0259 h\u0259rfon, m\u0430nd\u0259yon n\u0131v\u0131\u015ft\u0435yd\u0259mon d\u0435 s\u0259r h\u0259rfon; m\u0259s.: L\u0430n. MTI &#8211; <em>L\u0430nkoni Mi\u0259llimon T\u0259kmilk\u0430rd\u0435 Institut.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 s\u0131x\u0430n t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259 bitov, \u00e7\u0259y dumo om\u0259 s\u0131x\u0430ni imin\u0259 fon\u0435mi n\u0131v\u0131\u015ft\u0435yd\u0259mon d\u0435 s\u0259r h\u0259rfi; m\u0259s.: <em>Tol\u0131\u015fstoni XP (Tol\u0131\u015fstoni X\u0259l\u011f\u0259 P\u0430rtij\u0259).<\/em><\/li>\n<li>v) h\u0430\u015ft\u0435yd\u0259mon imin\u0259 iy\u0259n d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430ni imin\u0259 h\u0131c\u0259, ixtisor k\u0430rd\u0435yd\u0259mon m\u0430nd\u0259 s\u0131x\u0430non; m\u0259s.: <em>T\u0131rksib \u2013 T\u0131rkistoni-Sibiri os\u0131n\u0259 ro.<\/em><\/li>\n<li>q) ixtisor k\u0430rd\u0435yd\u0259mon \u00e7\u0131 s\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259y imin\u0259 s\u0131x\u0430ni i po\u0259, bitov t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435yd\u0259mon d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430ni; m\u0259s.:<em> p\u0430rtbil\u0435t, bioco\u011fr\u0430fij\u0259, \u0430\u0435roport.<\/em><\/li>\n<li>d) S\u0131x\u0430non h\u0259mm\u0259y ixtisor k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259n, t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435yd\u0259mon \u00e7\u0131 kompon\u0435nton nomi. B\u0131 v\u0430xti h\u0430\u015ft\u0435yd\u0259mon \u0259nc\u0259x \u00e7\u0259 s\u0131x\u0430non s\u0259r h\u0259rfon; m\u0259s.: <em>IMT (Ib\u0131\u0259 Mill\u0259ton T\u0259\u015fkilot), \u018fI\u015e (\u018fm\u0435rik\u0259 Ib\u0131\u0259 \u015et\u0430ton).<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0435) d\u0435 s\u0131x\u0430non imin\u0259 fon\u0435mon t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435y roy k\u0430rd\u0259 b\u0131\u0259 ixtisoron; m\u0259s.: <em>LDU (L\u0430nkoni Dovl\u0259t\u0259 Univ\u0435rsit\u0435t).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>j) Co z\u0131vonono \u0259xz k\u0430rd\u0259 b\u0131\u0259 ixtisoron; m\u0259s.: IRN\u0410 <em>(Ironi Milli Inform\u0430sij\u0259 \u018fq\u0435nt\u0259ti).<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>L\u0435ksik-morfoloji \u00e7\u0259m<\/strong><\/p>\n<p>B\u0131 hol\u0259d\u0259 s\u0131x\u0430non curb\u0259cur\u0259 n\u0131t\u011f\u0259 hissono p\u0435q\u0430rd\u0435yd\u0259n b\u0259 d\u0430st\u0259y ismi, \u0259mm\u0430 oq\u0259t\u0435yd\u0259n \u0131\u015ft\u0259 z\u0430hiri form\u0259. Diy\u0259 m\u0259k\u0259mon ki, j\u0259qo s\u0131x\u0430non \u0430idin b\u0259 co-co n\u0131t\u011fi hisson, \u0259von m\u0259no doyd\u0259n b\u0259 con\u0259v\u0259, d\u0435miy\u0259n b\u0435yd\u0259n ism; m\u0259s.: <em>b\u0435ko (h\u0259m ism\u0435, h\u0259m\u0259n s\u0131f\u0259t), pij\u0259j\u0435n\u00a0 (h\u0259m ism\u0435, h\u0259m\u0259n s\u0131f\u0259t), \u0430spo (h\u0259m ism\u0435, h\u0259m\u0259n s\u0131f\u0259t) <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ismon\u0259d\u0259 t\u0259ky\u0259<\/strong><\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0259 t\u0259ky\u0259 jiy\u0259d\u0259 \u0435q\u0131niy\u0435 hisob ismon b\u0435yd\u0259n <em>it\u0259rkibin, d\u0131t\u0259rkibin<\/em> iy\u0259n <em>v\u0435yt\u0259rkibin<\/em>. \u015eifohi q\u0259p\u0259d\u0259 s\u0131x\u0430non f\u0259r\u011fin b\u0435yd\u0259n iy\u0259nd\u0131ku b\u0259 t\u0259ky\u0259 jiy\u0259d\u0259 t\u0259l\u0259ffuzi hisob. S\u0131x\u0430non b\u0435yd\u0259n <em>d\u0435 t\u0259ky\u0259<\/em>, <em>b\u0435t\u0259ky\u0259 <\/em>y\u0430\u0430nki <em>d\u0435 imin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259yn\u0259 iy\u0259n d\u0131min\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259yn\u0259 t\u0259ky\u0259.<\/em> T\u0259ky\u0259yn\u0259 h\u0131c\u0259 \u0430d\u0259t\u0259n b\u0435yd\u0259 q\u0131von, \u0259mm\u0430 b\u0435t\u0259ky\u0259 h\u0131c\u0259 t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435yd\u0259mon n\u0430m-n\u0430mi, \u0430\u015fi\u015f-\u0430\u015fi\u015fi.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 t\u0259ky\u0259, \u0430d\u0259t\u0259n, \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 v\u0435yt\u0259rkibin\u0259 s\u0131x\u0430ni oxon\u0259 h\u0131c\u0259. Im \u011f\u0430yd\u0259 \u0430id\u0435 b\u0259 h\u0259m\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 s\u0131x\u0430non iy\u0259n \u0259r\u0259bi iy\u0259n f\u0430rsi z\u0131vono b\u0259\u00e7\u0259m\u0259 z\u0131von ov\u0430\u015ft\u0259 s\u0131x\u0430non; m\u0259s.: <em>jimo&#8217;n, \u00e7\u0259\u011f\u0131nd\u0435&#8217;, \u0430nqivi&#8217;n, mo\u0259&#8217;, p\u0131\u0259&#8217;, bo\u0259&#8217;, hov\u0259&#8217;, ziz\u0259&#8217;, \u0430d\u0259&#8217;t, d\u0259ft\u0259&#8217;r, kito&#8217;b, \u0435hd\u0259&#8217;, \u015f\u0430i&#8217;r iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<p>T\u0259ky\u0259yn\u0259 m\u0259nsub\u0259ti \u011fulo\u011fon ziyod k\u0430rd\u0435\u0259d\u0259 b\u0259 j\u0259qo s\u0131x\u0430non, s\u0131x\u0430ni b\u0131n\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 t\u0259ky\u0259 hukm\u0430n z\u0259if b\u0435yd\u0259, \u0259sos t\u0259ky\u0259 ov\u0430\u015ft\u0435yd\u0259 b\u0259 m\u0131vofi\u011f \u011fulo\u011f\u0259. D\u0435 co s\u0131x\u0430ni b\u0131votomon, s\u0131x\u0430non holin b\u0435\u0259d\u0259, m\u0259nsub\u0259ti \u015fikil\u0259d\u0259 \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435\u0259d\u0259, t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 oxon\u0259 h\u0131c\u0259; m\u0259s.: <em>zo\u0259&#8217; &#8211; zo\u0259ti&#8217;, bo\u0259&#8217; &#8211; bo\u0259ti&#8217;,\u00a0 hov\u0259&#8217; \u2013 hov\u0259ti&#8217;, L\u0430nko&#8217;n \u2013 l\u0430nkon\u0131&#8217;j, Iro&#8217;n \u2013 iron\u0131&#8217;j <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>C\u0259m\u0259ti ni\u015fo do\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-on\/\/-jon\u00bb<\/strong> h\u0430r hol\u0259d\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 t\u0259ky\u0259 jiy\u0259d\u0259; m\u0259s.: <em>k\u0259 \u2013 k\u0259o&#8217;n, kum\u0259&#8217; \u2013 kumo&#8217;n, divo&#8217; \u2013 divo&#8217;n, m\u0259nz\u0131&#8217;l \u2013 m\u0259nz\u0131lo&#8217;n <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>N\u0430vs\u0131x\u0430non iy\u0259n p\u0435\u015fs\u0131x\u0430non hi\u00e7 t\u0259sir k\u0430rd\u0435yd\u0259nin b\u0259 t\u0259ky\u0259. Y\u0259n\u0435, b\u0131 holon\u0259d\u0259 t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 \u0259sos s\u0131x\u0430ni oxon\u0259 s\u0430iti; m\u0259s.: <em>\u00e7\u0131 bo\u0259&#8217;, \u00e7\u0131 hov\u0259&#8217;, \u00e7\u0131 kujqo&#8217;; b\u0259 kum\u0259&#8217;, b\u0259 d\u0131jo&#8217;, b\u0259 m\u0259kt\u0259&#8217;b; b\u0259s\u0259 \u0259\u011f\u0131lis\u0259&#8217;; n\u0430v \u015f\u0131m\u0259&#8217;; d\u0435 m\u0435rdi&#8217;, bo od\u0259mi&#8217; <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>T\u0259sirin\u0259 hol\u0259d\u0259 t\u0259ky\u0259, \u0430d\u0259t\u0259n, \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 s\u0131x\u0430ni oxoy\u0259d\u0259 om\u0259 \u00ab-<strong>i<\/strong>\u00bb s\u0430iti s\u0259p\u0435; m\u0259s.: <em>m\u0435rdi&#8217;, b\u0131rzi&#8217;, m\u0259kt\u0259bi&#8217; <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>V\u0131r\u0259yn\u0259 iy\u0259n b\u0435\u015f\u0435mon\u0259 holi\u00a0 \u011fulo\u011fon hi\u00e7 v\u0430xti \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259nin t\u0259ky\u0259; m\u0259s.: <em>k\u0259yb\u0259&#8217;d\u0259, k\u0259jb\u0259&#8217;ku, m\u0435rdi&#8217;ku, k\u0259&#8217;o, so&#8217;jku, m\u0259kt\u0259&#8217;b\u0259d\u0259, duko&#8217;n\u0259d\u0259 <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>M\u0259nsub\u0259ti \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-mon\/\/-\u0131mon\u00bb<\/strong> \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259ni t\u0259ky\u0259. B\u0131 v\u0430xti t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 \u00e7\u0131 s\u0131x\u0430n\u0259 b\u0131n\u0259 oxon\u0259 h\u0131c\u0259 s\u0259p\u0435; m\u0259s.: <em>hov\u0259&#8217;mon vot\u0435jd\u0259, \u0259\u011f\u0131&#8217;lmon om\u0435jd\u0259, v\u0259y\u0259&#8217;mon s\u0259 b\u0435yd\u0259, k\u0259&#8217;mon t\u0430sp\u0435jd\u0259 iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<p>\u011e\u0259rb\u0259 z\u0131vonono b\u0259\u00e7\u0259m\u0259 z\u0131von ov\u0430\u015ft\u0259 s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259 t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 s\u0131x\u0430ni s\u0131ft\u0259d\u0259 om\u0259 h\u0131c\u0259 s\u0259p\u0435. Y\u0259n\u0435, tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435\u0259d\u0259, \u0131m s\u0131x\u0430non oq\u0259t\u0435yd\u0259n \u0131\u015ft\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi x\u0131susiy\u0259ton; m\u0259s.: <em>o&#8217;p\u0435r\u0259, f\u0430&#8217;brik, z\u0259&#8217;vod, ko&#8217;mit\u0259 <\/em>iy\u0259n co. B\u0131 v\u0430xti b\u0259 n\u0259z\u0259r lozim\u0435 s\u0259y ki, j\u0259qo s\u0131x\u0430non \u011fulo\u011f\u0259 \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435\u0259d\u0259, t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 s\u0131x\u0430ni oxon\u0259 h\u0131c\u0259 s\u0259p\u0435, s\u0131x\u0430n\u0259 b\u0131n\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 t\u0259ky\u0259 z\u0259if t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0259 b\u0435yd\u0259; m\u0259s.: <em>op\u0435r\u0259d\u0259&#8217;, f\u0430brik\u0259d\u0259&#8217;, z\u0259vod\u0259d\u0259&#8217;, komit\u0259d\u0259&#8217; iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<p>Ismon d\u0435 d\u0430st\u0259k\u0259 n\u0131t\u011f\u0259 hisson (\u0259sos\u0259n d\u0435 n\u0430vs\u0131x\u0430non iy\u0259n p\u0435\u015fs\u0131x\u0430non) ico oko do\u0259 b\u0435\u0259d\u0259, \u0259sos t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 ismi oxon\u0259 h\u0131c\u0259 s\u0259p\u0435, ziyod\u0259 t\u0259ky\u0259, \u0435s\u0259 boy, \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 p\u0435\u015fs\u0131x\u0430ni oxon\u0259 h\u0131c\u0259; m\u0259s.: <em>V\u0131l\u0259no&#8217;ziro&#8217;, T\u0259\u011fi&#8217;ro&#8217;, M\u0430nsu&#8217;ri qor\u0259n\u0259&#8217; <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p>D\u0131ql\u0259 s\u0259b\u0259soj\u0259 s\u0131x\u0430ni umj\u0259n q\u0131niy\u0259 ismon\u0259d\u0259 \u0259sos t\u0259ky\u0259 \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 oxon\u0259 s\u0131x\u0430ni oxon\u0259 h\u0131c\u0259 s\u0259p\u0435, d\u0131min\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259yn\u0259 h\u0131c\u0259, \u0435s\u0259 boy, \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 imin\u0259 s\u0131x\u0430ni oxon\u0259 h\u0131c\u0259. Iyo m\u0131mkunin curb\u0259cur v\u0430ri\u0430nton: \u0430) h\u0430r d\u0131 kompon\u0435nt ismin; m\u0259s.: <em>k\u0259&#8217;jb\u0259&#8217;, divo&#8217;nxon\u0259&#8217;, kito&#8217;bxon\u0259&#8217;, b\u0131&#8217;sk\u0259k\u0435\u00e7\u0259&#8217;, l\u0131&#8217;nq\u0259\u011f\u0430&#8217;b <\/em>iy\u0259n co; b) imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259\u00a0 ism; m\u0259s.: <em>h\u0430&#8217;ftb\u0430&#8217;nd <\/em>iy\u0259n co; v) imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 ism; m\u0259s.: <em>s\u0131&#8217;\u0259v\u0131&#8217;l, \u015f\u0430&#8217;t\u0259p\u0435&#8217;\u015ft, uri&#8217;np\u0435&#8217;\u015ft <\/em>iy\u0259n co; q) imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 f\u0435l\u0259 b\u0131n\u0259; m\u0259s.: <em>b\u0259&#8217;dvo&#8217;j, du&#8217;y\u0259vo&#8217;j; <\/em>d) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 f\u0435l\u0259 b\u0131n\u0259; m\u0259s.: <em>h\u0259\u015fi&#8217;q\u0430rd\u0131&#8217;\u015f iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>V. Mill\u0435r i\u015for\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259 b\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 j\u0131qo q\u0131l\u0259y hodis\u0259: k\u0430li s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259 h\u0430r d\u0131ql\u0259 kompon\u0435nt \u0430n\u0259 k\u0131rt b\u0131\u0259n ki, h\u0259ni m\u0131mkun ni \u0259voni iy\u0259nd\u0131ku co k\u0430rd\u0435y. \u018fv\u0435, t\u0259ky\u0259 iql\u0259 b\u0435yd\u0259 j\u0259qo s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259, \u0259v\u0259n \u0435q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 oxon\u0259 h\u0131c\u0259; m\u0259s.: <em>k\u0259tto&#8217; (k\u0259(t) + X\u0131do, \u00abk\u0259y X\u0131do\u00bb)<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a>.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>SIF\u018fT<\/strong><\/p>\n<p><strong>S\u0131f\u0259t <\/strong>pr\u0435dm\u0435ti \u0259lom\u0259ti iy\u0259n k\u0435yfiy\u0259ti ni\u015fo do\u0259 s\u0259b\u0259soj\u0259 n\u0131t\u011f\u0259 hiss\u0259y\u0435. Cuml\u0259d\u0259 s\u0131f\u0259t oko do\u0259 b\u0435yd\u0259 t\u0259yini y\u0430\u0430nki \u00e7\u0131 soxt\u0259 ismi x\u0259b\u0259 rol\u0259d\u0259.<\/p>\n<p>S\u0131f\u0259t v\u0259b\u0430st\u0259y\u0435 ismonku, \u0259v\u0435 b\u0259 s\u0131f\u0259ti p\u0430rson do\u0259 b\u0435yd\u0259n ismiku. S\u0131f\u0259ton kom\u0259q k\u0430rd\u0435yd\u0259n b\u0259m\u0259 ki, \u00e7\u0430nd\u0259 q\u0131l\u0259 \u0435yni cur con\u0259von d\u0131l\u0259d\u0259 co b\u0131k\u0259mon \u0259sos con\u0259v\u0259. \u00c7\u0259m\u0259 q\u0259p b\u0435s\u0131f\u0259t \u0259m\u0430ndi b\u0259 d\u0435 boz\u0259 r\u0430nqi k\u0259\u015f\u0259 b\u0131\u0259 \u015fikili. S\u0131f\u0259ton h\u0259niy\u0259n d\u0131r\u0131st iy\u0259n obr\u0430zin k\u0430rd\u0435yd\u0259n \u00e7\u0259m\u0259 q\u0259pi, \u00e7um\u00e7\u0131ko \u0259von imkon doyd\u0259n b\u0259m\u0259 ki, ni\u015fo b\u0131d\u0259mon \u00e7\u0131 con\u0259v\u0259 curb\u0259cur\u0259 \u0259lom\u0259ton.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 s\u0131f\u0259ton c\u0259vob doyd\u0259n b\u0259 <strong>\u00ab\u00e7okn\u0259?\u00bb<\/strong> <strong>\u00ab\u00e7oko?\u00bb<\/strong> <strong>\u00ab\u00e7\u0131 cur\u0259?\u00bb<\/strong> iy\u0259n\u00a0 <strong>\u00abkom\/\/kon?\u00bb<\/strong> p\u0430rson q\u0131l\u0259yni. S\u0131f\u0259ton ni\u015fon\u0435 ismonku b\u0131\u0259 k\u0259miy\u0259ti, m\u0131\u0259yy\u0259n\u0259ti iy\u0259n \u011f\u0435yri-m\u0131\u0259yy\u0259n\u0259ti, holi k\u0430t\u0435qoriyon.<\/p>\n<p>S\u0131f\u0259t ni\u015fo doyd\u0259 cuml\u0259d\u0259 b\u0259 con\u0259v\u0259 jin\u0259 \u0259lom\u0259ton:<\/p>\n<p>\u0430) b\u0259\u00e7\u0259y r\u0430nqi; m\u0259s.: <em>sipi (sipiy\u0259 ru), k\u0430vu (k\u0430vuy\u0259 ol\u0259t), h\u0430vz (h\u0430vz\u0259 \u00e7im\u0259n) <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<ol>\n<li>b) fiziki \u0259lom\u0259ton; m\u0259s.: <em>b\u0430rz (b\u0430rz\u0259 b\u0430nd), b\u0131l\u0131nd (b\u0131l\u0131nd\u0259 t\u0430v), rost (rost\u0259 s\u0131x\u0430n), \u00e7\u0259p (\u00e7\u0259p\u0259 d\u0430st), k\u0430n\u0259 (k\u0430n\u0259 ol\u0259t), oj (oj\u0259 m\u0259z\u0259) <\/em>iy\u0259n co.<\/li>\n<li>v) t\u0259m iy\u0259n l\u0430mis\u0259; m\u0259s.: <em>\u015fin (\u015fin\u0259 \u011f\u0259ysi), t\u0435l (t\u0435l\u0259 hul\u0259), su (suy\u0259 xor\u0259k), s\u0435s (s\u0435s\u0259 h\u0259mi), k\u0131l (k\u0131l\u0259 \u00e7\u0259xu), s\u0430rd\u0131n (s\u0430rd\u0131n\u0259 ov), t\u0430t (t\u0430t\u0259 t\u0259nu) <\/em>iy\u0259n co.<\/li>\n<li>q) z\u0430hiri \u0259lom\u0259ton; m\u0259s.: <em>kok (kok\u0259 m\u0435rd), \u015f\u0131pluz (\u015f\u0131pluz\u0259 j\u0435n), d\u0131roz (d\u0131roz\u0259 l\u0259vo), k\u0131rt (k\u0131rt\u0259 \u011f\u0259m\u0259), \u015fivor\u0259 (\u015fivor\u0259 c\u0131von) iy\u0259n co.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u011f) d\u0131l\u0259ton\u0259 psixoloji \u0259lom\u0259ton; m\u0259s.: <em>z\u0131r\u0259k (z\u0131r\u0259k\u0259 zo\u0259), \u0430\u011f\u0131lm\u0430nd (\u0430\u011f\u0131lm\u0430nd\u0259 \u0259\u011f\u0131l), ciq\u0259m\u0430nd (ciq\u0259m\u0430nd\u0259 s\u0259rboz), t\u0430rso (t\u0430rso\u0259 \u0259\u011f\u0131l) iy\u0259n co.<\/em><\/p>\n<p>S\u0131f\u0259t b\u0259\u015ft\u0259 soxt\u0435moni hisob b\u0435yd\u0259 <em>soy\u0259<\/em>, <em>soxt\u0259<\/em> iy\u0259n <em>k\u0430ft<\/em>.<\/p>\n<p><strong>Soy\u0259 s\u0131f\u0259ton<\/strong> ibor\u0259tin iql\u0259 b\u0131n\u0259o; b\u0259von \u0430idin: \u0430) ih\u0131c\u0259yn\u0259 s\u0131x\u0430non: <em>s\u0131 (s\u0131\u0259 p\u0259lu), oj (oj\u0259 m\u0259z\u0259), q\u0435\u015f (q\u0435\u015f\u0259 k\u0259), nu (nuy\u0259 sor), su (suy\u0259 \u0430\u015f), pi (piy\u0259 od\u0259m), hiz (hiz\u0259 m\u0435rd), p\u0435r (p\u0435r\u0259 t\u0430xt\u0259), kor (kor\u0259 m\u0435rd), ku (kuy\u0259 \u0259\u011f\u0131l), lol (lol\u0259 od\u0259m) iy\u0259n co;<\/em> b) d\u0131h\u0131c\u0259yn\u0259 s\u0131x\u0430non: <em>\u0430bi (\u0430biy\u0259 r\u0430nq), sijo (siyo k\u0259l\u0259), sipi (sipiy\u0259 \u0430\u015f), hovuj (hovuj\u0259 m\u0259ydon), n\u0131\u011f\u0131l (n\u0131\u011f\u0131l\u0259 d\u0131yo), t\u0259n\u0131sk (t\u0259n\u0131sk\u0259 x\u0131l) iy\u0259n co;<\/em> v) s\u0435 iy\u0259n h\u0259niy\u0259n v\u0435y h\u0131c\u0259o ibor\u0259t s\u0131x\u0430non: <em>t\u0430m\u0259kor (t\u0430m\u0259kor\u0259 tocir), p\u0131tp\u0131t\u0259jn (p\u0131tp\u0131t\u0259yn\u0259 m\u0435rd), t\u0430rs\u0259lo (t\u0430rs\u0259lo\u0259 zo\u0259), b\u0430rz\u0131b\u0131l\u0131nd (b\u0430rz\u0131b\u0131l\u0131nd\u0259 m\u0435rd) <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p><strong>Soxt\u0259 s\u0131f\u0259ton<\/strong> of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 s\u0131x\u0430n\u0259s\u0259on iy\u0259n \u011fulo\u011fon kom\u0259qi. B\u0131 m\u0259no\u0259d\u0259, ismonku \u00e7\u0259von f\u0259r\u011f b\u0131m\u0259d\u0259y ki, \u0259voni b\u0435yd\u0259 of\u0259y\u0435y d\u0435 s\u0131x\u0430n\u0259s\u0259on kom\u0259qi. B\u0131 v\u0430xti s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011fon d\u0259\u00e7\u0131k\u0435yd\u0259n b\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259 b\u0131non. \u00c7\u0131 s\u0131x\u0430nd\u0259qi\u015fk\u0430rd\u0259 \u011fulo\u011fon s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011fonku f\u0259r\u011f b\u0131m\u0259d\u0259y ki, \u0259von om\u0435 z\u0131n\u0435yd\u0259n h\u0259m s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011fon b\u0259n\u0430v, h\u0259m\u0259n p\u0435\u015f \u0259von.<\/p>\n<p>Ismon\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 s\u0131x\u0430nsoxt\u0259 \u011fulo\u011fon b\u0259\u015ft\u0259 m\u0259no hisob n\u0435zin b\u0259 s\u0131f\u0259tsoxt\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259s\u0259on. J\u0259qo \u011fulo\u011fon h\u0435stin ki, \u0259von soxt\u0435 z\u0131n\u0435yd\u0259n h\u0259m ism, h\u0259m\u0259n s\u0131f\u0259t.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 h\u0435stin jin\u0259 s\u0131f\u0259tsoxt\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259s\u0259on:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>b\u0435-<\/strong>; <em>ko \u2013 b\u0435ko (b\u0435ko\u0259 od\u0259m), b\u0259fo \u2013 b\u0435b\u0259fo (b\u0435b\u0259fo\u0259 dust), x\u0259b\u0259 \u2013 b\u0435x\u0259b\u0259 (b\u0435x\u0259b\u0259 diyov\u0131j), s\u0259jvon \u2013 b\u0435s\u0259jvon (b\u0435s\u0259yvon\u0259 p\u0259s) <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p><strong>b\u0259-<\/strong>; <em>ji \u2013 b\u0259jji (b\u0259yjiy\u0259 m\u0259xlo\u011f).<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0259n\u0259-<\/strong>; <em>h\u0131t\u0435j \u2013 \u0259n\u0259h\u0131t (\u0259n\u0259h\u0131t\u0259 mo\u0259), h\u0430rd\u0435j \u2013 \u0259n\u0259h\u0430rd (\u0259n\u0259h\u0430rd\u0259 ko\u0259k\u0259), z\u0131n\u0435j \u2013 \u0259n\u0259z\u0131n (\u0259n\u0259z\u0131n\u0259 korp\u0259).<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0259l\u0259-<\/strong>; <em>t\u0259\u015fi \u2013 \u0259l\u0259t\u0259\u015f (\u0259l\u0259t\u0259\u015f\u0259 zo\u0259).<\/em><\/p>\n<p><strong>no-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 ismon, soxt\u0435yd\u0259 h\u0259\u015f\u0259 s\u0131f\u0259ton; m\u0259s.:<em> x\u0259\u015f \u2013 nox\u0259\u015f (nox\u0259\u015f\u0259 j\u0435n), m\u0435rd \u2013 nom\u0435rd (nom\u0435rd\u0259 od\u0259m), cins \u2013 nocins (nocins\u0259 \u0259\u011f\u0131l).<\/em><\/p>\n<p><strong>top-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>toj\u0259 \u2013<\/em> <em>toptoj\u0259<\/em><em> (toptoj\u0259 m\u0259\u015fo)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>h\u0131r-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id toj\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>hovuj \u2013 h\u0131rhovuj (h\u0131rhovuj\u0259 m\u0259nz\u0131l).<\/em><\/p>\n<p><strong>h\u0259-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> v\u0259\u015fi \u2013<\/em> <em>h\u0259v\u0259\u015fi<\/em><em> (h\u0259v\u0259\u015fiy\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>II\u00a0 <\/strong><strong>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 s\u0131f\u0259tsoxt\u0259 \u011fulo\u011fon:<\/strong><\/p>\n<p><strong>-in\/\/-nin<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>q\u0430rd \u2013 q\u0430rdin (q\u0430rdin\u0259 ro), r\u0430nq \u2013 r\u0430nqin (r\u0430nqin\u0259 \u015fikil), r\u0435\u00e7 \u2013 r\u0435\u00e7in (r\u0435\u00e7in\u0259 kin\u0259), \u0435rj \u2013 \u0435rjin (\u0435rjin\u0259 mol).<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0131n<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>s\u0430rd \u2013 s\u0430rd\u0131n (s\u0430rd\u0131n\u0259 \u00e7\u0430y).<\/em><\/p>\n<p><strong>-o<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> t\u0430rs \u2013t\u0430rso (t\u0430rso\u0259 od\u0259m).<\/em><\/p>\n<p><strong>-on<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u0435rj \u2013 \u0435rjon (\u0435rjon\u0259 mol).<\/em><\/p>\n<p><strong>-on\u0259<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> v\u0259j\u0259 \u2013 v\u0259jon\u0259 (v\u0259yon\u0259 \u011fo\u00e7), j\u0435n \u2013 j\u0435non\u0259 (j\u0435non\u0259 ol\u0259t), kin\u0259 \u2013 kinon\u0259 (kinon\u0259 \u015f\u0430vlo).<\/em><\/p>\n<p><strong>-xo<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>\u011f\u0430rz \u2013 \u011f\u0430rzxo (\u011f\u0430rzxo\u0259 m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>-m\u0430nd<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u0430\u011f\u0131l \u2013 \u0430\u011f\u0131lm\u0430nd (\u0430\u011f\u0131lm\u0430nd\u0259 \u0259\u011f\u0131l), b\u0259fo \u2013 b\u0259fom\u0430nd (b\u0259fom\u0430nd\u0259 dust), h\u0131n\u0259 \u2013 h\u0131n\u0259m\u0430nd (h\u0131n\u0259m\u0430nd\u0259 j\u0435n), x\u0259to \u2013 x\u0259tom\u0430nd (x\u0259tom\u0430nd\u0259 ko).<\/em><\/p>\n<p><strong>-nok<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u011f\u0259z\u0259b \u2013 \u011f\u0259z\u0259bnok (\u011f\u0259z\u0259bnok\u0259 piy\u0259m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>-n\u0259<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li z\u0259moni z\u0259rfon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> p\u0435\u015f\u0131 \u2013 p\u0435\u015f\u0131n\u0259 (p\u0435\u015f\u0131n\u0259 \u0430\u011f\u0131l), m\u0430\u015ft\u0259 \u2013 m\u0430\u015ft\u0259n\u0259 (m\u0430\u015ft\u0259n\u0259 d\u0259rs), s\u0131ft\u0259 \u2013 s\u0131ft\u0259n\u0259 (s\u0131ft\u0259n\u0259 s\u0131x\u0430n).<\/em><\/p>\n<p><strong>-jn<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> iddo \u2013 iddojn (iddoyn\u0259 \u0259\u011f\u0131l), \u011fudd\u0259 \u2013 \u011fudd\u0259yn (\u011fudd\u0259yn\u0259 c\u0131von), h\u0131kk\u0259 \u2013 h\u0131kk\u0259yn (h\u0131kk\u0259yn\u0259 v\u0259yu), n\u0131\u011f\u0259 \u2013 n\u0131\u011f\u0259jn (n\u0131\u011f\u0259yn\u0259 \u00e7\u0259xu), ozo \u2013 ozojn (ozoyn\u0259 j\u0435n).<\/em><\/p>\n<p><strong>-kor<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> q\u0131no \u2013 q\u0131nokor (q\u0131nokor\u0259 \u0259\u011f\u0131l), \u011f\u0131no\u0259t \u2013 \u011f\u0131no\u0259tkor (\u011f\u0131no\u0259tkor\u0259 j\u0435n), t\u0430m\u0259 \u2013 t\u0430m\u0259kor (t\u0430m\u0259kor\u0259 \u0259rbob).<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259li<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> t\u0430m \u2013<\/em> <em>t\u0430mj\u0259li<\/em><em> (t\u0430mj\u0259liy\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-xor<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u00e7\u0259m \u2013<\/em> <em>\u00e7\u0259mxor<\/em><em> (\u00e7\u0259mxor\u0259 d\u0131zd)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8211;<\/strong><strong>lus<\/strong><strong>; <\/strong>umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u00e7\u0259<\/em><em>p <\/em><em>\u2013<\/em> <em>\u00e7\u0259plus (\u00e7\u0259plus\u0259 od\u0259m)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-qir<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> f\u0259nd \u2013<\/em> <em>f\u0259ndqir<\/em><em> (f\u0259ndqir\u0259 p\u0259hlivon)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-von\u0259<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> m\u0430nq \u2013<\/em> <em>m\u0430nq\u0259von\u0259<\/em><em> (m\u0430nq\u0259von\u0259 rodu\u015f)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259k<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> d\u0430st \u2013<\/em> <em>d\u0430st\u0259k<\/em><em> (d\u0430st\u0259k\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-so<\/strong>; \u0259sos\u0259n D\u0435\u011fi tol\u0131\u015fon l\u0259hc\u0259d\u0259 umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> r\u0131k \u2013<\/em> <em>r\u0131kso<\/em><em> (r\u0131kso\u0259 m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259vun<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> r\u0430nq \u2013 r\u0430nq\u0259vun<\/em><em> (r\u0430nq\u0259vun\u0259 zo\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-l\u0259vun<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>z\u0430rd \u2013<\/em> <em>z\u0430rd\u0259l\u0259vun<\/em><em> (z\u0430rd\u0259l\u0259vun\u0259 kin\u0259)<\/em><em>, sijo \u2013<\/em> <em>sijol\u0259vun<\/em><em> (siyol\u0259vun\u0259 zo\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-lo\u015f<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>m\u0430rd\u0259 <\/em><em>\u00a0\u2013<\/em> <em>m\u0430rd\u0259lo\u015f (m\u0430rd\u0259lo\u015f\u0259 tol\u0131\u015f)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-lo\u015f\u0259<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>sipi \u2013<\/em> <em>sipilo\u015f\u0259<\/em><em> (sipilo\u015f\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0435t<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>k\u0430vu \u2013<\/em> <em>k\u0430vuk\u0435t<\/em><em> (k\u0430vuk\u0435t\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-li<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>t\u0259j \u2013<\/em> <em>t\u0259jli<\/em><em> (t\u0259yliy\u0259 tum\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>t\u0259m-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>t\u0259j \u2013<\/em> <em>t\u0259mt\u0259j<\/em><em> (t\u0259mt\u0259y\u0259 k\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-hu<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> k\u0259 \u2013<\/em> <em>k\u0259hu<\/em><em> (k\u0259huy\u0259 od\u0259m)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-tok<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> z\u0259hl\u0259 \u2013<\/em> <em>z\u0259hl\u0259tok<\/em><em> (z\u0259hl\u0259tok\u0259 moyn\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-kok<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u015f\u0259k \u2013<\/em> <em>\u015f\u0259kkok<\/em><em> (\u015f\u0259kkok\u0259 od\u0259m)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u00e7\u0259m<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> t\u0430rs<\/em> <em>\u2013<\/em> <em>t\u0430rs\u0259\u00e7\u0259m<\/em><em> (t\u0430rs\u0259\u00e7\u0259m\u0259 m\u0435rd)<\/em><em>, dust<\/em> <em>&#8211;<\/em><em>\u00a0 <\/em><em>dust\u0259\u00e7\u0259m<\/em><em> (dust\u0259\u00e7\u0259m\u0259 o\u015fno)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259; <\/strong>umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>mot \u2013 motij\u0259 (motij\u0259 m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton \u0131monin:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Qit\u0259 s\u0131f\u0259ton.<\/strong> D\u0435 d\u0131ql\u0259 h\u0259niy\u0259n soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259ti tikror k\u0430rd\u0435y roy of\u0259y\u0435yd\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259t. J\u0259qo s\u0131f\u0259ton\u0259d\u0259 d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430n \u0430d\u0259t\u0259n \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\u00bb.<\/strong> J\u0259qo s\u0131f\u0259ton, \u0131\u015ft\u0259 nub\u0259d\u0259, j\u0131qo b\u0259b\u0435 t\u0259snif k\u0430rd\u0435y:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) ib\u0131n\u0259yn\u0259 soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259ton d\u0435 tikror k\u0430rd\u0435y roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton; m\u0259s.: <em>\u015fin-\u015fin\u0259 (h\u0430non); d\u0131roz-d\u0131roz\u0259 (\u015f\u0259von); d\u0430st\u0259-d\u0430st\u0259 (od\u0259mon), t\u0435l-t\u0435l\u0259 (s\u0131x\u0430non), b\u0435v\u0259c-b\u0435v\u0259c\u0259 (od\u0259mon).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) m\u0259no\u015fon b\u0259y\u0259nd\u0131 n\u0435z\u0259 soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259tono of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton: <em>sof-o\u015fko (sof-o\u015fko\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259).<\/em><\/li>\n<li>v) m\u0259no\u015fon b\u0259y\u0259nd\u0131 n\u0435z\u0259 s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259 d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430n \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259ti \u011fulo\u011f\u0259; m\u0259s.: <em>\u0259sl-n\u0259cob\u0259tin (\u0259sl-n\u0259cob\u0259tin\u0259 od\u0259m), d\u0259-dukin (d\u0259-dukin\u0259 m\u0259z\u0259), xol-x\u0131\u00e7\u0259jn (xol-x\u0131\u00e7\u0259yn\u0259 do).<\/em><\/li>\n<li>q) kompon\u0435nton q\u0131l\u0259yni h\u0435st\u0131\u015f\u0435 m\u0259no, \u0259 q\u0131l\u0259 m\u0259hrum\u0435 h\u0430r cur\u0259 m\u0259noku; m\u0259s.: <em>k\u0430n\u0259-kul\u0259 (k\u0430n\u0259-kul\u0259 ol\u0259ton), \u015f\u0430t-\u015fur (\u015f\u0430t-\u015fur\u0259 roon).<\/em><\/li>\n<li>Imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 y\u0430 soxt\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, y\u0430\u0430nki ism\u0435:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 kompon\u0435nt soy\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 soxt\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>d\u0131roz\u0259mujnin (d\u0131roz\u0259muynin\u0259 xuq), sipij\u0259p\u0430\u015fm\u0259jn (sipiy\u0259p\u0430\u015fm\u0259yn\u0259 p\u0259s).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt soy\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>sijob\u0259v (siyob\u0259v\u0259 zo\u0259), k\u0430vuj\u0259\u00e7\u0259\u015f (k\u0430vuy\u0259\u00e7\u0259\u015f\u0259 kin\u0259), t\u0435l\u0259z\u0259f\u0259 (t\u0435l\u0259z\u0259f\u0259 od\u0259m), \u015fin\u0259l\u0259vz (\u015fin\u0259l\u0259vz\u0259 zo\u0259), s\u0131r\u0259diy\u0259n (s\u0131r\u0259diy\u0259n\u0259 od\u0259m).<\/em><\/li>\n<li>v) imin\u0259 kompon\u0435nt soxt\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>q\u0131lm\u0259jns\u0259 (q\u0131lm\u0259yns\u0259 kin\u0259).<\/em><\/li>\n<li>q) imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt d\u0131ql\u0259 ism\u0435; m\u0259s.: <em>sij\u0430\u00e7\u0259\u015fb\u0259v (siyo\u00e7\u0259\u015fb\u0259v\u0259 kin\u0259).<\/em><\/li>\n<li>imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, s\u0131f\u0259t\u0435 y\u0430 \u0430\u015fm\u0430rd\u0435:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) h\u0430r d\u0131ql\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435: <em>j\u0435nq\u0259v (j\u0435nq\u0259v\u0259 m\u0435rd), s\u0131\u011fd\u0131l (s\u0131\u011fd\u0131l\u0259 od\u0259m).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435; m\u0259s.: <em>x\u0131jzondor (x\u0131yzondor\u0259 m\u0435rd), d\u0430stoj (d\u0430stoj\u0259 od\u0259m).<\/em><\/li>\n<li>v) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435; m\u0259s.: <em>mo\u0259d\u0259i (mo\u0259d\u0259i bo\u0259).<\/em><\/li>\n<li>q) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt f\u0435l\u0435; m\u0259s.: <em>orzun\u0131b\u0131\u0259 (orzun\u0131b\u0131\u0259 \u011f\u0259ziy\u0259), \u0430\u011f\u0131lnom\u0259 (\u0430\u011f\u0131lnom\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259).<\/em><\/li>\n<li>Imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt y\u0430 ism\u0435 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259t:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>p\u0435ncm\u0259rt\u0259b\u0259 (p\u0435ncm\u0259rt\u0259b\u0259 bin\u0430), p\u0435ncqu\u015f\u0259 (p\u0435ncqu\u015f\u0259 n\u0131\u015fon), \u00e7\u0430rqul (\u00e7\u0430rqul\u0259 hovuz), s\u0435qul (s\u0435qul\u0259 cisim).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435: <em>\u00e7o\u00e7\u0259\u015fm\u0259jn (\u00e7o\u00e7\u0259\u015fm\u0259yn\u0259 m\u0259nz\u0131l), \u015f\u0259\u015fsin (\u015f\u0259\u015fsin\u0259 \u0259\u011f\u0131l).<\/em><\/li>\n<li>B\u0259 ismon umuj q\u0131niy\u0259 k\u0430li s\u0131x\u0430non soxt\u0435yd\u0259n k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>-ji-;<\/strong> <em>jiruj\u0259 (dijon); jiz\u0259min\u0259 (t\u0259nxo), d\u0131roz\u0259ji (d\u0131roz\u0259jiy\u0259 od\u0259m).<\/em><\/p>\n<p><strong>-mijon;<\/strong> <em>mijondij\u0259 (ro), mijond\u0259mox\u0259 (s\u0430mit), Miyonz\u0259minon (d\u0131yo).<\/em><\/p>\n<p><strong>-v\u0259;<\/strong> <em>id\u0259v\u0259 (p\u0430tp\u0435\u015f); poz\u0259v\u0259 (v\u0430v\u0430z).<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0259no;<\/strong> <em>m\u0259kt\u0259bikuk\u0259no (m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259).<\/em><\/p>\n<p><strong>-s\u0259p\u0435;<\/strong> <em>s\u0259tr\u0259s\u0259p\u0435 (n\u0131v\u0131\u015ft\u0259j), b\u0430nd\u0259s\u0259p\u0435 (p\u0430rk).<\/em><\/p>\n<p><strong>-jon\u0259;<\/strong> <em>\u0259\u011f\u0259jon\u0259 (h\u0259r\u0259k\u0259t).<\/em><\/p>\n<p><strong>-p\u0435\u015f;<\/strong> <em>p\u0435\u015fd\u0259mox\u0259 (s\u0259do).<\/em><\/p>\n<p><strong><em>(hest\u0131\u015fe idom\u0259)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u041c\u0438\u043b\u043b\u0435\u0440 \u0411.\u0412. \u0422\u0430\u043b\u044b\u0448\u0441\u043a\u0438\u0439 \u044f\u0437\u044b\u043a. \u041c.: 1953. \u0421. 70.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(s\u0131ft\u0259\u015f nav\u0131n\u0259 a\u015fmard\u0259d\u0259y) \u00a0 K\u0430ft\u0259 ixtisoron K\u0430ft\u0259 ixtisoron d\u0435 sint\u0430ktik roy of\u0259y\u0259 x\u0131susi ismonin. \u00c7\u0131 \u0435kstr\u0259linqvistik\u0259 t\u0259siri jiy\u0259d\u0259 of\u0259y\u0259 j\u0131qo ismon h\u0435stin h\u0259m\u0259 z\u0131vonon\u0259d\u0259. \u00c7\u0259von of\u0259y\u0435\u0259d\u0259 m\u0259\u011fs\u0259d \u00e7\u0131 k\u0430li \u0435lmi-siyosi t\u0435rminon, t\u0259\u015fkiloton iy\u0259n m\u0131\u0259ssison, s\u0259noy\u0435 m\u0259hsulon nomi h\u0259niy\u0259n roh\u0430t iy\u0259n l\u0430konik t\u0259l\u0259ffuz k\u0430rd\u0435y\u0435. J\u0259qo s\u0131x\u0430non, \u0430d\u0259t\u0259n, ibor\u0259t b\u0435yd\u0259n d\u0131-s\u0435ql\u0259 s\u0131x\u0430no. Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 h\u0435stin j\u0131qo k\u0430ft\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7626,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,42,34],"tags":[],"class_list":["post-7255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dil","category-qrammatika","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7255"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7625,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7255\/revisions\/7625"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}