{"id":7868,"date":"2022-02-15T13:44:40","date_gmt":"2022-02-15T09:44:40","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=7868"},"modified":"2022-02-15T13:44:40","modified_gmt":"2022-02-15T09:44:40","slug":"unudulmus-tariximiz-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2022\/02\/15\/unudulmus-tariximiz-4\/","title":{"rendered":"UNUDULMU\u015e TAR\u0130X\u0130M\u0130Z"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-7869 alignright lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Ilqar-Noda-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Ilqar-Noda-225x300.jpg 225w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Ilqar-Noda.jpg 612w\" data-sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 225px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 225\/300;\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2000-2500 il bundan qabaq tal\u0131\u015flar\u0131n \u0259cdadlar\u0131 qaraya h\u0131nd demi\u015fl\u0259r. Sonralar turkl\u0259r bu \u00e7ay\u0131 Qarasu adland\u0131rm\u0131\u015flar. Dem\u0259li, Assuriyal\u0131lar Qarasu \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7ib Baktriyaya soxulmu\u015flar.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir fakt. \u018ffqan\u0131stan\u0131n q\u0259dim tarixind\u0259 qeyd olunub ki, B\u0259lx Ku\u015fan imperiyas\u0131 dovr\u00fcnd\u0259 Buddizmi q\u0259bul etmi\u015fdir. Mot\u0259b\u0259r Arxeoloqlar da burada ancaq Budda il\u0259 bagl\u0131 abid\u0259l\u0259r tapm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>M\u00fcasir tar\u0131x\u00e7\u0131l\u0259r Parfiyan\u0131 c\u0259nubi Turkm\u0259nistan v\u0259 Xorasan\u0131n qumlu susuz s\u0259hralar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirirl\u0259r. Amma Strabon \u00f6z\u00fcn\u00fcn &#8220;Co\u011frafiya&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 Parfiyan\u0131 ki\u00e7ik da\u011fl\u0131q, s\u0131x me\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fc kas\u0131b \u00f6lk\u0259 adland\u0131r\u0131b. Herodot &#8220;Tarix&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 Parfiya atlar\u0131n\u0131 h\u0259m d\u0259 Midiya at\u0131 adland\u0131r\u0131r. Bu onu t\u0259sdiq edir ki, Parfiya Midiyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olub. Parfiyan\u0131 Orta Asiyaya aparanlar bu m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 veril\u0259n faktlar\u0131 ayaq alt\u0131na al\u0131b ke\u00e7irl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan SSR El.Akademiyas\u0131n\u0131n s\u0131fari\u015fi il\u0259 Dyakonov v\u0259 \u0130qrar \u018fliyev &#8220;Midiya Tarixi&#8221; monoqrafiyalar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015flar. \u0130nkarolunmaz faktd\u0131r ki, Midiyan\u0131n qurucusu Deyok olmu\u015fdur. (Herodotun m\u0259lumat\u0131). Assuriya m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ll Sarqonun dilind\u0259n deyilir. M\u0259n Deyoku ail\u0259si il\u0259 birl\u0131kd\u0259 tutub Amatuya ( Y.Yusifov bu yeri Hamat \u015f\u0259klind\u0259 qeyd edir) k\u00f6\u00e7\u00fcrtd\u00fcm. Amma he\u00e7 bir \u0259sas gosterm\u0259d\u0259n h\u0259m Dyakonov, h\u0259m d\u0259 \u0130.\u018fliyev Deyokun Suriyaya s\u00fcrg\u00fcn olundu\u011funu yaz\u0131rlar. M\u0259nb\u0259d\u0259 Suriyan\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0259kilmir. Bu da Akademikl\u0259rin m\u0259nb\u0259y\u0259 munas\u0131b\u0259ti. \u00d6z\u00fc de izah el\u0259mirl\u0259r ki, Suriyaya s\u00fcrgun olunan insan X\u0259z\u0259rin c\u0259nub q\u0259rbind\u0259 Midiya d\u00f6vl\u0259tini nec\u0259 qura bildi? Cavab yoxdur. \u00c7unki m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n sui-istifad\u0259 edirl\u0259r. Herodotun &#8220;Tarix&#8221; \u0259s\u0259rinin Midiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 hiss\u0259sini diqq\u0259tl\u0259 oxuduqda m\u0259lum olur ki, Deyok yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259ti \u015eah v\u0259 \u015fahdan a\u015fa\u011f\u0131da duran alt\u0131pill\u0259li kabinet vasit\u0259si il\u0259 idar\u0259 etm\u0259 prinsipi yarad\u0131b. Lakin Midiya tarixini yazan akademikl\u0259r Deyokun se\u00e7m\u0259 adamlardan qurdu\u011fu alt\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259ni alt\u0131 tayfa (etnos) adland\u0131raraq Midiya tarixini dola\u015f\u0131\u011fa salm\u0131\u015flar. B\u00fc da siz\u0259 m\u0259nb\u0259 v\u0259 m\u0259nb\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t. B\u00fc haqda x\u00fcsusi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131m var. H\u0259l\u0259lik a\u00e7\u0131qlamaq ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>(ard\u0131 var)<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>\u0130lqar S\u0259f\u0259rov<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Lerik, Noda<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 2000-2500 il bundan qabaq tal\u0131\u015flar\u0131n \u0259cdadlar\u0131 qaraya h\u0131nd demi\u015fl\u0259r. Sonralar turkl\u0259r bu \u00e7ay\u0131 Qarasu adland\u0131rm\u0131\u015flar. Dem\u0259li, Assuriyal\u0131lar Qarasu \u00e7ay\u0131n\u0131 ke\u00e7ib Baktriyaya soxulmu\u015flar. Dig\u0259r bir fakt. \u018ffqan\u0131stan\u0131n q\u0259dim tarixind\u0259 qeyd olunub ki, B\u0259lx Ku\u015fan imperiyas\u0131 dovr\u00fcnd\u0259 Buddizmi q\u0259bul etmi\u015fdir. Mot\u0259b\u0259r Arxeoloqlar da burada ancaq Budda il\u0259 bagl\u0131 abid\u0259l\u0259r tapm\u0131\u015flar. M\u00fcasir tar\u0131x\u00e7\u0131l\u0259r Parfiyan\u0131 c\u0259nubi Turkm\u0259nistan v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7869,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70,53,34],"tags":[],"class_list":["post-7868","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elm-v-thsil","category-tarix","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7868"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7871,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7868\/revisions\/7871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}