{"id":8227,"date":"2022-03-21T00:10:24","date_gmt":"2022-03-20T20:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=8227"},"modified":"2022-03-21T00:10:24","modified_gmt":"2022-03-20T20:10:24","slug":"cayrud-v%c9%99-cayrudlular-kitabindan-qisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2022\/03\/21\/cayrud-v%c9%99-cayrudlular-kitabindan-qisa\/","title":{"rendered":"\u201c\u00c7AYRUD V\u018f \u00c7AYRUDLULAR\u201d kitab\u0131ndan (q\u0131sa)"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8228 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/275820338_5613760128639025_5292374134245611051_n-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/275820338_5613760128639025_5292374134245611051_n-225x300.jpg 225w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/275820338_5613760128639025_5292374134245611051_n-768x1024.jpg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/275820338_5613760128639025_5292374134245611051_n.jpg 1080w\" data-sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 225px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 225\/300;\" \/><br \/>\nG\u00fcn\u0259\u015f C\u0259nub yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259n \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sin\u0259 ke\u00e7\u0130r&#8230;<br \/>\nM\u0259n Akif D\u0259nzizad\u0259 n\u0259n\u0259-babadan e\u015fitdiyim v\u0259 oxudu\u011fum kitablardan bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259ldim ki, Novruz (Nu\u0259 ruj \u2013 yeni g\u00fcn) b\u0259\u015f\u0259r \u00f6vlad\u0131n\u0131n \u00f6z yaran\u0131\u015f\u0131na olan \u015f\u00fckranl\u0131q bayram\u0131d\u0131r. Allah \u0259vv\u0259lc\u0259 n\u0259batat\u0131, sonra heyvanat\u0131, daha sonra insan\u0131 yaratma\u011f\u0131 irad\u0259 etdi. Allah m\u0259laik\u0259l\u0259rin g\u0259tirdiyi torpaq v\u0259 suyun qar\u0131\u015fmas\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n pal\u00e7\u0131qdan cans\u0131z cism yaratd\u0131. Sonra g\u00fcn\u0259\u015f vasit\u0259siyl\u0259 onu b\u0259rkitdi, daha sonra k\u00fcl\u0259kl\u0259 ona ruh verdi. Bel\u0259likl\u0259 Allah Yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0259\u015fr\u0259fi say\u0131lan \u0130nsan\u0131 yaratd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00fcnd\u00fczl\u0259 gec\u0259nin b\u0259rab\u0259r oldu\u011fu vaxtda, \u201cYeni g\u00fcnd\u0259\u201d, \u201cNu\u0259 ruj\u201d, y\u0259ni Novruz vaxt\u0131 ba\u015f berdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 torpaq, su, od v\u0259 yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri yarand\u0131. Y\u0259ni h\u0259min g\u00fcnd\u0259n torpa\u011f\u0131n, suyun da qulaqlar\u0131 \u015f\u0259kl\u0259ndi ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n Allah torpaq v\u0259 suyu neyn\u0259yir? Bax o s\u0259b\u0259bd\u0259n Novruz bayram\u0131nda bulaq ba\u015f\u0131na gedib onunla dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Novruz bayram\u0131n\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi \u00e7ox q\u0259dimdir. Lakin, \u0130slam dini Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yay\u0131ld\u0131qdan sonra \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin xalqlar\u0131n\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, bayramlar\u0131n\u0131 t\u0259qib etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. H\u0259min xalqlar da \u018fr\u0259b xilaf\u0259tinin bu qada\u011falar\u0131na etiraz el\u0259dil\u0259r. \u0130mam \u018flinin taxta \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 vaxtdan is\u0259 \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti bu xalqlara Novruz bayramin\u0131 qeyd etm\u0259y\u0259 r\u0259smi icaz\u0259 verdi.<br \/>\nSovetl\u0259r qurulu\u015funun vaxt\u0131nda is\u0259 bu bayram dini bayramlar siyah\u0131s\u0131na daxil edildiyind\u0259n qada\u011fan edilmi\u015fdi. Lakin sovet r\u0259hb\u0259ri Nikita Xuru\u015f\u015fovun Hindistanda s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 C\u0259vahirl\u0259r Nehrunun novruz bar\u0259d\u0259ki sual\u0131na cavab\u0131 olaraq yenid\u0259n bu bayram qeyd edilm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda is\u0259 1967-ci ild\u0259 ilk Novruz \u015f\u0259nliyinin ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 \u2013 Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovla m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259\u2026 \u0259ziyy\u0259t\u0259\u2026 t\u0259hqir\u0259\u2026 v\u0259 min \u0259zaba qatla\u015fan lerikli ziyal\u0131 A\u011fa Quliyevin (1908-1995, K\u0259l\u0259xan) x\u00fcsusi xidm\u0259ti olub.<\/p>\n<p>\u00c7ayrudda da Novruz bayram\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olunub. H\u0259tta sovet vaxt\u0131 bayram\u0131n qada\u011fan edildiyi d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 bu bayram qeyd edilirdi.<br \/>\nBir ay \u0259vv\u0259ld\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259mk\u0259ndlil\u0259rimiz haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131lar, bayram xon\u00e7as\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dar\u00fckl\u0259r g\u00f6r\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<br \/>\n\u018fsas etibar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131na (Kul\u0259 \u015f\u0259v) haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn q\u0131\u015f boyu heyvanlara t\u00f6k\u00fcl\u0259n yemd\u0259n qalan art\u0131qlar (k\u0131l\u0259\u015f) bir yer\u0259 toplan\u0131raq 7 tonqal yand\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. M\u0259hz ad\u0131n\u0131 \u201ck\u0131l\u0259\u015f\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u0259n h\u0259min Kul\u0259 \u015f\u0259v (ilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259) bayram\u0131 ke\u00e7irilir. Sanki bir hesabat gec\u0259sini xat\u0131rlad\u0131rd\u0131. Y\u0259ni b\u0259\u015f\u0259r \u00f6vlad\u0131 h\u0259m ke\u00e7\u0259n il\u0259 yekun vurur, h\u0259m d\u0259 yeni il \u00fc\u00e7\u00fcn planlar\u0131n\u0131 qururdu.<br \/>\nNovruz bayram\u0131nda k\u00fcs\u00fcl\u00fcl\u0259rin bar\u0131\u015fma\u011f\u0131, h\u0259r evd\u0259 bayram xon\u00e7as\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259dilm\u0259si, h\u0259r evd\u0259 isti qazan\u0131n as\u0131lmas\u0131 bir d\u0259b hal\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nMilli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq insanlar q\u00fcrurunu s\u0131nd\u0131rmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 kim\u0259 a\u011f\u0131z a\u00e7m\u0131rd\u0131lar. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 insanlar q\u0259bir\u00fcst\u0259 gedirdil\u0259r. X\u00fcsus\u0259n kas\u0131b olan ail\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00fcl\u0259rinin q\u0259bri \u00fcst\u00fcn\u0259 evd\u0259n g\u0259tirdiyi xon\u00e7alar\u0131 qoyurdular. Az m\u00fcdd\u0259t sonra h\u0259min adamlar da gedib xon\u00e7alar\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k evl\u0259rind\u0259 novruz xon\u00e7ala-r\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259yirdil\u0259r.<br \/>\nNovruzda insanlar ilk rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 a\u011fac\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259yini qoxlayaraq \u015f\u00fckr edir ki, bu Novruzu da g\u00f6rd\u00fcm.<br \/>\n1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Novruz bayram\u0131nda \u00c7ayrudda canlanma h\u0259r evd\u0259 hiss olunurdu. Bel\u0259 ki, k\u0259ndimizin m\u0259rk\u0259zind\u0259 anbar\u0131n qaba\u011f\u0131nda 4 \u0259d\u0259d ocaq qalan\u0131rd\u0131. \u00dcst\u00fcn\u0259 d\u0259 qor\u011fa qovurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sac qoyulurdu. G\u00fcls\u0259n\u0259m, M\u0259rziy\u0259, \u011e\u0131z\u0131l v\u0259 B\u0259nu\u015f\u0259 ocaq ba\u015f\u0131n-da sacda qovurdu\u011fu qor\u011fa (tal\u0131\u015fca qam\u0131\u015fd\u0259) b\u00f6y\u00fck l\u0259zz\u0259tl\u0259 yeyilirdi.<br \/>\n\u018fsk\u0259r ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 x\u00fcsusi sovqat haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Bel\u0259 ki, \u0259sk\u0259r ail\u0259l\u0259rin\u0259 i\u00e7\u0259ri-sind\u0259 1 \u0259d\u0259d yumurta, Viz\u0259z\u0259mind\u0259n g\u0259tirilmi\u015f 5 d\u0259st qoz (50 \u0259d\u0259d) v\u0259 1 ovuc qor\u011fadan ibar\u0259t sovqat pay\u0131 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00c7ayrudda kolxoz s\u0259dri olan Hac\u0131 Abdullayevin \u0259n n\u0259cib i\u015fl\u0259rind\u0259n idi.<\/p>\n<p>1970 v\u0259 1980-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram ki, cavanlar 1 ay \u0259vv\u0259ld\u0259n ba\u015flayaraq \u00c7ayrudu \u0259hat\u0259 ed\u0259n da\u011flar\u0131n ba\u015f\u0131nda Novruzun \u0259n \u0259lam\u0259tdar atributu olan OCAQ qalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn evl\u0259rd\u0259n a\u011fac, taxta, rezin t\u0259krl\u0259r v\u0259 s. da\u015f\u0131maqla da\u011flar\u0131n ba\u015f\u0131na qald\u0131r\u0131rd\u0131lar. H\u0259tta \u00e7oxlu qar olmas\u0131 da g\u0259ncl\u0259rin bu h\u0259v\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilmirdi.<\/p>\n<p>Bununla paralel \u00c7ayrudun m\u0259rk\u0259zind\u0259 olan parkda qay\u0131\u015f-qay\u0131\u015f, s\u0259nd\u0259li, p\u0131l-p\u0131lone, m\u0259kkuli, qur\u015faqtutma, kos-kosa v\u0259 s. oyunlarla b\u0259rab\u0259r at yar\u0131\u015flar\u0131 da ke\u00e7irilirdi.<br \/>\nM\u0259kt\u0259bd\u0259 disput (\u015feir), fizika, riyaziyat gec\u0259l\u0259ri v\u0259 elm yar\u0131\u015flar\u0131 t\u0259\u015fkil olunurdu. Ax\u015famlar is\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259nin adamlar\u0131 bir ev\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015faraq halay dem\u0259kl\u0259, n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r oxumaqla yana\u015f\u0131 yadda qalan oyunlar da ke\u00e7irirdil\u0259r.<br \/>\nK\u0259nd sakinl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn klubda \u201cBahar bayram\u0131\u201c adl\u0131 x\u00fcsusi konsert t\u0259\u015fkil olunurdu. H\u0259min konsert\u0259 qon\u015fu k\u0259ndl\u0259rin sakinl\u0259ri d\u0259 d\u0259v\u0259t olunurdu. Sonra h\u0259min adamlar, burda g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri m\u0259d\u0259ni hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edirdil\u0259r.<br \/>\nK\u0259ndd\u0259 t\u0259\u015fkil olunan yumurta v\u0259 xoruz d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259riyl\u0259 is\u0259 m\u0259rc oyunlar\u0131 ke\u00e7irilirdi.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 Novruz bayram\u0131 daha \u00e7ox xeyirxahl\u0131q hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 yadda qal\u0131r. \u0130nsanlar daha \u00e7ox var d\u00f6vl\u0259tini \u0259trafa paylamaqla ucalma\u011f\u0131n\u0131 hiss edirl\u0259r.<br \/>\nN\u018fVUZ\u018f \u0130DON M\u00dcNBAR\u018fK!<br \/>\nH\u00f6rm\u0259tl\u0259, Akif D\u0259nzizad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u0259\u015f C\u0259nub yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259n \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sin\u0259 ke\u00e7\u0130r&#8230; M\u0259n Akif D\u0259nzizad\u0259 n\u0259n\u0259-babadan e\u015fitdiyim v\u0259 oxudu\u011fum kitablardan bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259ldim ki, Novruz (Nu\u0259 ruj \u2013 yeni g\u00fcn) b\u0259\u015f\u0259r \u00f6vlad\u0131n\u0131n \u00f6z yaran\u0131\u015f\u0131na olan \u015f\u00fckranl\u0131q bayram\u0131d\u0131r. Allah \u0259vv\u0259lc\u0259 n\u0259batat\u0131, sonra heyvanat\u0131, daha sonra insan\u0131 yaratma\u011f\u0131 irad\u0259 etdi. Allah m\u0259laik\u0259l\u0259rin g\u0259tirdiyi torpaq v\u0259 suyun qar\u0131\u015fmas\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n pal\u00e7\u0131qdan cans\u0131z cism yaratd\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8229,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,29,34],"tags":[],"class_list":["post-8227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bayramlar","category-folklor","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8227"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8231,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8227\/revisions\/8231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}