{"id":9204,"date":"2026-09-03T14:00:39","date_gmt":"2026-09-03T10:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/dodoqezeti.az\/?p=9204"},"modified":"2026-09-03T14:00:39","modified_gmt":"2026-09-03T10:00:39","slug":"cenub-bolgesinin-das-yaddasi-lerikde-buzeyir-magarasi-kompleksinin-berpasi-ve-turizm-potensiali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/2026\/09\/03\/cenub-bolgesinin-das-yaddasi-lerikde-buzeyir-magarasi-kompleksinin-berpasi-ve-turizm-potensiali\/","title":{"rendered":"C\u018fNUB B\u00d6LG\u018fS\u0130N\u0130N DA\u015e YADDA\u015eI: LER\u0130KD\u018f BUZEY\u0130R MA\u011eARASI KOMPLEKS\u0130N\u0130N B\u018fRPASI V\u018f TUR\u0130ZM POTENS\u0130ALI"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9205 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Lerikin-Inkisafi-ramazan-300x156.png\" alt=\"\" width=\"302\" height=\"157\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Lerikin-Inkisafi-ramazan-300x156.png 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Lerikin-Inkisafi-ramazan-1024x532.png 1024w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Lerikin-Inkisafi-ramazan-768x399.png 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Lerikin-Inkisafi-ramazan.png 1321w\" data-sizes=\"(max-width: 302px) 100vw, 302px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 302px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 302\/157;\" \/> \u00a0<strong>Giri\u015f v\u0259 co\u011frafi-tarixi m\u00f6vqe<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 Lerik rayonu \u0259razisi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ilk m\u0259skunla\u015fma ocaqlar\u0131ndan biri kimi m\u00fch\u00fcm arxeoloji v\u0259 elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131n\u0131n D\u0259likda\u015f zirv\u0259sind\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1640 metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, uzunlu\u011fu 17 metr, eni is\u0259 9\u201314 metr aras\u0131nda d\u0259yi\u015f\u0259n Buzeyir ma\u011faras\u0131 Paleolit (Q\u0259dim Da\u015f) d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid nadir tarixi abid\u0259l\u0259rd\u0259ndir. \u018frazid\u0259 S\u0131\u011fd\u0131r\u0131m qayal\u0131qlar\u0131nda 42-d\u0259n \u00e7ox ma\u011fara (o c\u00fcml\u0259d\u0259n G\u00f6y\u0259r\u00e7in, Cin v\u0259 dig\u0259r ma\u011faralar) m\u00f6vcuddur ki, bu da kompleksi n\u0259inki lokal, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq miqyasl\u0131 arxeoloji irs obyektin\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p><strong>AMEA-n\u0131n arxeoloji ekspedisiyalar\u0131 v\u0259 irs faktoru<\/strong><\/p>\n<p>Buzeyir ma\u011faras\u0131 ilk d\u0259f\u0259 1985-ci ild\u0259 arxeoloq \u018fs\u0259dulla C\u0259f\u0259rovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutunun ekspedisiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n a\u015fkar edilmi\u015f, 1990-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 \u0259razid\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259dqiqatlar zaman\u0131 Paleolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259, x\u00fcsus\u0259n Mustye m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid 60-dan \u00e7ox da\u015f m\u0259mulat\u0131, disk\u015f\u0259killi n\u00fckleuslar, itiuclar, qa\u015fovlar, m\u00fcxt\u0259lif gil qab qal\u0131qlar\u0131 v\u0259 ovlanm\u0131\u015f heyvanlar\u0131n s\u00fcm\u00fck par\u00e7alar\u0131 tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu tap\u0131nt\u0131lar Niderlandal insan\u0131n\u0131n (M\u00fcstye d\u00f6vr\u00fc) Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131nda uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259skunla\u015fmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259razinin q\u0259dim ov\u00e7uluq-y\u0131\u011f\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259rk\u0259zi oldu\u011funu elmi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Sosial-m\u00fclki t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs v\u0259 layih\u0259nin mahiyy\u0259ti<\/strong><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9200 alignright lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.45-300x225.jpeg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"211\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.45-300x225.jpeg 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.45-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.45-768x576.jpeg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.45.jpeg 1280w\" data-sizes=\"(max-width: 281px) 100vw, 281px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 281px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 281\/211;\" \/><\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b da\u011f relyefi v\u0259 ke\u00e7ilm\u0259z qayal\u0131qlar s\u0259b\u0259bind\u0259n bu tarixi m\u0259kana gedi\u015f-g\u0259li\u015f k\u0259skin m\u0259hdudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. M\u00f6vcud problemi aradan qald\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 &#8220;Lerikin \u0130nki\u015faf\u0131na D\u0259st\u0259k&#8221; qrupunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, yerli i\u015f adamlar\u0131n\u0131n, rayon ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 f\u0259al sakinl\u0259rin \u015f\u0259xsi v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na tamamil\u0259 sosial character da\u015f\u0131yan, he\u00e7 bir kommersiya v\u0259 ya biznes m\u0259qs\u0259di g\u00fctm\u0259y\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 infrastruktur layih\u0259sin\u0259 start verilmi\u015fdir. T\u0259xmin\u0259n bir ildir davam ed\u0259n v\u0259 \u00fcmumi Smeta d\u0259y\u0259ri 600 min manat h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n bu layih\u0259 3 kilometr\u0259 yax\u0131n m\u0259saf\u0259ni \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p><strong>\u0130nfrastruktur i\u015fl\u0259ri, layih\u0259nin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l m\u0259lumatlar<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n m\u00fch\u0259ndis-tikinti h\u0259ll\u0259ri v\u0259 cari v\u0259ziyy\u0259t a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Birinci <\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u0259rh\u0259l\u0259 (25 Sentyabr yekunla\u015fma, 26 Sentyabr A\u00e7\u0131l\u0131\u015f):<\/strong> Bab\u0259k qalas\u0131na q\u0259d\u0259r uzanan mar\u015f<img decoding=\"async\" class=\"wp-image-9201 alignleft lazyload\" data-src=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.26-300x225.jpeg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"212\" data-srcset=\"https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.26-300x225.jpeg 300w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.26-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.26-768x576.jpeg 768w, https:\/\/dodoqezeti.az\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/WhatsApp-Image-2026-09-03-at-12.16.26.jpeg 1280w\" data-sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 283px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 283\/212;\" \/>rutun ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 G\u00f6y\u0259r\u00e7in ma\u011faras\u0131na q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259siz ke\u00e7id yollar\u0131 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. 1-ci faza \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r 25 sentyabr tarixind\u0259 tam yekunla\u015facaq v\u0259 26 sentyabr tarixind\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir.<\/li>\n<li><strong>T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 metal konstruksiyalar:<\/strong> S\u0259rt da\u011fluq qayal\u0131qlarda ziyar\u0259t\u00e7il\u0259rin (x\u00fcsus\u0259n t\u0259zyiq v\u0259 ya fiziki \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259rin) rahat qalxmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi metal konstruksiyal\u0131 pill\u0259k\u0259nl\u0259r v\u0259 tutacaqlar qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Cin ma\u011faras\u0131 v\u0259 mifik inanclar\u0131n elmi izah\u0131:<\/strong> N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 G\u00f6y\u0259r\u00e7in ma\u011faras\u0131n\u0131n arxa t\u0259r\u0259find\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Cin ma\u011faras\u0131na yol \u00e7\u0259kilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Ma\u011faran\u0131n h\u0259dd\u0259n art\u0131q d\u0259rin v\u0259 ensiz olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 bura m\u0259\u015f\u0259ll\u0259 daxil olan insanlar\u0131n m\u0259\u015f\u0259ll\u0259ri oksigen \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6nm\u00fc\u015f, bu da yerli \u0259hali aras\u0131nda &#8220;m\u0259\u015f\u0259ll\u0259ri cinl\u0259r s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc&#8221; kimi mifik inanclar\u0131n formala\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. Layih\u0259 bu c\u00fcr t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz giri\u015f imkan\u0131 yaradaraq bu mistik t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri elmi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u0130ctimai t\u0259sir v\u0259 turizm potensial\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131n\u0131n (AzTV \/ ATV X\u0259b\u0259r) \u0259razid\u0259n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusi reportajda yerli sakinl\u0259rin v\u0259 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259rin y\u00fcks\u0259k m\u0259mnunlu\u011fu \u0259ks olunub. Qeyd olunub ki, prioritet hesab edil\u0259n bu infrastruktur say\u0259sind\u0259 h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 xarici turistl\u0259r c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sinin q\u0259dim da\u015f yadda\u015f\u0131 il\u0259 mane\u0259siz tan\u0131\u015f ola bil\u0259c\u0259kl\u0259r. Layih\u0259nin gedi\u015fat\u0131 bar\u0259d\u0259 g\u00fcnd\u0259lik video v\u0259 foto materiallar qrup vasit\u0259sil\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>Buzeyir ma\u011faras\u0131 kompleksinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si Lerik rayonunun turizm kapital\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, regionda elmi-arxeoloji turizmin inki\u015faf\u0131na v\u0259 yerli \u0259halinin sosial-iqtisadi rifah\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>\u0130rad\u0259 M\u0259likova<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Dodo&#8221; q\u0259zetinin ba\u015f redaktor<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Giri\u015f v\u0259 co\u011frafi-tarixi m\u00f6vqe Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 Lerik rayonu \u0259razisi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ilk m\u0259skunla\u015fma ocaqlar\u0131ndan biri kimi m\u00fch\u00fcm arxeoloji v\u0259 elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131n\u0131n D\u0259likda\u015f zirv\u0259sind\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 1640 metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, uzunlu\u011fu 17 metr, eni is\u0259 9\u201314 metr aras\u0131nda d\u0259yi\u015f\u0259n Buzeyir ma\u011faras\u0131 Paleolit (Q\u0259dim Da\u015f) d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid nadir tarixi abid\u0259l\u0259rd\u0259ndir. \u018frazid\u0259 S\u0131\u011fd\u0131r\u0131m qayal\u0131qlar\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,66,53,26,34],"tags":[],"class_list":["post-9204","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haqqimizda","category-olk","category-tarix","category-xbrlr","category-ziyalilarimiz"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"az","enabled_languages":["tl","az"],"languages":{"tl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"az":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9204"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9208,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9204\/revisions\/9208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dodoqezeti.az\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}