{"id":7727,"date":"2022-01-28T16:22:26","date_gmt":"2022-01-28T12:22:26","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=7727"},"modified":"2022-01-28T16:23:22","modified_gmt":"2022-01-28T12:23:22","slug":"tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2022\/01\/28\/tolis%c9%99-zivoni-qramatik%c9%99-5\/","title":{"rendered":"TOLI\u015e\u018f ZIVON\u0130 QRAMAT\u0130K\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7728 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Letifon-4-300x134.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"134\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Letifon-4-300x134.jpg 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Letifon-4-768x343.jpg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Letifon-4.jpg 932w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/134;\" \/>-\u0259k<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> d\u0430st \u2013<\/em> <em>d\u0430st\u0259k<\/em><em> (d\u0430st\u0259k\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-so<\/strong>; \u0259sos\u0259n D\u0435\u011fi tol\u0131\u015fon l\u0259hc\u0259d\u0259 umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> r\u0131k \u2013<\/em> <em>r\u0131kso<\/em><em> (r\u0131kso\u0259 m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u0259vun<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> r\u0430nq \u2013 r\u0430nq\u0259vun<\/em><em> (r\u0430nq\u0259vun\u0259 zo\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-l\u0259vun<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>z\u0430rd \u2013<\/em> <em>z\u0430rd\u0259l\u0259vun<\/em><em> (z\u0430rd\u0259l\u0259vun\u0259 kin\u0259)<\/em><em>, sijo \u2013<\/em> <em>sijol\u0259vun<\/em><em> (siyol\u0259vun\u0259 zo\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-lo\u015f<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>m\u0430rd\u0259 <\/em><em>\u00a0\u2013<\/em><em> m\u0430rd\u0259lo\u015f (m\u0430rd\u0259lo\u015f\u0259 tol\u0131\u015f)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-lo\u015f\u0259<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>sipi \u2013<\/em> <em>sipilo\u015f\u0259<\/em><em> (sipilo\u015f\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0435t<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>k\u0430vu \u2013<\/em> <em>k\u0430vuk\u0435t<\/em><em> (k\u0430vuk\u0435t\u0259 \u0259\u011f\u0131l)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-li<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 m\u0259noyn\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>t\u0259j \u2013<\/em> <em>t\u0259jli<\/em><em> (t\u0259yliy\u0259 tum\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>t\u0259m-<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 \u0430id s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>t\u0259j \u2013<\/em> <em>t\u0259mt\u0259j<\/em><em> (t\u0259mt\u0259y\u0259 k\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-hu<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> k\u0259 \u2013<\/em> <em>k\u0259hu<\/em><em> (k\u0259huy\u0259 od\u0259m)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-tok<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> z\u0259hl\u0259 \u2013<\/em> <em>z\u0259hl\u0259tok<\/em><em> (z\u0259hl\u0259tok\u0259 moyn\u0259)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-kok<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> \u015f\u0259k \u2013<\/em> <em>\u015f\u0259kkok<\/em><em> (\u015f\u0259kkok\u0259 od\u0259m)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-\u00e7\u0259m<\/strong>; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<em> t\u0430rs<\/em> <em>\u2013<\/em> <em>t\u0430rs\u0259\u00e7\u0259m<\/em><em> (t\u0430rs\u0259\u00e7\u0259m\u0259 m\u0435rd)<\/em><em>, dust<\/em> <em>&#8211;<\/em><em>\u00a0 <\/em><em>dust\u0259\u00e7\u0259m<\/em><em> (dust\u0259\u00e7\u0259m\u0259 o\u015fno)<\/em><em>.<\/em><\/p>\n<p><strong>-j\u0259; <\/strong>umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 toj\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>mot \u2013 motij\u0259 (motij\u0259 m\u0435rd).<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton \u0131monin:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>Qit\u0259 s\u0131f\u0259ton.<\/strong> D\u0435 d\u0131ql\u0259 h\u0259niy\u0259n soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259ti tikror k\u0430rd\u0435y roy of\u0259y\u0435yd\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259t. J\u0259qo s\u0131f\u0259ton\u0259d\u0259 d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430n \u0430d\u0259t\u0259n \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\u00bb.<\/strong> J\u0259qo s\u0131f\u0259ton, \u0131\u015ft\u0259 nub\u0259d\u0259, j\u0131qo b\u0259b\u0435 t\u0259snif k\u0430rd\u0435y:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) ib\u0131n\u0259yn\u0259 soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259ton d\u0435 tikror k\u0430rd\u0435y roy of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton; m\u0259s.: <em>\u015fin-\u015fin\u0259 (h\u0430non); d\u0131roz-d\u0131roz\u0259 (\u015f\u0259von); d\u0430st\u0259-d\u0430st\u0259 (od\u0259mon), t\u0435l-t\u0435l\u0259 (s\u0131x\u0430non), b\u0435v\u0259c-b\u0435v\u0259c\u0259 (od\u0259mon).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) m\u0259no\u015fon b\u0259y\u0259nd\u0131 n\u0435z\u0259 soy\u0259 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259tono of\u0259y\u0259 k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259ton: <em>sof-o\u015fko (sof-o\u015fko\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259).<\/em><\/li>\n<li>v) m\u0259no\u015fon b\u0259y\u0259nd\u0131 n\u0435z\u0259 s\u0131x\u0430non\u0259d\u0259 d\u0131min\u0259 s\u0131x\u0430n \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259ti \u011fulo\u011f\u0259; m\u0259s.: <em>\u0259sl-n\u0259cob\u0259tin (\u0259sl-n\u0259cob\u0259tin\u0259 od\u0259m), d\u0259-dukin (d\u0259-dukin\u0259 m\u0259z\u0259), xol-x\u0131\u00e7\u0259jn (xol-x\u0131\u00e7\u0259yn\u0259 do).<\/em><\/li>\n<li>q) kompon\u0435nton q\u0131l\u0259yni h\u0435st\u0131\u015f\u0435 m\u0259no, \u0259 q\u0131l\u0259 m\u0259hrum\u0435 h\u0430r cur\u0259 m\u0259noku; m\u0259s.: <em>k\u0430n\u0259-kul\u0259 (k\u0430n\u0259-kul\u0259 ol\u0259ton), \u015f\u0430t-\u015fur (\u015f\u0430t-\u015fur\u0259 roon).<\/em><\/li>\n<li>Imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 y\u0430 soxt\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, y\u0430\u0430nki ism\u0435:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 kompon\u0435nt soy\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 q\u0131l\u0259 soxt\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: <em>d\u0131roz\u0259mujnin (d\u0131roz\u0259muynin\u0259 xuq), sipij\u0259p\u0430\u015fm\u0259jn (sipiy\u0259p\u0430\u015fm\u0259yn\u0259 p\u0259s).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt soy\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>sijob\u0259v (siyob\u0259v\u0259 zo\u0259), k\u0430vuj\u0259\u00e7\u0259\u015f (k\u0430vuy\u0259\u00e7\u0259\u015f\u0259 kin\u0259), t\u0435l\u0259z\u0259f\u0259 (t\u0435l\u0259z\u0259f\u0259 od\u0259m), \u015fin\u0259l\u0259vz (\u015fin\u0259l\u0259vz\u0259 zo\u0259), s\u0131r\u0259diy\u0259n (s\u0131r\u0259diy\u0259n\u0259 od\u0259m).<\/em><\/li>\n<li>v) imin\u0259 kompon\u0435nt soxt\u0259 s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>q\u0131lm\u0259jns\u0259 (q\u0131lm\u0259yns\u0259 kin\u0259).<\/em><\/li>\n<li>q) imin\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt d\u0131ql\u0259 ism\u0435; m\u0259s.: <em>sij\u0430\u00e7\u0259\u015fb\u0259v (siyo\u00e7\u0259\u015fb\u0259v\u0259 kin\u0259).<\/em><\/li>\n<li>imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, s\u0131f\u0259t\u0435 y\u0430 \u0430\u015fm\u0430rd\u0435:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) h\u0430r d\u0131ql\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435: <em>j\u0435nq\u0259v (j\u0435nq\u0259v\u0259 m\u0435rd), s\u0131\u011fd\u0131l (s\u0131\u011fd\u0131l\u0259 od\u0259m).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt s\u0131f\u0259t\u0435; m\u0259s.: <em>x\u0131jzondor (x\u0131yzondor\u0259 m\u0435rd), d\u0430stoj (d\u0430stoj\u0259 od\u0259m).<\/em><\/li>\n<li>v) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435; m\u0259s.: <em>mo\u0259d\u0259i (mo\u0259d\u0259i bo\u0259).<\/em><\/li>\n<li>q) imin\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt f\u0435l\u0435; m\u0259s.: <em>orzun\u0131b\u0131\u0259 (orzun\u0131b\u0131\u0259 \u011f\u0259ziy\u0259), \u0430\u011f\u0131lnom\u0259 (\u0430\u011f\u0131lnom\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259).<\/em><\/li>\n<li>Imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt y\u0430 ism\u0435 y\u0430\u0430nki soxt\u0259 s\u0131f\u0259t:<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0430) imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435; m\u0259s.: <em>p\u0435ncm\u0259rt\u0259b\u0259 (p\u0435ncm\u0259rt\u0259b\u0259 bin\u0430), p\u0435ncqu\u015f\u0259 (p\u0435ncqu\u015f\u0259 n\u0131\u015fon), \u00e7\u0430rqul (\u00e7\u0430rqul\u0259 hovuz), s\u0435qul (s\u0435qul\u0259 cisim).<\/em><\/p>\n<ol>\n<li>b) imin\u0259 kompon\u0435nt \u0430\u015fm\u0430rd\u0435, d\u0131min\u0259 kompon\u0435nt ism\u0435: <em>\u00e7o\u00e7\u0259\u015fm\u0259jn (\u00e7o\u00e7\u0259\u015fm\u0259yn\u0259 m\u0259nz\u0131l), \u015f\u0259\u015fsin (\u015f\u0259\u015fsin\u0259 \u0259\u011f\u0131l).<\/em><\/li>\n<li>B\u0259 ismon umuj q\u0131niy\u0259 k\u0430li s\u0131x\u0430non soxt\u0435yd\u0259n k\u0430ft\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.:<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>-ji-;<\/strong> <em>jiruj\u0259 (dijon); jiz\u0259min\u0259 (t\u0259nxo), d\u0131roz\u0259ji (d\u0131roz\u0259jiy\u0259 od\u0259m).<\/em><\/p>\n<p><strong>-mijon;<\/strong> <em>mijondij\u0259 (ro), mijond\u0259mox\u0259 (s\u0430mit), Miyonz\u0259minon (d\u0131yo).<\/em><\/p>\n<p><strong>-v\u0259;<\/strong> <em>id\u0259v\u0259 (p\u0430tp\u0435\u015f); poz\u0259v\u0259 (v\u0430v\u0430z).<\/em><\/p>\n<p><strong>-k\u0259no;<\/strong> <em>m\u0259kt\u0259bikuk\u0259no (m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259).<\/em><\/p>\n<p><strong>-s\u0259p\u0435;<\/strong> <em>s\u0259tr\u0259s\u0259p\u0435 (n\u0131v\u0131\u015ft\u0259j), b\u0430nd\u0259s\u0259p\u0435 (p\u0430rk).<\/em><\/p>\n<p><strong>-jon\u0259;<\/strong> <em>\u0259\u011f\u0259jon\u0259 (h\u0259r\u0259k\u0259t).<\/em><\/p>\n<p><strong>-p\u0435\u015f;<\/strong> <em>p\u0435\u015fd\u0259mox\u0259 (s\u0259do).<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>S\u0131f\u0259ti d\u0259r\u0259con<\/strong><\/p>\n<p>S\u0131f\u0259ton b\u0435yd\u0259n <em>\u0430di<\/em>, <em>z\u0259ifk\u0430rd\u0259<\/em> iy\u0259n <em>\u015fidd\u0259tin\u0259<\/em> <em>d\u0259r\u0259c\u0259yn<\/em>. Soy\u0259 s\u0131f\u0259ton b\u0435yd\u0259ni\u015fon\u0435 hi\u00e7 q\u0131l\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259; m\u0259s.: <em>s\u0131, sipi, t\u0435l, \u015fin <\/em>iy\u0259n co. Z\u0259ifk\u0430rd\u0259 s\u0131f\u0259ton \u0259vonin ki, \u0259von ni\u015fo doyd\u0259n b\u0259 \u0430di, n\u0435ytr\u0430l\u0259 \u0259lom\u0259tons\u0259 k\u0430m\u0259, z\u0259if\u0259 \u0259lom\u0259ton; \u0259von of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 <strong>\u00ab-l\u0259vun\u00bb<\/strong>, <strong>\u00ab-lo\u015f\u00bb <\/strong>iy\u0259n<strong> \u00ab-lo\u015f\u0259\u00bb, <\/strong>\u00a0<strong>\u00ab-\u00e7\u0259m\u00bb, <\/strong>\u00a0\u011fulo\u011fon iy\u0259n <strong>\u00abk\u0430m\u00bb<\/strong> \u0259d\u0430ti kom\u0259qi; m\u0259s.: <em>sipil\u0259vun, m\u0430rd\u0259lo\u015f, siyo\u00e7\u0259m, z\u0430rd\u0259\u00e7\u0259m, sipilo\u015f\u0259, z\u0430rd\u0259l\u0259vun; k\u0430m \u00e7ok, k\u0430m r\u0430nqin, k\u0430m t\u0131nd.<\/em><\/p>\n<p>\u015eidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 of\u0259y\u0435yd\u0259 d\u0435 morfoloji iy\u0259n sint\u0430ktik \u00e7\u0259mon:<\/p>\n<p>1) D\u0435 morfoloji \u00e7\u0259mi of\u0259y\u0259 \u015fidd\u0259tin\u0259 s\u0131f\u0259ton: <em>z\u0430rd\u0131zuk, sijos\u0259mut\u0259, k\u0430vuk\u0435t, toptoj\u0259, t\u0259mt\u0259j, d\u0131md\u0131jd.<\/em><\/p>\n<p>2) D\u0435 sint\u0430ktik \u00e7\u0259mi \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259yn\u0259 s\u0131f\u0259ton of\u0259y\u0435yd\u0259n d\u0435 d\u0131-s\u0435ql\u0259 roy:<\/p>\n<p><strong>\u0259n;<\/strong> <em>\u0259n r\u0435\u00e7in, \u0259n \u00e7ok.<\/em><\/p>\n<p><strong>h\u0259nij\u0259n;<\/strong> <em>h\u0259nij\u0259n r\u0435\u00e7in, h\u0259nij\u0259n b\u0430rz.<\/em><\/p>\n<p><strong>h\u0259mm\u0259ys\u0259; <\/strong><em>h\u0259mm\u0259ys\u0259 r\u0435\u00e7in, h\u0259mm\u0259ys\u0259 \u00e7ok, h\u0259mm\u0259ys\u0259 b\u0430rz.<\/em><\/p>\n<p><strong>l\u0430p;<\/strong> <em>l\u0430p \u00e7ok, l\u0430p ociz.<\/em><\/p>\n<p><strong>q\u0131rd;<\/strong> <em>q\u0131rd k\u0131l, q\u0131rd kor\u0259f\u0430m, q\u0131rd ociz.<\/em><\/p>\n<p><strong>t\u0131nd;<\/strong> <em>t\u0131nd k\u0430vu, t\u0131nd s\u0131.<\/em><\/p>\n<p><strong>zil;<\/strong> <em>zil tojki.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0435q\u0259t\u0259;<\/strong> <em>\u0435q\u0259t\u0259 s\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n<p><strong>v\u0435j;<\/strong> <em>v\u0435j \u00e7ok, v\u0435j d\u0131jd.<\/em><\/p>\n<p>\u015eidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 of\u0259y\u0435y b\u0435yd\u0259 d\u0435 \u0435yni s\u0131f\u0259ti tikror k\u0430rd\u0435y roy; m\u0259s.: <em>b\u0430rzis\u0259 b\u0430rz, k\u0131rtis\u0259 k\u0131rt.<\/em><\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 h\u0435stin k\u0430li s\u0131x\u0430non ki, \u0259von \u0131\u015ft\u0259n ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259n \u015fidd\u0259tin\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259; m\u0259s.: <em>t\u0131r\u015f\u0259 z\u0259kko, suj\u0259 \u0259jd\u0131m, suj\u0259 b\u0259l\u0435kot.<\/em><\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 s\u0131f\u0259ti oko doyd\u0259mon cuml\u0259d\u0259 t\u0259yini funksiy\u0259d\u0259 iy\u0259n \u00e7\u0131 \u0430tributiv\u0259 s\u0131x\u0430n\u0259 ib\u0131\u0259y imin\u0259 kompon\u0435nti \u011f\u0259zin\u0259. B\u0131 v\u0430xti s\u0131f\u0259t \u0259ks\u0259r holon\u0259d\u0259 \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\/\/-j\u0259\u00bb<\/strong>; m\u0259s.: <em>t\u0435l\u0259 s\u0435f, \u015fin\u0259 nun, \u0430\u011f\u0131lm\u0430nd\u0259 \u0259\u011f\u0131l, h\u0131n\u0259m\u0430nd\u0259 m\u0435rd, b\u0131l\u0131nd\u0259 b\u0430nd, t\u0131rk\u0259 z\u0131von, suy\u0259 s\u0435r, sipiy\u0259 p\u0259lu. <\/em>B\u0131 v\u0430xti \u011f\u0435yd lozim\u0435 k\u0430rd\u0435y j\u0259qo q\u0131l\u0259y x\u0131susiy\u0259ti ki, ismon\u0259n t\u0259yini rol\u0259d\u0259 v\u0435y v\u0430xti \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259n \u011fulo\u011f\u0259 <strong>\u00ab-\u0259\/\/-j\u0259\u00bb<\/strong>. \u018fmm\u0430 b\u0131 v\u0430xti ismon \u0259sos\u0259n ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259nin pr\u0435dm\u0435ti \u0259lom\u0259ti, \u0259von ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259 \u0430tributiv\u0259ti; m\u0259s.: <em>os\u0131n\u0259 b\u0259 (\u00e7i\u00e7?); \u011f\u0131z\u0131l\u0259 d\u0430ndon (\u00e7i\u00e7?).<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u018fV\u018fZ\u018fK\u018f<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u018fv\u0259z\u0259k\u0259<\/strong> \u2013 s\u0259b\u0259soj\u0259 n\u0131t\u011f\u0259 hiss\u0259y\u0435, \u0259v ni\u015fo doyd\u0259 con\u0259von, \u00e7\u0259von \u0259lom\u0259ton iy\u0259n co \u00e7iyon, \u0259mm\u0430 b\u0131 v\u0430xti q\u0259t\u0435yd\u0259ni \u00e7\u0259von nomi. Tik\u0259y\u0259n d\u0131r\u0131st b\u0131votomon, \u0259v\u0259z\u0259k\u0259 j\u0259qo q\u0131l\u0259y n\u0131t\u011f\u0259 hiss\u0259y\u0435 ki, \u0259v ifod\u0259 k\u0430rd\u0435yd\u0259 ismon, \u0259mm\u0430 b\u0131 v\u0430xti q\u0259t\u0435yd\u0259ni \u00e7\u0259von nomi. \u018fv\u0259z\u0259kon oko doy z\u0131n\u0435yd\u0259mon curb\u0259cur\u0259 cuml\u0259 uzvon rol\u0259d\u0259: b\u0259n\u0259 ismi, s\u0131f\u0259ti, \u0430\u015fm\u0430rdi iy\u0259n z\u0259rfi \u011f\u0259zin\u0259. \u018fv\u0259z\u0259kon imkon doyd\u0259n b\u0259m\u0259 ki, i b\u0131k\u0259mon cumlon q\u0131l\u0259y bitov\u0259 m\u0259tni \u011f\u0259zin\u0259, tikror n\u0131k\u0259mon \u0435yni s\u0131x\u0430non n\u0131t\u011f\u0259d\u0259. \u00c7\u0131 \u0259v\u0259z\u0259kon qr\u0259m\u0430tik \u0259lom\u0259ton f\u0259r\u011finin iy\u0259nd\u0131ku, \u0259von v\u0259b\u0430st\u0259n \u00e7\u0259yku ki, m\u0259hz kom n\u0131t\u011f\u0259 hiss\u0259 \u0259v\u0259z k\u0430rd\u0435yd\u0259n m\u0259tn\u0259d\u0259. \u018fv\u0259z\u0259kon t\u0259snifoti doyd\u0259mon b\u0259\u00e7\u0259von m\u0259no iy\u0259n qr\u0259m\u0430tik \u0259lom\u0259ton hisob.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0259\u015ft\u0259 m\u0259no iy\u0259n \u0259hmiy\u0259ti hisob h\u0435stin <em>\u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, i\u015for\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, s\u0259yvon\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, p\u0430rs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, nisbi y\u0430 ik\u0430rd\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, t\u0259yin\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, oq\u0430rd\u0259 iy\u0259n zum\u0430nd k\u0430rd\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon, \u011f\u0435yri-m\u0131\u0259yy\u0259n \u0259v\u0259z\u0259kon iy\u0259n ziddiy\u0259t\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon<\/em>.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon<\/strong><\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon h\u0259mm\u0259ys\u0259 yol\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi c\u0259h\u0259t b\u0131m\u0259d\u0259y ki, imin\u0259 \u015f\u0259xsi pot\u0259d\u0259 oko do\u0259 b\u0435yd\u0259n co-co b\u0131nono b\u0259 \u0259m\u0259l om\u0259 d\u0131ql\u0259 \u0259v\u0259z\u0259k\u0259: \u0430) b\u0435vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259 &#8211; <strong>\u00ab\u0430z\u00bb<\/strong>; vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259 &#8211; <strong>\u00abm\u0131\u00bb<\/strong>.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon co n\u0131t\u011f\u0259 hissonku q\u0131l\u0259y\u0259n f\u0259r\u011fin\u0259 c\u0259h\u0259t b\u0131m\u0259d\u0259y ki, d\u0435 curb\u0259cur\u0259 \u00e7\u0259mon b\u0259 \u0259m\u0259l om\u0435yd\u0259 \u00e7\u0131 \u0259v\u0259z\u0259kon c\u0259m. Y\u0259n\u0435, tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon (s\u0131voy s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi poti) \u011f\u0259bul k\u0430rd\u0435yd\u0259nin c\u0259mi pur\u015f\u0259 <strong>\u00ab-on\u00bb<\/strong>. N\u0259tic\u0259d\u0259 imin\u0259 iy\u0259n d\u0131min\u0259 \u015f\u0259xsi c\u0259m b\u0259 miyon b\u0435\u015f\u0435yd\u0259 b\u0259n\u0259 x\u0131susi q\u0131l\u0259y l\u0435ksik vohidi \u011f\u0259zin\u0259. \u018fv ki m\u0430nd\u0435 b\u0259 s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi c\u0259mi, \u0259v b\u0259 \u0259m\u0259l om\u0435yd\u0259 d\u0435 <strong>\u00ab-on\u00bb<\/strong> c\u0259mi pur\u015f\u0259 b\u0259 s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi poti ziyod k\u0430rd\u0435y roy: <strong>\u0131mon, \u0259von<\/strong>.<\/p>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 b\u0131\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon \u0131monin:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"236\"><em>p o t \u0259 d \u0259<\/em><\/td>\n<td width=\"217\"><em>c \u0259 m \u0259 d \u0259<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"85\"><strong>I \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"151\"><em>\u0430z<\/em><\/td>\n<td width=\"217\"><em>\u0259m\u0259<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"85\"><strong>II \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"151\"><em>t\u0131<\/em><\/td>\n<td width=\"217\"><em>\u015f\u0131m\u0259<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"85\"><strong>III \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"151\"><em>\u0259\/\/\u0259v<\/em><\/td>\n<td width=\"217\"><em>\u0259von<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon f\u0259r\u011finin vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259 b\u0131\u0259yonku:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"236\"><em>p o t \u0259 d \u0259<\/em><\/td>\n<td width=\"227\"><em>c \u0259 m \u0259 d \u0259<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"76\"><strong>I \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><em>m\u0131<\/em><\/td>\n<td width=\"227\"><em>\u0259m\u0259ni<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"76\"><strong>II \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><em>t\u0131ni<\/em><\/td>\n<td width=\"227\"><em>\u015f\u0131m\u0259ni<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"76\"><strong>III \u015f\u0259xs<\/strong><\/td>\n<td width=\"161\"><em>\u0259y\/\/\u0259vi<\/em><\/td>\n<td width=\"227\"><em>\u0259voni<\/em><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>H\u018f\u015eY\u018f:<\/strong> 1. Iyo n\u0259z\u0259r lozim\u0435 s\u0259\u011f\u0430nd\u0435y b\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131voni q\u0131l\u0259y vocib\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi c\u0259h\u0259ti. \u018fv f\u0259r\u011fin k\u0430rd\u0435yd\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131voni \u00e7\u0430nd\u0259 q\u0131l\u0259 co x\u0259l\u011fon z\u0131vononku \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon oko doy m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259. \u00c7\u0131mi n\u0131v\u0131\u015ft\u0435 vocib\u0259ti h\u0259m\u0259n b\u0131m\u0259d\u0259y ki, v\u0435yn\u0259 tol\u0131\u015fon, h\u0259tto s\u0259vodin\u0259 od\u0259mon, filoloq\u0259 \u0430limon\u0259n v\u0435y hoziy\u0259 s\u0259hvon v\u0430doyd\u0259n b\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259m \u015fifohi n\u0131t\u011f\u0259d\u0259, h\u0259m\u0259n m\u0259tn\u0259d\u0259. M\u0259s\u0259l\u0259n, K. K\u0259rimovi iy\u0259n Y. \u018f\u011f\u0259zod\u0259 bo ibtidoi sinifon t\u0259rtib k\u0430rd\u0259 tol\u0131\u015f\u0259 d\u0259rsnom\u0259d\u0259 (Boku. 2006. S. 72) j\u0131qo n\u0131v\u0131\u015ft\u0259 b\u0131\u0259: <em>\u0259v h\u0430nd\u0131\u015f\u0435; \u0259v vind\u0131\u015f\u0435. <\/em>M\u0259vuji, \u0131m m\u0131\u0259llifon z\u0131n\u0435yd\u0259nin ki, tol\u0131\u015f\u0259 z\u0131von\u0259d\u0259 s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi poti (\u00ab<strong>\u0259v<\/strong>\u00bb) imin\u0259 iy\u0259n d\u0131min\u0259 \u015f\u0259xsi potiku (\u00ab<strong>\u0430z<\/strong>\u00bb iy\u0259n \u00ab<strong>t\u0131<\/strong>\u00bb) f\u0259r\u011f\u0131\u015f b\u0131m\u0259d\u0259y ki, d\u0259v\u0430rd\u0259 z\u0259moni k\u0430li formon\u0259d\u0259 \u0259m\u0259 \u0259y oko doyd\u0259mon vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259, y\u0259n\u0435 b\u0259n\u0259 \u00ab<strong>\u0259y<\/strong>\/\/<strong>\u0259vi<\/strong>\u00bb: <em>\u018fj\/\/\u0259vi vot\u0131\u015f\u0435\u00a0 \u018fj\/\/\u0259vi vot\u0259\u015fb\u0435, \u018fj\/\/\u0259vi vot\u0259\u015f\u0435b\u0259n <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Q\u0131l\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 \u0430id\u0435 b\u0259 imin\u0259 \u015f\u0259xs\u0259d\u0259 \u0259v\u0259z\u0259kon oko doy \u011f\u0430ydon. K\u0430li tol\u0131\u015fon j\u0131qo hisob k\u0430rd\u0435yd\u0259n ki, s\u0259hv\u0435 imin\u0259 \u015f\u0259xs\u0259d\u0259 \u00e7\u0131 <strong>\u00ab\u0430z\u00bb<\/strong> \u0259v\u0259z\u0259k\u0259 v\u0131r\u0259d\u0259 h\u0430co \u00e7\u0259y vosit\u0259yn\u0259 form\u0259 <strong>\u00abm\u0131\u00bb<\/strong> oko doy! \u018fvon j\u0131qo hisob k\u0430rd\u0435yd\u0259n ki, <strong>\u00abm\u0131\u00bb<\/strong> oko doy b\u0259b\u0435 \u0259nc\u0259x b\u0259 holon\u0259d\u0259 ki, f\u0435l \u0430id b\u0131bu b\u0259 d\u0259v\u0430rd\u0259 z\u0259moni k\u0430li formon. Tik\u0259y\u0259n d\u0131r\u0131st b\u0131votomon, s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi pot\u0259d\u0259 \u00e7\u0131 <strong>\u00ab\u0259v\u00bb<\/strong> \u015f\u0259xs\u0259 \u0259v\u0259z\u0259k\u0259 vosit\u0259yn\u0259 form\u0259 <strong>\u00ab\u0259y\/\/\u0259vi\u00bb<\/strong> oko do\u0259 b\u0131\u0259 holon\u0259d\u0259, imin\u0259 \u015f\u0259xs\u0259d\u0259 b\u0259b\u0435 oko doy <strong>\u00abm\u0131\u00bb;<\/strong> m\u0259s; <em>\u0259y vot\u0131\u015f\u0435 \u2013 m\u0131 vot\u0131m\u0435; \u0259vi h\u0430rd\u0131\u015f\u0435 \u2013 m\u0131 h\u0430rd\u0131m\u0435; \u0259y vot\u0259\u015fb\u0435 \u2013 m\u0131 vot\u0259mb\u0435; \u0259vi vot\u0259\u015f\u0435yb\u0259n \u2013 m\u0131 vot\u0259m\u0435yb\u0259n<\/em> iy\u0259n co.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Im s\u0131x\u0430non h\u0435jo j\u0259qo\u0259n \u0430idin b\u0259 \u00ab<strong>\u0131m<\/strong>\u00bb \u0259v\u0259z\u0259k\u0259, \u00e7um\u00e7\u0131ko \u0259m\u0259 \u0259y\u0259n oko doyd\u0259mon s\u0435min\u0259 \u015f\u0259xsi pot\u0259d\u0259 vosit\u0259yn\u0259 hol\u0259d\u0259, y\u0259n\u0435 b\u0259n\u0259 \u00ab<strong>\u0131mi<\/strong>\u00bb: <em>\u0131mi k\u0430rd\u0131\u015f\u0435, \u0131mi k\u0430rd\u0259\u015fb\u0435, \u0131mi k\u0430rd\u0259\u015f\u0435yb\u0259n <\/em>iy\u0259n co.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>-\u0259k; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: d\u0430st \u2013 d\u0430st\u0259k (d\u0430st\u0259k\u0259 \u0259\u011f\u0131l). -so; \u0259sos\u0259n D\u0435\u011fi tol\u0131\u015fon l\u0259hc\u0259d\u0259 umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: r\u0131k \u2013 r\u0131kso (r\u0131kso\u0259 m\u0435rd). -\u0259vun; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li ismon, soxt\u0435yd\u0259 s\u0131f\u0259t; m\u0259s.: r\u0430nq \u2013 r\u0430nq\u0259vun (r\u0430nq\u0259vun\u0259 zo\u0259). -l\u0259vun; umuj q\u0131n\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430li s\u0131f\u0259ton, soxt\u0435yd\u0259 b\u0259 k\u0430mk\u0430rd\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7728,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,41,53,26],"tags":[],"class_list":["post-7727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dil","category-kitablar","category-tarix","category-xbrlr"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7727"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7730,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7727\/revisions\/7730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}