{"id":8341,"date":"2025-03-05T00:08:50","date_gmt":"2025-03-04T20:08:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=8341"},"modified":"2025-03-05T00:13:32","modified_gmt":"2025-03-04T20:13:32","slug":"talis-musiqisi-ve-mahnilari-ictimai-radio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2025\/03\/05\/talis-musiqisi-ve-mahnilari-ictimai-radio\/","title":{"rendered":"TALI\u015e MUS\u0130Q\u0130S\u0130 V\u018f MAHNILARI  &#8211; \u0130CT\u0130MA\u0130 RAD\u0130O"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-8343 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/69767497_2743457198997929_7241398187716509696_n.jpg 1944w\" data-sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 300px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 300\/200;\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0<\/strong>\u00a0 Sentyabr ay\u0131nda m\u0259n\u0259 z\u0259ng g\u0259ldi. P\u0259rvan\u0259 ad\u0131nda bir xan\u0131m idi. \u00d6z\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdi ki, o \u0130ctimoi Radioda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 tal\u0131\u015f musiqisi, mahn\u0131lar\u0131 v\u0259 folklor n\u00fcmun\u0259lri bar\u0259d\u0259 suallar\u0131 var. \u018flaq\u0259 n\u00f6mr\u0259mi d\u0259 el\u0259 Folklor \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 verdiyini bildirdi. M\u0259n is\u0259 Tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131 v\u0259 musiqisi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar toplay\u0131b verli\u015fd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259li idim. Bel\u0259likl\u0259 indiki internet v\u0259 mobil telefonlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n<p>H\u0259v\u0259sl\u0259 z\u0259ng edib m\u00fcxt\u0259lif cavablar ald\u0131m. Onlarla sizl\u0259ri d\u0259 tan\u0131\u015f etm\u0259k borcumdur: Allahver\u0259n N\u0259z\u0259rov, Camal L\u0259l\u0259zo\u0259, Xanlar H\u0259mid, \u0130srail M\u0259mm\u0259dov, R\u0259him Huseynov, F\u0259rbiy\u0259 \u015eabanov, \u015eado\u011flan Bayramov, Ayd\u0131nXan \u018fbilov v\u0259 Akif D\u0259nziyev.<\/p>\n<p><strong>D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcR\u018fM KI, BU SAH\u018fD\u018f GENI\u015e T\u018fDQIQAT APARMAQ LAZIMDIR.<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>\u015eado\u011flan Bayramov:<\/strong><\/em> \u00dc. Hac\u0131b\u0259yovun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259\u00a0\u00a0 1930 cu ild\u0259 <strong>\u201cTALI\u015e\u00a0 XALQ\u00a0 MAHNILARI\u201d <\/strong>y\u0131\u011f\u0131l\u0131b.\u00a0 D\u00fczd\u00fcr indiki m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259rin d\u0259 \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131 v\u0259 \u00f6z b\u0259st\u0259l\u0259ri var. 1930-cu ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r musiqil\u0259rin\u00a0 toylat\u0131na\u00a0 \u0130ran\u0131n \u201cN\u0259min\u201d \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259r g\u0259tirilirdi. H\u0259tta Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev Astara \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n bir \u00e7ox insanlar\u0131 T\u0259briz\u0259 musiqi t\u0259hsili alma\u011fa g\u00f6nd\u0259riridi. Tal\u0131\u015f toylar\u0131nda Astaran\u0131n \u00f6z lotusu olub. O toyu idar\u0259 edib. O, h\u0259m d\u0259 \u0259rkiyan\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edirmi\u015f h\u0259m d\u0259 t\u0259lk\u0259xlik. Bu bar\u0259d\u0259 bunlar\u0131 Astarad\u0259 Lotu \u018fl\u0259sg\u0259rin n\u0259v\u0259si\u00a0 s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r tal\u0131\u015flarda Va\u011fzal\u0131 olmay\u0131b.\u00a0 \u00a0\u00a0\u201cG\u0259lin atland\u0131\u201d v\u0259 \u201cMirz\u0259yi\u201d havas\u0131 ifa edilib.\u00a0 Bu bar\u0259d\u0259 1989-cu ild\u0259 Astaran\u0131n T\u0259ng\u0259r\u00fcd k\u0259ndinin sakini M\u00fcseyb ki\u015fi demi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ayd\u0131nXan \u018fbilov: <\/em><\/strong>\u0130lk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan radiosunda \u00f6z toplad\u0131\u011f\u0131 mahn\u0131lar\u0131 \u00f6z\u00fc ifa ed\u0259r\u0259k M\u00fcz\u0259ff\u0259r N\u0259sirli\u00a0 elektron formada s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdir. M.N\u0259sirli v\u0259 Z\u00fclf\u00fcqar \u018fhm\u0259dzad\u0259 bu insanlar\u0131n ikisid\u0259 elm v\u0259 maarif f\u0259daisidir. oturaq xalqlar\u0131n q\u0259dimliyini onun mahn\u0131lar\u0131 v\u0259 folkloru baris n\u00fcmun\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n xalq\u0131n\u0131n formala\u015fmasl\u0131nda T\u00fcrkl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 Tal\u0131\u015flar\u0131n da b\u00f6y\u00fck rolu var.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 R\u0259him H\u00fcseynov:<\/em><\/strong> 1905-ci ild\u0259 M\u00fcsl\u00fcm Maqamayev\u00a0 Qori seminariyas\u0131n\u0131 bitirib XX-\u0259srin \u0259vv\u0259lrind\u0259 L\u0259nk\u0259ran q\u0259zas\u0131na xidm\u0259t\u0259 gedir v\u0259 o zamanlar tal\u0131\u015f xalq mahn\u0131lar\u0131n\u0131 v\u0259 musiqil\u0259rini toplama\u011fa nail olur. Xatir\u0259 kitab\u0131nda\u00a0 \u00dc. Hac\u0131b\u0259yov M\u00fcsl\u00fcm Maqamayev\u0259 yaz\u0131r: M\u00fcsl\u00fcm geri d\u00f6n bitm\u0259di \u201cTal\u0131\u015f Mahn\u0131lar\u0131\u201d? Cavab\u0131nda is\u0259 M\u00fcsl\u00fcm yaz\u0131rd\u0131: Kaspi (X\u0259z\u0259r) d\u0259nizind\u0259 bal\u0131q n\u0259 vaxt bits\u0259 tal\u0131\u015f musiqisi d\u0259 o zaman bit\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259rc\u00fcm\u0259 edil\u0259n tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131 dem\u0259k olar ki, 95 faiz \u00f6z orjinall\u0131\u011f\u0131n itirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259\u00a0 kimin savad\u0131 var idis\u0259 onu h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 apar\u0131rd\u0131lar. O zaman\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur mahn\u0131s\u0131 \u201cHov\u0259 b\u0259 boyli \u011f\u0131bon\u201d\u00a0 idi. O vaxt Az\u0259rbaycan \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olub. Rusiyan\u0131n \u00c7ar\u0131 Nikalay\u0131n o vaxt tal\u0131\u015f xan\u0131 il\u0259 m\u00fcqavil\u0259si olub. M\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n Tal\u0131\u015f xanl\u0131\u011f\u0131na t\u0259zyiq olard\u0131sa \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259ti\u00a0 vard\u0131 k\u00f6m\u0259klik etm\u0259y\u0259.<\/p>\n<p>B\u0259 h\u0259\u015fi \u00e7\u0259\u015fi diy\u0259k\u0259,<\/p>\n<p>Ha boyli b\u0259\u015ft\u0131 \u011f\u0131bon.<\/p>\n<p>B\u0259 kafte k\u0259\u015fi diy\u0259k\u0259,<\/p>\n<p>Ha boyli b\u0259\u015ft\u0131 \u011f\u0131bon.<\/p>\n<p>B\u0259 \u011f\u0131bon\u0259 p\u0259si diy\u0259k\u0259,<\/p>\n<p>Ha boyli b\u0259\u015ft\u0131 \u011f\u0131bon.<\/p>\n<p>R\u0259\u015fid Behbudov L\u0259nk\u0259randa 60-70 ci ill\u0259rd\u0259<strong><em>\u00a0 <\/em><\/strong>Ali Sovetin deputat\u0131 se\u00e7ilir. O da buna h\u00f6rm\u0259t \u0259lam\u0259ti olaraq \u201cZ\u0259ngi yar\u0131m\u201d mahn\u0131s\u0131n\u0131 oxuyur tal\u0131\u015flar \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p><strong><em>\u0130srail M\u0259mm\u0259dov:\u00a0 <\/em><\/strong>Sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 1980-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 kasetl\u0259r burax\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. 1995-ci ill\u0259d\u0259 is\u0259 r\u0259sm\u0259n kasetl\u0259r sonralar is\u0259 SD diskl\u0259ri burax\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131.\u00a0 \u0130srail M\u0259mm\u0259dov 13 ya\u015f\u0131ndan 40 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, Tal\u0131\u015f musiqi v\u0259 mahn\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015famas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259ti var.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131m\u0131 p\u0259v\u0259ndi lap \u00e7oke,<\/p>\n<p>\u00c7\u0259y k\u0259poton ranqb\u0259ranqe.<\/p>\n<p>B\u0131 d\u0131nyo\u0259d\u0259 h\u0259mm\u0259 \u00e7ok\u0259 kinon,<\/p>\n<p>B\u0259\u015ft\u0259 d\u0131li arzu b\u0131r\u0259son.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 F\u0259rbiy\u0259 \u015eabanova:\u00a0 <\/em><\/strong>Qabaqlar musiqi al\u0259tl\u0259ri olmayib. D\u0259f v\u0259 xor il\u0259 olard\u0131 m\u0259clisl\u0259r. Xor ona g\u00f6r\u0259 olub ki, \u0259kin-bi\u00e7in olub tal\u0131\u015flarda. Onlar oturaq xalq oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 \u015fartuk \u0259kini il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olublar. Ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r qad\u0131nlarda z\u0259hm\u0259t\u0259 qatla\u015f\u0131blar. \u00c7ay sonradan \u0259kilib.\u00a0 Tal\u0131\u015f musiqisi Halaylarla ba\u015flay\u0131r. Ha lo-lo&#8230;. Lo qaranqu\u015f-p\u0259risq\u0131l. H\u0259m d\u0259 Lo-Lorin m\u00fcjd\u0259 g\u0259tir\u0259n qu\u015f dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0<\/em><\/strong>Kakalos v\u0259 Pens\u0259r k\u0259ndind\u0259n olan T\u0259hiy\u0259, Xan\u0131m, Hac\u0131b\u0259yim n\u0259n\u0259l\u0259rinin dediyi n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r \u201c\u018fv\u0259sor folklor xalq kollektivi\u201d\u00a0 mahn\u0131 v\u0259 r\u0259qs qrupu t\u0259r\u0259find\u0259n yadda\u015flara k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb.\u00a0 N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 \u201c\u015e\u0259ve \u015fanbaye kin\u0259\u201d mahn\u0131s\u0131\u00a0 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Xanlar H\u0259mid v\u0259 Akif D\u0259nziyev<\/em><\/strong>:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin c\u0259nubi-q\u0259rb sahilind\u0259 17 mu\u011fam haqda\u00a0 m\u0259lumatlar var.\u00a0 Burada q\u0259dim \u201cMidiya\u201d m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n g\u0259l\u0259n m\u0259lumatlard\u0131r. Tal\u0131\u015f dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bilicil\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259\u00a0 Avestadan buna Qo deyilir. Buna fars\u0131n \u2013ha \u00e7\u0259kil\u00e7isini qo\u015fsaq. Qoha, Segah, \u00c7argah v\u0259 s. \u0130lk mu\u011fam Allaha, \u015eahlara, C\u0259nn\u0259t\u0259 v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Ruha h\u0259sr dilib. Tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131 Hind, \u0130ran, Gil\u0259k, Mazandaran, K\u00fcrd, Lor, Kadus v\u0259 B\u0259luc m\u0259n\u015f\u0259lidir. Avestada\u00a0 Mogam y\u0259ni tal\u0131\u015fca Mo\u011f\u0259m-anan\u0131n q\u0259mi Anan\u0131n f\u0259ryad\u0131. \u018fsl h\u0259qiq\u0259td\u0259 Pad\u015fah gah\u0131, f\u0259ryad\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAnan\u0131n q\u0259mi\u201d n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Avestadan g\u0259l\u0259n m\u0259lumata \u0259sas\u0259n bu mu\u011fam ail\u0259sin\u0259 \u201cMaqumat\u201d\u00a0 Mo-maya, yaradan-q\u0259md\u0259n olan dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Alman filosofu Nitsi bu bar\u0259d\u0259 \u201cZ\u0259rd\u00fc\u015ft bel\u0259 demi\u015fdir\u201d kitab\u0131nda vermi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong><em>Hac\u0131 Allahver\u0259n N\u0259z\u0259r\u0259ov:<\/em><\/strong> Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan \u0259n q\u0259dim xalqlardan biri tal\u0131\u015f xalq\u0131d\u0131r. Bu xalq\u0131n z\u0259ngin folklor m\u0259d\u0259niyy\u0259ti vard\u0131r. H\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 aid \u201cyolon s\u0131xanon, iy\u0259n m\u0259s\u0259lon\u201d (atalar s\u00f6zl\u0259ri v\u0259 m\u0259s\u0259ll\u0259r), bayat\u0131 formas\u0131nda d\u00f6rdl\u00fckl\u0259r, t\u0259dqiqini g\u00f6zl\u0259y\u0259n na\u011f\u0131llar, l\u0259tif\u0259l\u0259r, \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259r bu xalq\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 bir g\u00fczg\u00fc kimi \u0259ks etdirir. B\u00fct\u00fcn xalqlarda oldu\u011fu kimi tal\u0131\u015flarda da folklorun ilk n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259m\u0259k prosesini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ah\u0259ngdar \u015f\u0259kild\u0259 s\u00f6yl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmu\u015fdur. M\u0259s.: \u201dZu b\u0131j\u0259n\u0259n, b\u0259\u015fm\u0259 \u011f\u0131bon\u201d, \u201d\u018flla(h), Mon\u0259mm\u0259d, ya \u018fli\u201d, \u201d H\u0259\u015fi be\u015f, b\u0131d\u0259 \u0259m\u0259 \u015fo b\u0131b\u0259mon\u201d v\u0259 s. Daha sonralar is\u0259 h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin inki\u015faf ed\u0259r\u0259k \u0259s\u0259r hal\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bitkin mahn\u0131 v\u0259 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Bu xalq\u0131n bitkin mahn\u0131 v\u0259 musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti onun h\u0259yat s\u0259hn\u0259sind\u0259 yetkin b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr v\u0259 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u0259 malik oldu\u011funu s\u00fcbut edir. Tal\u0131\u015f xalq mahn\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00f6vzu dair\u0259si geni\u015f v\u0259 z\u0259ngindir. Burada \u0259m\u0259k prosesini \u0259ks etdir\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r, m\u0259i\u015f\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r, sevgi n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri, v\u0259t\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259ti t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r, insan\u0131n t\u0259bi\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, qad\u0131n g\u00f6z\u0259lliyini v\u0259sf ed\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r, milli m\u0259nsublu\u011fu \u0259ks etdir\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r v\u0259 s.\u00f6z b\u0259dii \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n,\u201dGil\u0259vo\u201d , \u201dKin\u0259lim, \u015foni\u015f bom\u0131no\u201d, \u201dTol\u0131\u015f\u0259 kin\u0259\u201d, \u201dT\u0131 \u00e7\u0131m\u0131 dilb\u0259r\u201d, \u201dZ\u0259ngi yar\u0131m\u201d, \u201dZanq b\u0131k\u0259\u201d v\u0259 s.bu q\u0259bild\u0259n olan mahn\u0131lard\u0131r. Bunlardan \u201cGil\u0259vo\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 insan\u0131n t\u0259bi\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti, yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131na insanlar\u0131n sevinm\u0259si, m\u0259hz t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131nda gil\u0259vonun (b\u0259r\u0259k\u0259tli yaz k\u00fcl\u0259yi) b\u00f6y\u00fck rol oynamas\u0131, onun m\u0259hsul bollu\u011funun \u0259sas\u0131nda durmas\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u201dKin\u0259lim \u015foni\u015f bom\u0131no\u201d mahn\u0131s\u0131nda is\u0259 a\u015fiqin m\u0259\u015fuquna sevgisind\u0259n, onun naz\u0131ndan, ona olan e\u015fqinin gizli saxlanmas\u0131n\u0131 ist\u0259m\u0259yind\u0259n, a\u015fiqin e\u015fqinin b\u00fclb\u00fcl\u00fcn g\u00fcll\u00fcy\u0259 olan e\u015fqi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259sind\u0259n, onun t\u0259sad\u00fcfi s\u0259hvi ucbat\u0131ndan b\u00fclb\u00fcl\u00fcn ba\u011fdan f\u0259rari d\u00fc\u015fm\u0259yind\u0259n, onu \u0259n g\u00f6z\u0259l nem\u0259t olan balla-\u015fanla m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259yi v\u0259 s. s\u00f6hb\u0259t gedir. Mahn\u0131lar h\u0259cm r\u0259ngar\u0259ngliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. \u018fn \u00e7ox istifad\u0259 olunan d\u00f6rd misral\u0131 bayat\u0131ya ox\u015far mahn\u0131lard\u0131r. Bu mahn\u0131lar \u0259sas\u0259n, qad\u0131nlar t\u0259r\u0259find\u0259n toy m\u0259rasiml\u0259rind\u0259, tarlalarda\u2013kollektiv i\u015f prosesind\u0259 (m\u0259s.:bicarda) xor \u015f\u0259klind\u0259 oxunard\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 bu zaman \u015f\u0259n, \u00fcr\u0259ka\u00e7an mahn\u0131lardan istifad\u0259 olunard\u0131 ki, h\u0259m el \u015f\u0259nliyi, h\u0259m d\u0259 i\u015f prosesi f\u0259r\u0259hli ke\u00e7\u0259rdi.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Camal L\u0259l\u0259zo\u0259:<\/em><\/strong> Az\u0259rbaycan musiqisinin yaranmas\u0131nda tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131n\u0131n rolu.<\/p>\n<p>1.Bu rol dan\u0131lmazd\u0131r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 fakt var. M. Tal\u0131\u015fl\u0131n\u0131n &#8220;L\u0259nk\u0259ran &#8221; kitab\u0131nda da bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2.Az\u0259rbaycan sovet musiqi m\u0259kt\u0259binin yarad\u0131c\u0131lar\u0131 \u00dc. Hac\u0131b\u0259yov v\u0259 M. Moqamayevin Tal\u0131\u015f zonas\u0131nda apard\u0131qlar\u0131 musiqi ekspedisiyalar\u0131n\u0131n-t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri arxivl\u0259rd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcasir musiqisev\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 g\u0259r\u0259klidir. O musiqi xadiml\u0259rinin bu diy aramusiqi museyi v\u0259 laboratoriyas\u0131 verdikl\u0259ri qiym\u0259t aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlay\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li>Kollektiv xor mahn\u0131lar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131nda tal\u0131\u015f xalq\u0131n\u0131n musiqi t\u0259cr\u00fcb\u0259si m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.\u201dHalay\u201d mahn\u0131lar\u0131n\u0131n yerli xalq\u0131n \u0259kin\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0259\u015fhur b\u0259st\u0259karlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq olunmu\u015fdur. 4.Mu\u011fam ifa\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tal\u0131\u015flar\u0131n da rolu olmu\u015fdur. T\u00fcrk, fars, k\u00fcrd xalqlar\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r tal\u0131\u015flar da h\u0259yatlar\u0131n\u0131n, talel\u0259rinin, qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f tarixl\u0259rinin, dini m\u00fcsib\u0259tl\u0259rinin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 mu\u011famlarla ovutmu\u015flar. Mu\u011fam adlar\u0131n\u0131n tal\u0131\u015f dili s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 h\u0259mah\u0259ngdar olmas\u0131 fikrimizi s\u00fcbuta yetirir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>5.M\u0259rasim v\u0259 m\u00f6vs\u00fcm n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri \u0259z\u0259ld\u0259n otiraq h\u0259yat ke\u00e7irmi\u015f xalq\u0131m\u0131za do\u011fma olmu\u015fdur. Onu da deyim ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tal\u0131\u015f dilind\u0259 xalq aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131n t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunaraq oxunmas\u0131 v\u0259 orijinallar\u0131n\u0131 itm\u0259si v\u0259 ya geni\u015f k\u00fctl\u0259d\u0259n gizl\u0259dilm\u0259si bu mahn\u0131lar\u0131n \u0259sl sur\u0259tl\u0259rinin yox olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndiki m\u00fcst\u0259qillik \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259min m\u0259tnl\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r. 6.Mahn\u0131lar, mu\u011famlar da b\u0259dii bir yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259si kimi h\u0259yat\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n do\u011fmu\u015fdur, sonralar \u00fcmumil\u0259\u015fdmi\u015fdir. D\u0259rin t\u0259dqiqatlar h\u0259r mahn\u0131n\u0131n, h\u0259r mu\u011fam\u0131n hans\u0131 tarixi \u015f\u0259raitd\u0259 yaranmas\u0131n\u0131 geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sin\u0259 b\u0259lli ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li>Xalq aras\u0131nda, \u015f\u0259xsi arxivl\u0259rd\u0259 v\u0259 ya ya\u015fl\u0131 adamlar\u0131n hafiz\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259dim mahn\u0131lar ya\u015fay\u0131r. M\u0259s. Mahmudavar k\u0259ndind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 95 ya\u015fl\u0131 \u018fbd\u00fclrza m\u00fc\u0259llimin (Allah ona r\u0259hm\u0259t eyl\u0259sin) \u015f\u0259xsi arxivind\u0259 mahn\u0131lar\u0131n m\u0259tnl\u0259ri v\u0259 ya hiss\u0259r\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r. Onlar\u0131 t\u0259dqiqata c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 h\u0259m q\u0259dim tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131n\u0131 tapmaq olar, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan musiqisin\u0259 yeni bir t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k olar.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u0130rad\u0259 M\u0259likova<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8220;DODO&#8221; q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>(2019-cu il senntyabr ay\u0131nda \u0130ctimai TV-nin radio kanal\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 P\u0259rvan\u0259 xan\u0131m\u0131n Qas\u0131mova qona\u011f\u0131 olark\u0259n.)<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 Sentyabr ay\u0131nda m\u0259n\u0259 z\u0259ng g\u0259ldi. P\u0259rvan\u0259 ad\u0131nda bir xan\u0131m idi. \u00d6z\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdi ki, o \u0130ctimoi Radioda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 tal\u0131\u015f musiqisi, mahn\u0131lar\u0131 v\u0259 folklor n\u00fcmun\u0259lri bar\u0259d\u0259 suallar\u0131 var. \u018flaq\u0259 n\u00f6mr\u0259mi d\u0259 el\u0259 Folklor \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 verdiyini bildirdi. M\u0259n is\u0259 Tal\u0131\u015f mahn\u0131lar\u0131 v\u0259 musiqisi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar toplay\u0131b verli\u015fd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259li idim. Bel\u0259likl\u0259 indiki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29,58,48,60],"tags":[],"class_list":["post-8341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-folklor","category-mahnilar","category-mdniyyt","category-musiqi-v-altlr"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8341"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8345,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341\/revisions\/8345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}